Deponia e vogël me lindan në Ohis do të pastrohet për të paktën tre vjet të tjera

By N. D. On 11/04/2026 13:29

Deponia e vogël me lindan në Ohis do të pastrohet për të paktën tre vjet të tjera, dhe aktualisht po përgatitet një tender për të zgjedhur një kontraktor i cili do të duhet ta përfundojë pastrimin. Deri më tani, dy dhe pjesa më e madhe e pellgut të tretë të deponisë janë pastruar plotësisht, dhe mbeten edhe dy të tjerë. Ministria e Mjedisit thotë se në fund të dhjetorit është nënshkruar një marrëveshje e re me UNOPS për të siguruar fonde për pastrimin e deponisë së vogël në shumën prej 750 milionë denarësh. Këto para do të përdoren për të përfunduar pastrimin e të pesë pellgjeve të deponisë dhe për të rivitalizuar zonën, transmeton Portalb.mk.

“Transhi i parë tashmë është transferuar nga buxheti i shtetit dhe po përgatitet tender për të zgjedhur një kompani që do të vazhdojë pastrimin. Qeveria ka arritur në përfundimin se në tre vitet e ardhshme do të sigurohen të gjitha fondet e nevojshme për të përfunduar këtë projekt, që do të thotë se ky do të jetë tenderi i fundit që do të shpallet. Ne supozojmë se nuk kanë mbetur më shumë se 1,000 ton mbetje HCH, por duhet të merret parasysh se pellgjet e betonit, të cilat, ashtu si toka, janë të kontaminuara, gjithashtu do të duhet të hiqen”, tha ministria.

Në maj të vitit të kaluar, kompania holandeze TAU kreu analiza, të cilat treguan se deponia e vogël në Ohis përmban 50 përqind më shumë lindan sesa ishte vlerësuar fillimisht. Ajo gjithashtu përmban 70 ton merkur, i cili gjithashtu do të duhet të hiqet dhe të shkatërrohet në mënyrë të sigurt. Rezultatet e analizës do të ndikojnë si në afatin kohor ashtu edhe në koston e pastrimit të deponisë, megjithëse gjatë hetimit u zbulua gjithashtu se sasitë e tokës së kontaminuar janë dukshëm më të ulëta se ato në llogaritjet fillestare. Pastrimi i deponisë së vogël me lindan filloi në mars të vitit 2022, dhe sipas njoftimeve fillestare duhej të përfundonte në një maksimum prej 18 muajsh.

Sipas hetimeve, 636 ton lindan, 2.613 ton tokë e kontaminuar, 1.120 ton beton i kontaminuar dhe rreth 70 ton merkur mbeten në deponinë e vogël. Rreth 1.781 ton tokë e vendosur midis pellgjeve, për shkak të shkallës së ulët të kontaminimit, nuk rekomandohet të trajtohet termikisht dhe do të mbetet në deponinë e vogël.

Deri më tani, janë gërmuar dhe djegur 1.969 ton mbetje HCH dhe 586 ton tokë e kontaminuar, ose rreth 60 përqind e mbetjeve. Aktivitetet deri më tani janë përfunduar me financim të kombinuar nga Qeveria, Bashkimi Evropian dhe Mbretëria e Norvegjisë.

Në oborrin e OHIS, menjëherë pranë atij të vogël, ndodhet edhe një deponi e madhe e lindanit, e cila supozohet të përmbajë rreth 50.000 ton lindan. Përveç këtyre dy, ka edhe lindan të groposur në zonën e Pelenicës pranë Draçevës, ku ndodhen rreth 40.000 ton HCH të pastër dhe 6.500 ton të tjerë të përzier, së bashku me mbetjet nga një fabrikë qelqi.

Lindani klasifikohet nga Shoqata Ndërkombëtare për Kërkime mbi Kancerin si kancerogjen i Grupit 1 me prova të mjaftueshme se shkakton limfomën jo-Hodgkin. Është një kimikat i vazhdueshëm që nuk zbërthehet në mjedis për një periudhë të gjatë kohore. Meqenëse është një substancë e paqëndrueshme, shpërndahet nga toka e kontaminuar dhe përmbahet gjithashtu në grimcat PM. Ekspozimi ndaj lindanit mund të ndodhë nga konsumimi i ushqimit të kontaminuar ose nëpërmjet thithjes së ajrit të ndotur me lindan. Ekspozimi kronik (afatgjatë) ndaj lindanit me anë të thithjes tek njerëzit shoqërohet me sëmundje të mëlçisë dhe të gjakut, si dhe me çrregullime të sistemit nervor, kardiovaskular, imunitar dhe riprodhues.

Lindani u përfshi në Konventën e Stokholmit në vitin 2009 kur u klasifikua në Grupin A, një substancë që duhet të eliminohet dhe prodhimi të ndalet. Maqedonia e nënshkroi konventën më 23 maj 2001, dhe më 19 mars 2004 ajo u ratifikua nga Parlamenti i Republikës së Maqedonisë.

Ekologji Lindani në Ohis Ministria e Mjedisit Jetësor dhe Planifikimit Hapësinor (MMJPH)Mjedisi jetësor OHIS