LSM-ja zhvilloi bllokadë para Qeverisë: Po lëmë hapësirë për marrëveshje deri në fund të shkurtit, pastaj pason grevë dhe protesta
Shkupi hyri në fazë të re të presionit sindikal, pasi Lidhja e Sindikatave të Maqedonisë sot bllokoi hyrjet e Qeverisë së Republikës së Maqedonisë së Veriut, me mesazhin se deri në fund të shkurtit lënë hapësirë për marrëveshje, por se durimi ka një kufi. Kërkesa është bërë pa pengesa diplomatike: paga minimale duhet të rritet në 600 euro, ndërsa pagat e mbetura duhet të rriten me të paktën 100 euro – gjegjësisht, siç e formulon sindikata, dallimi midis pagës minimale të vjetër dhe të re, të jetë të paktën 6,000 denarë, transmeton Portalb.mk.
Mesazhi nuk është i ri, por këtë herë është më i mprehtë në formë. Sindikata njofton se nëse nuk ka zgjidhje deri në fund të shkurtit, një grevë e përgjithshme dhe një “protestë e madhe e punëtorëve” do të pasojnë në gjysmën e parë të marsit, për të cilën do të organizohet edhe transport nga qytete të tjera – sinjal se aksioni nuk duhet të mbetet vetëm ngjarje e Shkupit, por duhet të shndërrohet në presion kombëtar mbi politikën e pagave të qeverisë.
Kryetari i LSM-së, Slobodan Trendafilov, sot iu drejtua drejtpërdrejt ministrave: nëse duan të jenë “me punëtorët”, në seancë duhet të propozojnë ndryshime në Ligjin për Pagën Minimale, të cilat do ta rrisnin pagën minimale në 600 euro, dhe të gjitha pagat e tjera do të rriteshin me të njëjtën logjikë – në mënyrë që të mos “hahet” peshorja dhe të mos shndërrohet paga minimale më e lartë në një korrigjim statistikor që ushtron presion mbi të ardhurat e tjera.
“Në seancën e sotme i dërgojmë mesazh Qeverisë që të flasë shumë seriozisht për kërkesat e punëtorëve për rritjen e pagës minimale dhe pagave të tjera. Kërkojmë që t’u shtrijnë dorën biznesit ashtu siç u shtrijnë dorën punëtorëve dhe t’i përjashtojnë ata nga kontributet e detyrueshme të sigurimeve shoqërore në pjesën që lidhet me rritjen e pagave. Një vit më parë, ata refuzuan në mënyrë të njëanshme, megjithëse LSM dhe punëdhënësit kishin rënë dakord të rrisnin pagën e të gjithë punëtorëve me të paktën 6,000 denarë dhe t’i përjashtonin nga kontributet. Dikush refuzoi në mënyrë të njëanshme dhe e minoi të gjithë procesin”, thotë Trendafilov.
Ai tha se në protestë janë 24 persona, aq sa ka ministra dhe zyrtarë në Qeveri.
Trendafilov shtoi se Qeveria i kishte hedhur poshtë argumentet e tyre në mënyrë të pabazuar.
“Argumentet nuk u pranuan nga Qeveria dhe punëdhënësit, se duke rritur pagën minimale për secilën kompani të mbyllur, hapen dy të reja, se po krijojmë kapital për shefat midis 5,000 dhe 10,000 eurove në shumë neto në vit. Argumenti i tyre se do të rrisin pagat nëse rritet produktiviteti nuk qëndron. Organizata Ndërkombëtare e Punës theksoi se një punëtor me një pagë minimale prej 24,379 denarë i fiton shefit 290,000 denarë në muaj. Vetëm 17 përqind e byrekut total u jepet punëtorëve. Ka para në shtet, por byreku nuk shpërndahet siç duhet”, tha kreu i LSM-së.
Sindikata përsërit se vitin e kaluar paga minimale u vendos “pa pëlqimin” e Këshillit Ekonomik dhe Social, në kundërshtim me logjikën e dialogut social. Prandaj, thotë LSM, këtë herë ata janë këtu në kohë – për të shmangur përsëritjen e së njëjtës praktikë dhe për të kujtuar se “harmonizimi” nuk është i njëjtë me “rritje reale”.
LSM deklaron se shporta minimale sindikale është rritur me 9,250 denarë në 24 muajt e fundit, ndërsa paga minimale, sipas tyre, nuk ka marrë rritje reale – por vetëm rregullim ligjor. Në të njëjtin grup argumentesh, Trendafilov kujton se nëse në mars ndiqet vetëm formula ligjore, rritja do të jetë “deri në 1,700 denarë”, të cilën sindikata e trajton si provë se sistemi, në vetvete, nuk krijon hapësirë për kërcim dinjitoz, por përkundrazi ruan status quo-në.
Prandaj elementi i dytë, po aq i rëndësishëm i strategjisë: të zgjerohet veprimi. LSM nuk e përjashton mundësinë, deri në fillim të marsit, të organizohen bllokada të “institucioneve të synuara” në brendësi. Me këtë, presioni kalon nga simbolika në operacion: bllokada si një mjet që u tregon institucioneve se çështja e punës nuk do të mbetet vetëm një debat mediatik dhe cikël konferencash për shtyp.
Nga ana tjetër, reagimi i qeverisë, të paktën tani për tani, është heshtja. Sipas përshkrimit të sindikatës, qëndrimi mbizotërues është se kjo duhet të miratohet nga sindikatat dhe punëdhënësit.
Pas protestës së madhe më 28 janar, e cila kërkoi rritjen e pagave minimale dhe të gjitha pagave të tjera në vend, LSM mbajti bllokada të Parlamentit dhe Odës Ekonomike. LSM e bazon kërkesën e saj për rritje të pagave në rritjen e kostos së jetesës dhe rritjen e vlerës së shportës së konsumatorit të sindikatës.