Trump: Marrja e Grenlandës është hakmarrje për humbjen e Çmimit Nobel për Paqe
Donald Trump ka thënë se plani i tij për të marrë në kontroll Grenlandën u motivua nga fakti që nuk mori Çmimin Nobel për Paqe, transmeton Portalb.mk nga The Telegraph.
Trump i shkroi kryeministrit të Norvegjisë në një letër se, si kundërveprim për mosmarrjen e këtij çmimi, “nuk ndihem më i obliguar të mendoj pastër për paqen” dhe do të marrë parasysh “çfarë është e mirë dhe e duhur për Shtetet e Bashkuara të Amerikës”.
Ai gjithashtu fajësoi Danimarkën të dielën për paaftësinë për të mbrojtur ishullin nga Rusia dhe e vuri në diskutim pronësinë e vendit mbi Grenlandën.
Trump ka insistuar vazhdimisht se dëshiron të blejë ishullin e pasur me minerale, edhe pse udhëheqësit e Danimarkës dhe Grenlandës kanë deklaruar se ai nuk është për shitje dhe nuk dëshiron të bëhet pjesë e SHBA-së.
Çdo veprim ushtarak amerikan ndaj Grenlandës do të ishte i paprecedent dhe mund të shënonte fundin e aleancës ushtarake të NATO-s.
Letra e Trump drejtuar Jonas Gahr Store, kryeministrit të Norvegjisë:
I dashur Jonas,
“Duke marrë parasysh që vendi juaj vendosi të mos më japë Çmimin Nobel për Paqe për ndalimin e 8 luftrave plus, nuk ndihem më i obliguar të mendoj vetëm për paqen, edhe pse ajo do të mbetet gjithmonë dominuese, por tani mund të mendoj për çfarë është e mirë dhe e duhur për Shtetet e Bashkuara të Amerikës. Danimarka nuk mund të mbrojë atë tokë nga Rusia apo Kina, dhe pse ata kanë “të drejtë pronësie”? Nuk ka dokumente të shkruara, është vetëm se një anije u ul atje qindra vjet më parë, por edhe ne kemi pasur anije që kanë ardhur atje. Kam bërë më shumë për NATO-n sesa çdo person tjetër që nga themelimi i saj, dhe tani NATO duhet të bëjë diçka për Shtetet e Bashkuara. Bota nuk është e sigurt përveçse nëse kemi kontroll të plotë dhe total mbi Grenlandën.”
Faleminderit!
Presidenti DJT
Në një postim të veçantë në Truth Social, Trump tha:
“NATO i ka thënë Danimarkës për 20 vjet që ‘duhet të largoni kërcënimin rus nga Grenlanda’. Fatkeqësisht, Danimarka nuk ka bërë asgjë për këtë. Tani është koha, dhe do të bëhet!!!”
Ai argumenton se duhet të marrë Grenlandën sepse ajo rrethohet nga anijet ruse dhe kineze, megjithëse nuk ka prova që mbështesin këtë nga të dhënat e transportit detar. Ekspertët e sigurisë daneze, qeveria daneze dhe ajo suedeze kanë thënë se pretendimi është i pasaktë.
Presidenti amerikan ka kërcënuar gjithashtu të vendosë tarifa mbi vendet evropiane që kundërshtojnë planet e tij për aneksim, duke përfshirë Britaninë.
Sir Keir Starmer, lideri i Partisë Laburiste në Britani, i tha Trumpit të dielën se nuk duhet të ndëshkojë Britaninë për kundërshtimin e përpjekjes së tij për të marrë Grenlandën dhe tha se vendosja e tarifave ndaj vendeve evropiane për “ndjekjen e sigurisë kolektive” nuk është e drejtë.
