Sulmi ndaj politikanit bullgar u paraqit në mënyrë të rreme si kundër Netanyahut
Një profil dezinformues në Facebook ndan një klip të një “sulmi ndaj Kryeministrit Izraelit”, por tregon mbishkrimin cirilik DPS, që është emri i partisë së politikanit bullgar me origjinë turke Ahmed Dogan, i cili ishte shënjestra e atij sulmi të regjistruar më 19 janar 2013, shkruan Vërtetmatësi.
Po shqyrtojmë një postim nga rrjeti social Facebook, i cili thotë:
Publikuar nga CBS NEWS.
Postimi përfshin një videoklip me titull në anglisht, që përkthehet si:
Benjamin Netanyahu u sulmua nga një oficer i rangut të lartë në Izrael.
Në video shohim një lloj sulmi ose atentati, por nuk e tregon fare Kryeministrin e Izraelit, Benjamin Netanyahu, por më tepër është dezinformatë, të cilin do ta shpjegojmë në detaje.
Klipi tregon një aktivitet publik, i cili mbahet në një sallë, në skenën e së cilës ka një podium, dhe mbi të është shkruar me shkronja cirilike “DPS” (lidhje për pamjen e ekranit), që është treguesi i parë se kjo nuk ka ndodhur në Izrael, ku përdoret alfabeti hebraik. Klipi nuk tregon një sulm ndaj Netanyahut, por ndaj një politikani nga Bullgaria – Ahmed Dogan. Ai është nga pakica turke në Bullgari dhe është ish-lideri i partisë politike Lëvizja për të Drejta dhe Liri (DPS). Më poshtë bashkëngjitim klipin origjinal, të cilin publikimi e keqpërdori.
Klipi u regjistrua më 19 janar 2013, kur u mbajt një konferencë e DPS-së, në të cilën Dogan mbajti një fjalim. Gjatë fjalimit, një person u ngjit në skenë dhe i drejtoi një armë Doganit. Për fat të mirë për të, arma “dështoi”, pra sulmuesi e nuk kishte një armë të vërtetë, sepse nuk donte ta vriste Doganin, por vetëm ta trembte dhe poshtëronte, dhe ishte një armë me gaz, e cila nuk është aq e rrezikshme sa ato të vërtetat. Siguria më pas e paaftësoi sulmuesin, i cili ishte Oktay Enimehmedov. Ai filmim tronditës u bë viral, kështu që nuk na duhej shumë kërkim për të verifikuar lehtësisht që nuk është “video e Netanyahut”.
Është gjithashtu dezinformim që media e famshme amerikane CBS News publikoi lajme për një sulm të tillë ndaj Netanyahut. Nuk ka diçka të tillë në CBS News. Sa i përket videos, në këndin e poshtëm të djathtë të atij klipi në postim, është shtypur logoja e CBS News, por është normale nëse ajo media ka publikuar pamje të sulmit ndaj Dogan në vitin 2013, dhe kjo nuk do të thotë se pamjet janë të një sulmi ndaj Netanyahut.
Klipi në postim nuk ka kuptim, dhe kënga “Dracula” nga Tame Impala (një projekt i muzikantit australian Kevin Parker) është shtuar në klip, dhe një media serioze si CBS News sigurisht nuk do të vendoste muzikë kaq të gëzueshme mbi video serioze vdekjeprurëse.
Video materiali në postim nuk është nga CBS News, por nga një faqe Facebook-u e dyshimtë dhe dezinformuese nga India, e cila ka një numër të vogël ndjekësish, kështu që nuk është as një burim i rëndësishëm dhe as i besueshëm. E njëjta gjë vlen edhe për profilin në Facebook, postimin e të cilit e shqyrtuam këtu, dhe të cilin e kemi vënë re vazhdimisht duke përhapur dezinformata (shih: këtu, këtu, këtu, këtu dhe këtu).
Netanyahu është aktualisht në qendër të vëmendjes për shkak të luftërave në Gaza, Liban dhe Iran, si dhe zgjedhjeve që u mbajtën së fundmi në Izrael, dhe postimi nuk specifikon se kur është regjistruar video materiali që ndahet, kështu që disa shikues mund të mendojnë se është lajm. Por klipi nuk ka të bëjë fare me Netanyahun dhe është realizuar përpara 13 vitesh.
Verifikues të tjerë faktesh në mbarë botën kanë shkruar gjithashtu për këtë paraqitje të rreme të videos ku shfaqet Dogan: Reuters, Agence France-Presse, Lead Stories dhe Snopes.
Duke marrë parasysh gjithçka që sqaruam më lartë, ne e vlerësojmë postimin si të pavërtetë.