Vaj palme në vend të yndyrës së qumështit, AUV nuk tregon se cilat kompani i kanë mashtruar qytetarët në RMV
Cilat kompani në industrinë e qumështit i kanë mashtruar konsumatorët me pretendime të rreme dhe të pasakta në lidhje me përbërjen e deklaratave të produkteve të tyre? Publiku mbetet kurioz për përgjigjen e kësaj pyetjeje, megjithëse është e justifikuar pas njoftimit të Agjencisë së Ushqimit dhe Veterinarisë (AUV) për mashtrim të konsumatorëve në lidhje me produktet e qumështit në treg. Meta.mk kërkoi, por nuk mori, emrat e prodhuesve, importuesve dhe produkteve specifike të testuara, dhe pa këtë informacion, konsumatorët nuk mund të dinë se cilat produkte ishin në diskutim dhe nuk mund të bëjnë zgjedhje të informuar gjatë blerjes, transmeton Portalb.mk.
Siç informoi AUV dje, në prag të Ditës Botërore të Qumështit, 1 qershor, nga 45 mostra të qumështit dhe produkteve të qumështit të marra dhe të analizuara, u përcaktua se mostrat e analizuara nuk përputheshin me dispozitat e Rregullores për cilësinë e produkteve bujqësore, gjegjësisht, testet përcaktuan se produktet përmbanin një përqindje më të ulët të yndyrës së qumështit sesa ajo e deklaruar. Në një kompani, nga e cila u morën 22 kilogramë djathë i imët si mostra, u përcaktua se në vend të 20 përqind, siç ishte deklaruar, djathi përmbante vetëm 1 përqind yndyrë qumështi. Për këtë, kompania u gjobit me 3.500 euro. Tetë kompani të tjera, përfshirë importues dhe prodhues, u gjobitën me nga 1.050 euro secila për mashtrim të ngjashëm ndaj konsumatorit, pra një përqindje më të ulët të yndyrës së qumështit sesa ajo e deklaruar. Një tjetër bulmetore që përdori vaj palme në vend të yndyrës së qumështit u gjobit me 1.300 euro nga AUV. Gjysmë ton (500 kilogramë) “produkt qumështi” u sekuestrua nga kjo bulmetore dhe u asgjësua në mënyrë të sigurt në një deponi.
Drejtori i AUV-së thotë se nuk i zbulon kompanitë sepse ato ishin të mbrojtura me ligj
Drejtori i Agjencisë së Ushqimit dhe Veterinarisë, Oliver Milanov, kur u pyet se cilat kompani dhe produktet e tyre specifike janë “të diskutueshme”, u përgjigj:
“Sipas Ligjit për të dhënat personale dhe ligjit për konsumatorin dhe Ligjit për informacionin ushqimor, nuk mund të them në këtë pikë për cilat kompani po flasim”.
Lidhur me pyetjen nëse AUV do të iniciojë rritje të gjobave për raste të tilla, Milanov informoi se ndryshimet në Ligjin për kundërvajtjet ishin në fazën përfundimtare, në të cilat gjobat do të ishin më të larta.
Sonja Srbinovska: Ky është mashtrim
Rezultatet e publikuara të kontrolleve të jashtëzakonshme të Agjencisë së Ushqimit dhe Veterinarisë tregojnë se në disa produkte qumështi ka një mospërputhje midis përbërjes së deklaruar dhe asaj aktuale, gjë që sipas ekspertëve është një problem serioz për mbrojtjen e konsumatorit.
Prof. Dr. Sonja Srbinovska nga Instituti i Bioteknologjisë së kafshëve në Fakultetin e Shkencave Bujqësore dhe Ushqimit në UKM, thotë se rregullat në këtë fushë nuk janë të reja dhe se që nga viti 2011 ka ekzistuar një rregullore e qartë sipas së cilës një produkt në të cilin yndyra e qumështit është zëvendësuar me yndyrë palme nuk mund të quhet “djathë”.
“Është e qartë se rregullorja nuk po respektohet. Ky është një mashtrim dhe kompanitë po e bëjnë këtë për të fituar para. Gjobat që po u jepen janë shumë të vogla dhe duhet të jenë shumë më rigoroze”, thotë Srbinovska.
