Dhimbjet menstruale të forta nuk janë gjithmonë normale

Zamira Bexheti Zylbeari
Zamira Bexheti Zylbeari

Dismenorrea është një shqetësim i shpeshtë, por dhimbja e fortë, e përsëritur dhe që kufizon aktivitetet e përditshme kërkon vlerësim klinik. Një prej shkaqeve të mundshme është endometrioza: sëmundje kronike e karakterizuar nga prania e indit të ngjashëm me endometriumin jashtë kavitetit uterin. Sipas Organizatës Botërore të Shëndetësisë, endometrioza prek rreth 10% të grave dhe vajzave në moshë riprodhuese në nivel global.

Manifestimet klinike janë heterogjene. Përveç dismenorresë, pacientet mund të paraqesin dhimbje kronike pelvike, dispareuni të thellë, diskezi ose dizuri me karakter ciklik, si dhe vështirësi në konceptim. Intensiteti i simptomave nuk përputhet domosdoshmërisht me përhapjen anatomike të sëmundjes; për këtë arsye, përvoja dhe përshkrimi i pacientes janë pjesë thelbësore e vlerësimit.

Në kujdesin ambulator gjinekologjik, vlerësimi fillestar përfshin anamnezën e strukturuar, me vëmendje ndaj karakteristikave të dhimbjes, lidhjes së saj me ciklin menstrual, gjakderdhjes dhe ndikimit në funksionimin e përditshëm. Një ditar menstrual dhe simptomatik mund të ndihmojë në dokumentimin e ecurisë. Në varësi të gjetjeve klinike, vlerësimi mund të përfshijë ekzaminimin gjinekologjik dhe imazherinë, veçanërisht ekografinë transvaginale; rezonanca magnetike mund të përdoret në raste të përzgjedhura, përfshirë dyshimin për endometriozë të thellë.

Ekzaminimi imazherik normal nuk e përjashton plotësisht endometriozën, veçanërisht format sipërfaqësore. Kur simptomat vazhdojnë ose ndikojnë ndjeshëm në cilësinë e jetës, rekomandohet rivlerësim klinik dhe, sipas nevojës, referim te shërbimi specialistik. Laparoskopia nuk është parakusht në çdo rast për të nisur trajtimin; qasja diagnostike përcaktohet në bazë të të dhënave klinike, imazherisë dhe preferencave të pacientes.

Menaxhimi individualizohet sipas simptomave, përgjigjes ndaj trajtimit, komorbiditeteve dhe dëshirës për shtatzëni. Mundësitë përfshijnë analgjezikë, terapi hormonale dhe ndërhyrje kirurgjikale në raste të caktuara. Konsultimi ambulator mundëson njohjen e hershme të simptomave, planifikimin e hetimeve dhe ndjekjen e përgjigjes ndaj trajtimit. Dhimbja që përsëritet dhe kufizon aktivitetet e përditshme meriton vlerësim profesional.