Në Shkup u mbajt debat me rastin e 30-vjetorit të gjenocidit të Srebrenicës: “Nga gjuha e urrejtjes në gjenocid”
Debati i titulluar “Mësim nga Srebrenica: Nga gjuha e urrejtjes në gjenocid” shënoi mbrëmë 30-vjetorin e gjenocidit të Srebrenicës në Shkup. Eventi, i organizuar nga një grup organizatash të shoqërisë civile, u mbajt në Qendrën e Inovacionit Inox në Sheshin e Qytetit, si pjesë e një iniciative më të gjerë për edukim dhe kujtesë që do të zgjasë gjatë gjithë korrikut. Eventi u hap nga Mersiha Smailoviq, e cila trajtoi çështjen se pse është e rëndësishme të flasim për Srebrenicën sot dhe pse mohimi i saj është i rrezikshëm. Ajo theksoi se “Mohimi i gjenocidit të Srebrenicës dhe gjuha e urrejtjes janë ende të pranishme në hapësirën publike, dhe heshtja nuk është më një opsion”, transmeton Portalb.mk.
Debati filloi me shfaqjen e një dokumentari të shkurtër të përgatitur nga Qendra Memoriale e Srebrenicës. Pas kësaj, u pasua nga një prezantim nga Despina Kovaçevska, specialiste në monitorimin e medias nga Fondacioni Metamorfozis, dhe Emir Hasanoviq, analist për marrëdhëniet ndërkombëtare.
Hasanoviq theksoi se, përveç kujtimit të gjenocidit, është e nevojshme të ndërtohen narrativa alternative – ato që do të bashkojnë në vend që të ndajnë, dhe që do të nxjerrin në pah kulturën, historinë dhe identitetin boshnjak si një pjesë të pandashme të shoqërisë së përbashkët. Ai theksoi se është me rëndësi të veçantë të afrohet identiteti boshnjak me popullin maqedonas, përmes zhvillimit të miqësive, respektit të ndërsjellë dhe lidhjes më të madhe midis dy vendeve.
Në prezantimin e saj, Kovaçevska paraqiti shembuj specifikë se si dezinformimi në media shkakton gjuhë urrejtjeje, si dhe zgjidhje të mundshme për t’u përballur me këtë fenomen.
Këta shembuj u mblodhën në kuadër të projekteve “Rrjeti për Luftimin e Dezinformimit në Ballkanin Perëndimor“, të zbatuara nga Fondacioni Metamorfozis, dhe “Rrjeti për Raportimin mbi Diversitetin” nga Innovative Media. Të dy projektet synojnë të analizojnë diskursin mediatik, të identifikojnë format e dezinformimit dhe gjuhës së urrejtjes, dhe të ofrojnë mjete për të promovuar gazetarinë gjithëpërfshirëse, të përgjegjshme dhe profesionale.
Mohimi i gjenocidit: mjet politik dhe rreziku i ndikimit të huaj keqdashës
Narativat që mohojnë gjenocidin, manipulojnë numrin e viktimave, shpesh marrin sfond politik. Ky nuk është vetëm shtrembërim i historisë, por edhe një manipulim i rrezikshëm që ka pasoja të gjera për shoqërinë dhe procesin e pajtimit. Edhe më e rrezikshme është se këto narrativa mund të jenë gjithashtu një mjet për ndikim të keq të huaj.
Rëndësia e kujtimit të gjenocidit të Srebrenicës sot
Gjenocidi i Srebrenicës, i cili ndodhi në korrik 1995, është një nga kapitujt më të errët në historinë e kohëve të fundit evropiane. I kryer nga forcat e Ushtrisë së Republikës Sërpska nën komandën e Ratko Mladiq, kjo masakër është krimi më i madh në tokën evropiane që nga Lufta e Dytë Botërore. Mbi 8,372 njerëz u vranë brutalisht dhe mijëra të tjerë u zhvendosën me forcë nga shtëpitë e tyre. Të dhënat tronditëse tregojnë se viktimat u gjetën në 150 vende të ndryshme, 77 prej të cilave janë varre masive.
Mohimi i gjenocidit është krim
Mohimi i gjenocidit dhe krimeve të luftës është krim në Maqedoninë e Veriut, si në të gjitha shtetet anëtare të Këshillit të Evropës. Njohja e gjenocidit të Srebrenicës – e vendosur zyrtarisht nga Gjykata Ndërkombëtare Penale në Hagë dhe institucione të shumta ndërkombëtare – është një hap vendimtar drejt pajtimit dhe parandalimit të krimeve të tilla në të ardhmen. Pandëshkueshmëria, nga ana tjetër, thellon padrejtësinë dhe pengon procesin e pajtimit të qëndrueshëm. Vetëm nëpërmjet drejtësisë dhe llogaridhënies së vërtetë mund të sigurohemi që tragjedi të tilla nuk do të përsëriten kurrë.
Kujtesa e Srebrenicës sot nuk është vetëm një kujtesë e tmerreve të së kaluarës, por edhe një thirrje e fuqishme për veprim. Na detyron të luftojmë mohimin, të dënojmë gjuhën e urrejtjes dhe të promovojmë vlerat e paqes, tolerancës dhe të drejtave të njeriut.
Ndryshe, më 23 maj të vitit të kaluar, Asambleja e Përgjithshme e OKB-së miratoi rezolutën që shpalli 11 korrikun Ditë Ndërkombëtare të Përkujtimit të Viktimave të Gjenocidit në Srebrenicë
Krimi në Srebrenicë më 2007 nga Gjykata Ndërkombëtare e Drejtësisë në Hagë u njoh si gjenocid i kryer nga Ushtria e Republikës Sërpska. Srebrenica në korrik të vitit 1995 ishte zonë e mbrojtur e OKB-së.