Në një fjalim emergjent të hënën nga Downing Street, Sir Keir tha se Britania mund të pësojë “dëme të mëdha” nga tarifat e kërcënuara, “qoftë në një luftë tregtare apo dobësimin e aleancave”. Kryeministri tha se mosmarrëveshja mbi territorin duhet të zgjidhet përmes “diskutimeve të qeta midis aleatëve” dhe jo me veprim ushtarak ose luftë tregtare.
Bashkimi Evropian po shqyrton gjithashtu luftë tregtare me Trumpin pas akuzave për “shantazh” mbi kërcënimin e tarifave. Udhëheqësit e BE-së do të takohen të enjten në një samit emergjent.
BE përgatit tarifa ndëshkuese
Një burim diplomatik i tha The Telegraph se BE po përgatit tarifa ndëshkuese prej 93 miliardë eurosh kundër eksporteve amerikane, pasi Trump tha se do të vendoste tarifë 10% mbi eksportet nga Britania dhe BE.
Tarifat amerikane do të hyjnë në fuqi më 1 shkurt dhe mund të rriten në 25% më 1 qershor nëse nuk arrihet marrëveshje për Grenlandën.
Në bisedime emergjente midis të dërguarve të BE-së në Bruksel të dielën në mbrëmje, presidenti francez Emmanuel Macron u bëri thirrje shteteve anëtare të aktivizojnë “bazookën tregtare” për të kufizuar qasjen e kompanive amerikane në tregun e përbashkët në përgjigje të kërcënimeve.
Një gazetë daneze zbuloi se SHBA tentoi vitin e kaluar të mbledhë informacione të ndjeshme rreth bazave ushtarake, aeroporteve dhe porteve në Grenlandë. Gazeta Berlingske raportoi se informacioni u mblodh “joformalisht” dhe pa përfshirjen e Danimarkës.
Trump ka premtuar vazhdimisht të aneksojë Grenlandën, territor autonom i Danimarkës, edhe pse ishulli është pjesë e NATO-s. Presidenti nuk përjashton veprim ushtarak dhe ka zvogëluar përpjekjet daneze për të qetësuar shqetësimet e tij të sigurisë, përfshirë paketën mbrojtëse prej 4.8 miliardë funta vitin e kaluar.
Reagime dhe shqetësime ndërkombëtare
Giorgia Meloni, kryeministrja e Italisë, sugjeroi se kërcënimi i tarifave nga Trump bazohet në keqkuptim për stërvitjet e përbashkëta daneze në Grenlandë dhe se do të ishte “gabim” të vazhdohej me kërcënimin. Ajo theksoi se stërvitjet nuk ishin veprim kundër SHBA, por për të siguruar mbrojtje ndaj “aktorëve të tjerë”, kuptuar gjerësisht si Rusia dhe Kina.
Komentet e Melonit ishin hera e parë që ajo kritikoi kaq hapur presidentin amerikan. Kjo tregon një shpërbërje të rrallë në marrëdhënien mes saj dhe Trump, i cili shpesh e ka lavdëruar si politikisht, ashtu edhe personalisht.
Ajo konsiderohet një nga aleatët e saj më të fuqishëm të Trump-it në Evropë, dhe ka pasur shpresa se mund të vepronte si një “zëdhënëse e Trump-it”, një urë lidhëse midis Brukselit dhe Uashingtonit.
Por sipas raportimeve të shtypit italian, Meloni dukej veçanërisht serioze dhe e shqetësuar kur bëri komentet të dielën gjatë një vizite në Korenë e Jugut. Gazeta Corriere della Sera shkroi: “Askush nuk e ka parë kurrë kaq të shqetësuar.”
Reagimi i Rusisë
Moska ka ndjekur me kënaqësi përçarjen mes SHBA dhe Europës mbi Grenlandën. Zëdhënësi i Kremlinit Dmitry Peskov tha se presidenti amerikan do të hynte në histori nëse do të arrinte të merrte territorin danez:
“Ekzistojnë ekspertë ndërkombëtarë që besojnë se duke zgjidhur çështjen e aneksimit të Grenlandës, Trump do të bëjë padyshim histori.”