Reuters: Putini kërkon nga Ukraina të dorëzojë Donbasin, të mos anëtarësohet në NATO dhe të mos lejojë trupa perëndimor
Vladimir Putin po kërkon që Ukraina të heqë dorë nga i gjithë rajoni lindor i Donbasit, të braktisë ambiciet për t’iu bashkuar NATO-s, të mbetet neutrale dhe të mos lejojë trupa perëndimore në territorin e saj, kanë thënë për Reuters tre burime të njohura me mendimin e niveleve të larta në Kremlin, transmeton Portalb.mk.
Presidenti rus u takua me Donald Trump në Alaskë të premten, në samitin e parë Rusi-SHBA pas më shumë se katër vitesh, dhe thuajse gjithë takimi i tyre tre-orësh me dyer të mbyllura u përqendrua te një kompromis i mundshëm për Ukrainën, sipas burimeve që kërkuan anonimitet për shkak të ndjeshmërisë së çështjes.
Duke folur më pas krah Trumpit, Putin tha se takimi do të hapte rrugën për paqe në Ukrainë – por asnjëri prej liderëve nuk dha detaje konkrete për bisedimet.
Sipas raportimit më të detajuar deri më tani nga burime ruse për ofertën e Putinit në samit, Reuters arriti të përshkruajë konturet e asaj që Kremlini do të dëshironte të shihte në një marrëveshje paqeje për t’i dhënë fund luftës që ka shkaktuar qindra mijëra të vrarë e të plagosur.
Në thelb, thanë burimet, Putin ka zbutur kërkesat territoriale që shfaqi në qershor 2024, kur kërkonte që Kievi të dorëzonte të katër provincat që Moska pretendon si pjesë të Rusisë: Donetsk dhe Luhansk në lindje – që përbëjnë Donbasin – si dhe Kherson dhe Zaporizhzhia në jug.
Kievi i refuzoi ato kushte duke i konsideruar të barasvlershme me kapitullim.
Në propozimin e ri, presidenti rus vazhdon të kërkojë që Ukraina të tërhiqet plotësisht nga pjesët e Donbasit që ende kontrollon, sipas tre burimeve. Në këmbim, Moska do të ndalte vijat aktuale të frontit në Zaporizhzhia dhe Kherson, shtuan ata.
Sipas vlerësimeve amerikane dhe të dhënave të burimeve të hapura, Rusia kontrollon rreth 88% të Donbasit dhe 73% të Zaporizhzhias dhe Khersonit.
Gjithashtu, Moska është e gatshme të heqë dorë nga pjesët e vogla të rajoneve Kharkiv, Sumy dhe Dnipropetrovsk që mban nën kontroll, sipas burimeve.
Putin ngul këmbë edhe në kërkesat e mëparshme që Ukraina të braktisë përpjekjet për t’iu bashkuar NATO-s dhe për një garanci ligjërisht të detyrueshme nga aleanca ushtarake e udhëhequr nga SHBA se nuk do të zgjerohet më tej drejt lindjes. Ai kërkon gjithashtu kufizime për ushtrinë ukrainase dhe një marrëveshje që asnjë trupë perëndimore të mos dislokohet në Ukrainë si forcë paqeruajtëse, thanë burimet.
Megjithatë, palët mbeten larg njëra-tjetrës, më shumë se tre vjet pasi Putin urdhëroi mijëra trupa ruse të hynin në Ukrainë me pushtim në shkallë të plotë, pas aneksimit të Krimesë në vitin 2014 dhe luftës së zgjatur në lindje mes separatistëve të mbështetur nga Rusia dhe trupave ukrainase.
Ministria e Jashtme e Ukrainës nuk dha asnjë koment të menjëhershëm për propozimet. Presidenti Volodymyr Zelensky ka refuzuar vazhdimisht idenë e tërheqjes nga tokat e njohura ndërkombëtarisht si ukrainase dhe ka thënë se rajoni industrial i Donbasit shërben si një fortesë që ndal avancimet e Rusisë më thellë në Ukrainë.