Derisa Weitz thotë se RMV ka stagnuar në reforma, Mickoski: Pres informacion nga Brukseli, do të jemi përsëri lider në rajon
Në përgjigje të kritikave për zbatimin e pamjaftueshëm të Agjendës së Reformave, kryeministri Hristijan Mickoski, në përgjigje të pyetjeve parlamentare, dha një kontekst më të gjerë për të sqaruar se “grejs periudha” përfundon në fund të qershorit, për ata tregues/indikatorë që duhej të përfundoheshin deri në qershor 2025, transmeton Portalb.mk.
“Nga 12, duhet të përfundojmë 10 deri në qershor. Treguesi i parë është në sektorin e energjisë, shteti nuk duhet të marrë më pjesë me sasinë e plotë të energjisë elektrike në tenderin që furnizuesi shpall një herë në vit, në përputhje me vendimin e ri të Komisionit Rregullator, në mënyrë që të jetë në gjendje të furnizojë qytetarët me energji elektrike. Praktikisht, le të ndalojmë subvencionimin e energjisë elektrike për qytetarët. Vlera e këtij treguesi është 8.5 milionë euro, një e treta e të cilave është grant, dhe pjesa tjetër është kredi me shlyerje nga viti 2032. Po e deklaroj publikisht dhe qartë se nuk kemi ndërmend ta përfundojmë këtë tregues. Nëse e bëjmë këtë dhe nuk marrim pjesë me sasinë e plotë të energjisë elektrike në prokurimin publik të furnizuesit, atëherë çmimi i energjisë elektrike për familjet, ata që e marrin atë nga furnizuesi, do të jetë më shumë se 35% më i lartë. Dhe kjo do të sjellë gjëra të tjera, një tronditje çmimesh. Prandaj ne po deklarojmë publikisht se nuk kemi ndërmend ta bëjmë këtë”, theksoi kryeministri.
Mickoski vazhdoi me treguesit që lidhen me sektorin e energjisë, duke përmendur atë që po bëhet.
“Ministria po punon për përfundimin e akteve nënligjore së bashku me ekspertët që i punësuam bazuar në rekomandimet e Komisionit Evropian, në mënyrë që ligji i energjisë të bëhet funksional. Dhe po punojmë në këto dy muaj për të përfunduar atë që nuk ishte bërë më parë, dhe me këto akte nënligjore do ta përfundojmë dhe do ta mbyllim plotësisht”.
Lidhur me segmentin e tretë, atë ekonomik, Mickoski shpjegoi se po punohet për ndryshimin e një ligji të miratuar rreth dhjetë vjet më parë.
“Ministria e Financave, në përputhje me rekomandimet e KE-së, veproi, pavarësisht faktit që na u tha se kjo ishte e mjaftueshme, doli që duhet të kemi ndryshime të caktuara në ligj, dhe do ta bëjmë shumë shpejt sepse është më shumë semantik sesa thelbësor. Treguesi i katërt lidhet me Ministrinë e Ekonomisë dhe Punës, dhe po punohet mbi të, po punojmë me ekspertë të jashtëm dhe pres që ai tregues të përfundojë deri në fund të kësaj periudhe, dhe praktikisht bëhet fjalë për formimin e një regjistri të personave juridikë ku shteti është pjesëmarrës i plotë ose i pjesshëm në strukturën e pronësisë. Dhe ky do të ishte treguesi i katërt që pres të përfundojë”, tha kryeministri.
Në kuadër të reformave që synojnë përmbushjen e agjendës së reformave, dhe në pjesën që mbulon reformat në gjyqësor, kryeministri Hristijan Mickoski foli për ligjet për Këshillin Gjyqësor dhe pavarësinë e gjyqtarëve dhe prokurorëve publikë.
“Treguesi i pestë, pavarësisht faktit që ligji për Këshillin Gjyqësor është miratuar, ka disa vërejtje të vogla që mendoj se janë të pranueshme dhe ato së shpejti do të jenë para deputetëve për miratim. Nuk është asgjë thelbësore, por është brenda kornizës së kërkesave të KE-së. Në kuadër të reformave të gjyqësorit, po arrijmë në momentin e pavarësisë së gjyqtarëve dhe prokurorëve në fushën e punësimit dhe ngritjes në detyrë. Këta janë dy tregues, domethënë, planet e punësimit dhe ngritjes në detyrë nuk duhet të varen nga miratimi i Qeverisë, por Këshilli i Prokurorëve Publikë dhe Këshilli Gjyqësor duhet t’u japin miratimin. Do t’ju kujtoj se këtë vit, mendoj, Ministria e Financave dha pëlqimin e saj për të punësuar disa qindra persona në shërbimet brenda gjykatave në Maqedoni. Dhe këtu janë pagat, Gjykata Kushtetuese ka vendosur të rivendosë koeficientët nga viti 2025, ne nuk mund t’i rivendosim nga viti 2024, sepse vendimi i Gjykatës Kushtetuese është përfundimtar, dhe kjo plotëson kushtin sipas koeficientëve të rinj, që gjyqtarët të kenë paga më të larta, dhe është nënshkruar një marrëveshje me sindikatat e administratës shtetërore, por edhe me njësitë sindikale të zyrtarëve brenda prokurorive publike dhe gjykatave për një rritje të pagave, dhe me këtë praktikisht e tejkalojmë atë pjesë të treguesit dhe kemi mbaruar”, tha Mickoski.
