Projektligji për duhanpirjen që duhej të hynte në fuqi më 1 mars është ende në procedurë qeveritare

By Z. M. On 28/05/2026 20:45

Pirja e duhanit nga të rinjtë. Foto: Syda Productions në Canva

Ministri i Shëndetësisë, Azir Aliu, tha sot se ende nuk kanë përfunduar procedurat administrative në Qeveri që projektligji për Mbrojtjen nga Duhani të arrijë në Parlamentin e RMV-së. Fillimisht u njoftua se ligji do të hynte në fuqi më 1 mars, por u vonua për shkak të reagimeve dhe kundërshtimeve nga industritë e ushqimit dhe duhanit. Aliu ka njoftuar disa herë se do të paraqitet në një seancë qeveritare, shkruan Portalb.mk.

“Projektligji për duhanpirjen ka kaluar, fjalë për fjalë, të gjitha filtrat e procesit legjislativ dhe ka marrë vlerësime pozitive nga të gjithë pjesëmarrësit. Më 30 maj kemi takimin e fundit së bashku me të gjithë akterët e përfshirë, ndërsa nga java e ardhshme pritet të përfundojnë edhe procedurat administrative në Qeveri, në mënyrë që projektligji të bëhet pjesë e materialeve për Parlamentin. Pra, nga të gjitha aspektet, ligji tashmë është finalizuar dhe kemi një dokument përfundimtar, i cili së shpejti do t’i dorëzohet Parlamentit”, tha Aliu.

Ministri shtoi se ligji do të zbatohet menjëherë pas votimit.

“Kemi vetëm dy dispozita ku kemi vonesë, për infrastrukturën e tarracave në mënyrë që ato të përshtaten me kërkesat e ligjit. Pjesa tjetër do të jetë nga e njëjta ditë që votohet ligji, nga e njëjta ditë që ligji do të hyjë në fuqi”, shtoi ai.

Drejtoresha e Institutit të Shëndetit Publik (ISHP), Marija Andonovska, tha se sipas të dhënave të Institutit, nga anketa e vitit 2023, e kryer me Organizatën Botërore të Shëndetësisë (OBSH), Ministrinë e Shëndetësisë, 45.4% e popullsisë së rritur është deklaruar si duhanpirës aktivë. Anketa, të cilën e kanë kryer me të gjitha shkollat e fëmijëve deri në moshën 16 vjeç, tregon gjithashtu një përqindje të lartë.

“Përqindja është dukshëm mbi mesataren evropiane prej 25% të Organizatës Botërore të Shëndetësisë. Shqetësues është edhe fakti se pirja e duhanit në vendin tonë konsiderohet kryesisht si një zakon i pranueshëm shoqërorisht. Vetëm 17% e qytetarëve në Maqedoni shprehin mosmiratim ndaj pirjes së duhanit”, tha ajo.

Sipas saj, përdorimi i duhanit është i lidhur drejtpërdrejt me sëmundje të shumta, duke përfshirë sëmundjet kardiovaskulare, sëmundjet kronike të mushkërive, goditjen në tru, lloje të ndryshme të sëmundjeve malinje, ndryshimet me shtatzëninë e të ngjashme. Nikotina, siç tha, Andonovska, krijon një varësi të fortë, prandaj shumë njerëz kanë vështirësi në lënien e duhanit, edhe kur janë të vetëdijshëm për pasojat.

“Shqetësues është fakti se gjithnjë e më shumë të rinj po fillojnë të përdorin produkte nikotine në një moshë shumë të re, gjë që rrit më tej rrezikun e pasojave afatgjata shëndetësore. Barra e sëmundjeve që lidhen me pirjen e duhanit ka një ndikim serioz jo vetëm tek individi, por edhe në të gjithë sistemin e kujdesit shëndetësor. 12,000 qytetarë vdesin çdo vit për shkak të sëmundjeve të shkaktuara nga pirja e duhanit”, shtoi Andonovska.

Përfaqësuesi i Organizatës Botërore të Shëndetësisë (OBSH) për Maqedoninë, Akim Ali, tha se industria e duhanit ka evoluar, duke i maskuar produktet e saj për të arritur tek të rinjtë.

“Sfida këtu është se këto produkte janë veçanërisht tërheqëse për të rinjtë. Pas ngjyrave të ndezura, paketimit elegant dhe aromave të ëmbla qëndron një qëllim i qartë për të normalizuar përdorimin e nikotinës dhe për të krijuar varësi gjatë gjithë jetës tek të rinjtë. Kjo nuk është e pranueshme. Ndalimi i aromave shpëton jetë sepse të rinjtë janë qëllimisht në shënjestër. Është e rëndësishme që përpjekjet e shëndetit publik për të zvogëluar varësinë nga nikotina të zhvillojnë aroma të tilla si mente, boronicë, shalqi, të cilat nuk janë të padëmshme. Ato janë krijuar posaçërisht për të maskuar ashpërsinë e nikotinës dhe për t’i bërë produktet më të lehta për t’u përdorur, veçanërisht për të rinjtë”, thotë Ali.

Sipas tij, 14 nga 100 të rinj në vend përdorin duhan, dhe 9 përqind e tyre përdorin cigare elektronike. Ai shtoi se që nga anketa e fundit në vitin 2016, përdorimi i cigareve elektronike është dyfishuar.

Projektligji për mbrojtjen nga duhani në Maqedoninë e Veriut synon të reduktojë ndjeshëm ndikimin e pirjes së duhanit mbi shëndetin publik, duke vendosur zona të veçanta për duhanpirësit dhe duke mbrojtur qytetarët që nuk pinë duhan. Sipas të dhënave të fundit, 13.6% e nxënësve nga klasa e shtatë deri në të nëntën konsumojnë duhan, çka tregon rëndësinë e masave parandaluese në nivel kombëtar. Ligji fillimisht u shty për shkak të shqetësimeve të hotelierëve dhe tregtarëve të vegjël, të cilët paralajmëruan se do të përballen me shpenzime shtesë dhe mund të humbasin vende pune nëse nuk përshtaten me rregullat e reja, duke prekur mbi 4.000 biznese të vogla dhe të mesme. Ligji pritet të paraqitet në seancë qeveritare më 24 mars dhe më pas të përpunohet në Parlament, duke shpresuar për një ulje të numrit të duhanpirësve nën 20% brenda dy viteve.