Ajo vlerëson se është pozitive që Agjencia e Ushqimit dhe Veterinarisë ka filluar të kontrollojë më intensivisht cilësinë e produkteve në treg, por paralajmëron se aktivitete të tilla nuk duhet të jenë përjashtim, por rregull.
“Ne si konsumatorë po mashtrohemi për sa i përket cilësisë. Prandaj, kontrollet e rregullta duhet të punohen shumë më seriozisht dhe në mënyrë rigoroze. Nuk mjafton që ato të jenë të rastit”, thekson Srbinovska.
Sipas saj, problemi nuk është te përdorimi i vetë vajit të palmës, por te informacioni i pamjaftueshëm ose i pasaktë për konsumatorët.
“Nëse prodhuesi deklaron vaj palme, atëherë zgjedhja ime si konsumatore është nëse do ta blej atë produkt apo jo. Përdorimi i tij nuk është i ndaluar askund, por duhet të deklarohet qartë në deklaratë”, thekson ajo.
Srbinovska shton se konsumatorët presin cilësi të vazhdueshme dhe të barabartë nga produktet që blejnë.
“Nuk mund të blej djathë cilësor sot, ndërsa herën tjetër të blej një produkt nga e njëjta kompani që nuk ka të njëjtën cilësi. Një produkt mund të jetë i sigurt sot, dhe jo nesër. Kjo është arsyeja pse kontrollet inspektuese duhet të jenë të rregullta dhe të shpeshta, dhe dënimet për mosrespektimin e rregullave duhet të jenë dukshëm më të larta”, shton ajo.
Vaji i palmës kontribuon në bllokimin e enëve të gjakut
Duke iu referuar aspektit shëndetësor, Srbinovska thekson se vaji i palmës është dukshëm më i pranishëm në disa produkte qumështi sesa në produkte të tjera ushqimore.
“Në çokollatë, për shembull, vaji i palmës është i pranishëm në rreth një përqind, dhe në djathë mund të arrijë rreth 20 përqind. Është vërtetuar se vaji i palmës kontribuon në bllokimin e enëve të gjakut. Është një yndyrë e ngurtë dhe pikërisht këtu qëndron problemi. Ngjashëm është edhe me margarinën”, paralajmëron Srbinovska.
Një studim i raportuar nga “Guardian” zbuloi se një acid yndyror që gjendet në vajin e palmës mund të nxisë përhapjen e kancerit.
Studimi, i kryer në minj, tregoi se acidi palmitik inkurajon procesin e metastazës (përhapjen e kancerit në pjesë të tjera të trupit) në kancerin e zgavrës së gojës dhe kancerin e lëkurës. Studiuesit paralajmëruan në atë kohë se pacientët nuk duhet të fillojnë dieta speciale vetë derisa të jenë kryer prova klinike në njerëz.
“Acidi palmitik ka diçka shumë të veçantë që e bën atë një nxitës jashtëzakonisht të fuqishëm të metastazës”, tha Salvador Aznar Benita, nga Instituti për Kërkime në Biomjekësi në Barcelonë.
Prof. Dr. Dragan Danilovski gjithashtu beson se përdorimi i vajit të palmës duhet të ndalohet.
“Më i keqi nga të gjithë vajrat është ai i palmës, i cili gjendet në një mori produktesh – supa të ndryshme, napolitane, kremra, ushqime të lehta, çokollata, patate të skuqura, biskota. Ndërsa aditivët, përmirësuesit e shijes, ngjyrat artificiale janë një temë më vete”, thotë Prof. Danilovski.
Pasojat e mundshme shëndetësore të konsumit të tepërt të vajit të palmës përfshijnë rritje të kolesterolit “të keq” LDL në gjak, veçanërisht nëse konsumohet në sasi të mëdha, dhe rrezik në rritje të sëmundjeve kardiovaskulare si ateroskleroza (depozitimi i depozitave yndyrore në arterie), ataku në zemër dhe goditja në tru.