Duke përmbledhur punën e deritanishme në fushën e reformave, Mickoski theksoi gjithashtu se janë zhvilluar tregues nga vitet e kaluara dhe ata që priten në të ardhmen, dhe për të gjitha këto shumë shpejt do të ketë informacione nga Brukseli me të cilat do të vlerësohen pozitivisht, dhe Maqedonia do të jetë përsëri lider në reforma nga e fundit në rajon.
“Pres që të paktën shtatë ose tetë nga këta dhjetë tregues brenda këtij afati, kësaj periudhe mospagimi, dhe në të njëjtën kohë, disa tregues të tjerë të tillë të përfundojnë për periudhat e tjera të raportimit që janë pas nesh, por edhe ata që janë përpara nesh sepse kemi edhe disa që po përmbushen para kohe”, tha kryeministri.
Në një intervistë për TV Kanal 5, raportuesi për Maqedoninë në Parlamentin Evropian, Thomas Weitz, tha se qeveria në Shkup nuk ka mbyllur 8 nga 10 pikat e agjendës së reformave dhe ato duhet të mbyllen, pra të finalizohen, deri në qershor.
“Qershori është shumë afër dhe shpresoj shumë që qeveria do të arrijë t’i përmbushë ato. Në shtatë javët e fundit, kemi parë njëfarë progresi. Ndërkohë, po flasim për 49 milionë euro dhe, siç thashë, vetëm dy nga 10 pikat janë përmbushur plotësisht”, tha Weitz në intervistë.
Ai theksoi se disa gjëra janë ende në pritje, siç janë pagat e prokurorëve dhe gjyqtarëve, por edhe për të tjerët që punojnë në institucione.
Maqedonia e Veriut po hyn në një periudhë vendimtare sa i përket përfitimit të mjeteve nga Bashkimi Evropian, ndërsa të dhënat tregojnë qartë se mungesa e reformave po e lë vendin pa qasje në dhjetëra miliona euro të planifikuara. Edhe pse tabela e Instrumentit për Reformën dhe Rritjen paraqet nivele të larta potenciale financimi për vitet 2025 dhe 2026, të njëjtat me po aq potencialitet rrezikohen të humben. Deri më tani, Maqedonia e Veriut ka përfituar vetëm një pjesë të vogël të fondeve të parashikuara. Bëhet fjalë për rreth 52 milionë euro parafinancim, si mbështetje fillestare, dhe një këst shtesë prej vetëm 8 milionë eurosh të lëshuar në shtator 2025 për reformat e realizuara gjatë vitit 2024. Për të gjitha fazat e tjera të lidhura me reformat konkrete, nuk ka fonde të reja. Kjo do të thotë se pjesa dërrmuese e mjeteve mbetet e bllokuar dhe e kushtëzuar nga përmbushja e obligimeve që deri tani nuk janë realizuar.
Përndryshe, Plani për Rritje për Ballkanin Perëndimor prej 6 miliardë eurosh u miratua nga Komisioni Evropian me 8 nëntor 2023. Ai bazohet në katër shtylla: forcimi i integrimit ekonomik në tregun unik të BE-së; forcimi i integrimit ekonomik brenda Ballkanit Perëndimor përmes tregut të përbashkët rajonal; përshpejtimi i reformave fundamentale dhe rritja e asistencës financiare për të ndihmuar reformat.
750 milionë euro janë të destinuara për Maqedoninë e Veriut, kurse kësti i parë është shtatë përqind, përkatësisht 52.5 milionë euro.
- LEXO: Reformat mungojnë, por jo dhe optimizmi i RMV-së: Vendit i kërcënohet humbja e miliona eurove për dështimin drejt BE-së
- LEXO: Asnjë hap, 50 detyra: A do t’i arrijë Maqedonia reformat deri në qershor 2026?
- LEXO: Maqedonia e Veriut larg parave evropiane me zbatim të dobët të reformave, ka përmbushur vetëm 2 nga 5 hapat e planifikuara