Këshilli i Punëve të Jashtme të BE-së: Derisa vendit i kërkohen reforma, Mucunski kritikon për qasje bilaterale
Në Bruksel u mbajt sot Këshilli i Punëve të Jashtme të Bashkimit Evropian, i kryesuar nga Përfaqësuesja e Lartë për Punët e Jashtme dhe Politikën e Sigurisë, Kaja Kallas. Në qendër të diskutimeve ishin marrëdhëniet e BE-së me Ballkanin Perëndimor, zhvillimet aktuale të politikës së jashtme dhe sigurisë, bashkëpunimi në fushën e mbrojtjes, si dhe pasojat e agresionit rus kundër Ukrainës në kontekstin më të gjerë gjeopolitik. Po ashtu, u theksua rëndësia e forcimit të mëtejshëm të bashkëpunimit në siguri, ekonomi, tregti, energjetikë, ushqim dhe digjitalizim, si dhe u diskutua procesi i zgjerimit të Bashkimit Evropian si një investim strategjik për stabilitetin e rajonit dhe të Evropës, transmeton Portalb.mk.
Në këtë takim mori pjesë edhe Ministri i Punëve të Jashtme dhe Tregtisë së Jashtme të Maqedonisë së Veriut, Timço Mucunski. Para fillimit të Këshillit, ai theksoi se zgjerimi i BE-së është domosdoshmëri si për Unionin ashtu edhe për vendet kandidate, duke nënvizuar nevojën që Ballkani Perëndimor të mos mbetet “zonë gri”, por të ketë një perspektivë të qartë dhe të besueshme drejt anëtarësimit.
Ai theksoi se vendi ka arritur rezultate konkrete në zbatimin e Agjendës së Reformave, veçanërisht në muajt e fundit, duke theksuar se Maqedonia e Veriut është 100% në përputhje me Politikën e Përbashkët të Jashtme dhe të Sigurisë të BE-së, e cila, siç theksoi ai, konfirmon jo vetëm angazhimin për reforma, por edhe orientimin e qartë strategjik drejt anëtarësimit në Union.
“Mesazhi ynë për shtetet anëtare është shumëplanësh. Duhet të largohemi nga bilateralizimi i kritereve të pranimit, por edhe të forcojmë angazhimin në çështje që shkojnë përtej vetë procesit të zgjerimit, veçanërisht në fushat e sigurisë dhe mbrojtjes, ekonomisë dhe tregtisë, sigurisë energjetike, sigurisë ushqimore dhe digjitalizimit”, theksoi Ministri Mucunski.
“Pres një angazhim vërtet të fortë nga të gjithë kandidatët nga Ballkani Perëndimor për të qëndruar në rrugën evropiane”, tha nga ana tjetër, komisionerja e zgjerimit e BE-së, Marta Kos, pasi mbërriti në takimin e Këshillit të Punëve të Jashtme të BE-së në Bruksel. Ajo tha se zgjerimi është një përparësi për Bashkimin Evropian, por se suksesi i tij varet nga reformat e zbatuara në vendet kandidate.
“Nëse kandidatët tanë kanë rezultate, edhe ne do t’i kemi. Ne tashmë i kemi ato. Për herë të parë në 17 vjet, kemi krijuar një grup pune për pranimin e një vendi të ri, dhe ai është Mali i Zi. Përveç kësaj, Eurobarometri i fundit tregoi një vendosmëri vërtet të fortë të popullit të Malit të Zi për t’u bërë anëtar i BE-së”, tha komisionerja Evropiane.
Marta Kos shtoi gjithashtu se BE ka “rezultate të prekshme” kur bëhet fjalë për integrimin gradual, duke përmendur si shembull pranimin e Serbisë në sistemin SEPA, duke u bashkuar me Shqipërinë, Maqedoninë dhe Malin e Zi.
Ajo gjithashtu mbështeti një ndryshim në metodologjinë e zgjerimit, në mënyrë që parimi i integrimit gradual të zbatohet në fusha të tjera, jo vetëm ato që lidhen me tregun e përbashkët. Ajo përmendi politikën e sigurisë si shembull, duke shtuar se kjo po negociohet intensivisht me shtetet anëtare të BE-së.
“Ne ende po përdorim një metodologji 40-vjeçare. Dhe kjo do të thotë që jetojmë në një kohë tjetër. Kjo nuk është një kohë paqeje, nuk kemi shumë kohë”, tha Kos.
Marta Kos njoftoi një samit të ri të Ballkanit Perëndimor dhe BE-së më 5 qershor në Podgoricë.
Në kuadër të agjendës së Këshillit u diskutuan marrëdhëniet e Bashkimit Evropian me Ballkanin Perëndimor, me bisedime të përqendruara në çështjet aktuale të politikës së jashtme dhe sigurisë me interes të përbashkët, me theks të veçantë në forcimin e mëtejshëm të bashkëpunimit në fushën e politikës së jashtme, të sigurisë dhe mbrojtjes, agresionin rus kundër Ukrainës, si dhe pasojat më të gjera rajonale të zhvillimeve aktuale globale.
Në fjalimin e tij, ministri Mucunski theksoi vendosmërinë e fortë të vendit për të qenë një partner i besueshëm i Bashkimit Evropian në adresimin e sfidave aktuale gjeopolitike. Duke vepruar kështu, ai theksoi përafrimin e vazhdueshëm të vendit me Politikën e Përbashkët të Jashtme dhe të Sigurisë të BE-së, si dhe gatishmërinë e saj për të thelluar më tej bashkëpunimin në këtë fushë.
Në të njëjtën kohë, ministri foli edhe për rëndësinë e përfshirjes së rajonit në nismat e Bashkimit Evropian që synojnë forcimin e kapacitetit kolektiv dhe rezistencës ndaj kërcënimeve të jashtme të sigurisë.
Një fokus i veçantë në diskutime iu kushtua edhe procesit të zgjerimit të Bashkimit Evropian në kontekstin aktual gjeopolitik, duke theksuar se zgjerimi përfaqëson një investim strategjik për stabilitetin dhe sigurinë afatgjatë të rajonit dhe të Evropës.
Maqedonia e Veriut mbetet e ngujuar në rrugëtimin drejt BE-së, shkaku i kontestit me Bullgarinë fqinje. RMV duhet t’i bëjë ndryshimet kushtetuese për të vazhduar rrugën drejt BE-së. Ndryshimi kushtetutës përfshin shtimin e bullgarëve dhe etnive tjera në Kushtetutë. Ndryshimi kërkon shumicë prej dy të tretash dhe negociatat me BE-në nuk do të fillojnë derisa të bëhen këto ndryshime.
Me kusht të ndryshimi të Kushtetutës, Maqedonia e Veriut më 19 korrik të vitit 2022 i filloi bisedimet qasëse me BE-në me mbajtjen e konferencës së parë ndërqeveritare, pas miratimit të propozimit francez të cilin Maqedonia e Veriut e miratoi më 16 korrik 2022. Propozimi atë kohë u votua në parlament pa pjesëmarrjen e opozitës së atëhershme e cila tani është në pushtet.