Udhëzimi që lejon “deklarimin e përkatësisë etnike në certifikata” më 5 korrik në rend dite të Gjykatës Kushtetuese

Lënda në të cilën do të udhëhiqet procedurë për vlerësimin e kushtetutshmërisë së “Udhëzimit për ndryshim dhe plotësim të udhëzimit për mënyrën e udhëheqjes, mbrojtjes dhe ruajtjes së librave amë dhe shkresave, lëshimit të certifikatave, vërtetimeve, transkriptat dhe kopjet në bazë të librave amë, udhëheqjes së procedurës dhe krijimit të proces verbalit për fëmijë të gjetur, rinovim të librave amë të dëmtuara, shkatërruara ose humbura, regjistrit të librave amë dhe vërtetimeve që jepen në bazë të librave amë”, më 5 korrik do të jetë në rend dite të Gjykatës Kushtetuese, njofton Portalb.mk.

“Për shkak të interesit të publikut, Gjykata Kushtetuese informon se lënda U.Nr.89/2023, në të cilin bëhen ndryshimet ligjore dhe shtesat në Udhëzimin për mbajtjen e librave amë(“Udhëzimit për ndryshim dhe plotësim të udhëzimit për mënyrën e udhëheqjes, mbrojtjes dhe ruajtjes së librave amë dhe shkresave, lëshimit të certifikatave, vërtetimeve, transkriptat dhe kopjet në bazë të librave amë, udhëheqjes së procedurës dhe krijimit të proces verbalit për fëmijë të gjetur, rinovim të librave amë të dëmtuara, shkatërruara ose humbura, regjistrit të librave amë dhe vërtetimeve që jepen në bazë të librave amë), do të vihen në rendin e ditës të seancës së caktuar për 5 korrik 2023. Bëhet fjalë për një çështje që Gjykata e ngriti me iniciativën e saj për shkak të dyshimit për antikushtetutshmëri”, thonë nga Gjykata Kushtetuese.

Bëhet fjalë për udhëzim të miratuar nga Ministria e Drejtësisë më 29 maj dhe i cili në periudhën e fundit ka shkaktuar interes në opinion.

”Kjo lëndë është formuar në bazë të dispozitave të rregullores të cilat i japin autorizim Gjykatës Kushtetuese edhe vetë të ngritë procedurë për vlerësimin e kushtetutshmërisë së ligjit, gjegjësisht kushtetutshmërinë dhe ligjshmërinë e dispozitave ose akteve tjera të përgjithshme. Mbledhja është mbajtur me propozim të kryetares së Gjykatës Kushtetuese, Dobrilla Kacarska dhe kanë marrë pjesë të gjithë gjykatësit”, thanë nga Gjykata Kushtetuese, kur formuan lëndën.

Përndryshe, ministri i Drejtësisë Krenar Lloga, në fund të majit e nënshkroi udhëzimin me çka vendoset përkatësia etnike në certifikatën lindjes, certifikatën e kurorëzimit dhe certifikatën e vdekjes.

“Ministri i Drejtësisë, Krenar Lloga, nënshkroi Udhëzimin për ndryshim dhe plotësim të Udhëzimit për mënyrën e mirëmbajtjes, mbrojtjes dhe ruajtjes së librave amë dhe dokumentacioneve; lëshimin e certifikatave, vërtetimeve dhe kopjeve duke u bazuar në librat amë;  drejtimin e procedurës dhe hartimin e  procesverbalit për fëmijë të gjetur; riparimin e librave amë të shkatërruar, dëmtuar apo të zhdukur, si dhe formateve për librat amë, regjistrit të librave amë, certifikatave dhe vërtetimeve të cilat lëshohen duke u bazuar në librat amë, ku do të ketë një shtyllë për përkatësinë etnike”, informoi Ministria e Drejtësisë.

Ky Udhëzim siç njoftuan nga Ministria e Drejtësisë do të hyjë në fuqi pas skadimit të tetë ditëve nga botimi në Gazetën Zyrtare për certifikatat e lindjes, ndërsa për certifikatat tjera për shkak të implikimeve financiare, Udhëzimi do të fillojë të zbatohet nga 1 janari 2024.

Vendimi i Ministrisë vjen pas informatave në opinion se qytetarë të përkatësive të ndryshme, rrejshëm paraqiten dhe punësohen në vende pune ku kërkohen qytetarë të përkatësive të caktuara. Për shembull, për një vend pune ku kërkohet të punësohet një person me kombësi shqiptare, një qytetar me kombësi maqedonase shkruhet si shqiptar ose anasjelltas.

Në vitin 2020, Lëvizja BESA dhe Aleanca reaguan në lidhje me të zgjedhurit në konkursin për punësim të 23 administratorëve në Agjencinë për Kadastër të Patundshmërive.

Ata i përmendën disa prej të përzgjedhurve në konkurs:

  • Ndihmës udhëheqës sektori për ndryshime është zgjedhur Gordana Saviq – shqiptare;
  • Bashkëpunëtor i ri për ndryshime është zgjedhur – shqiptare;
  • Bashkëpunëtor i ri për digjitalizim është zgjedhur Ratko Avramovski – shqiptar;
  • Referent sporteli është zgjedhur Irena Jovanovska – shqiptare;
  • Referent GIS sistemi është zgjedhur Katerina Filipovska – shqiptare;
  • Referent sporteli është zgjedhur Ljupço Çutrevski – shqiptar;
  • Referent për ndryshime është zgjedhur Simona Markovska edhe kjo si shqiptare.

Nga ana tjetër drejtori i asokohe i Agjencisë së Administratës, Spase Gligorov, asokohe tha se nuk kanë mekanizëm juridik që ta parandalojë këtë situatë.

“Nuk kemi mekanizëm ligjor që të konstatojnë se dikush është shqiptar apo maqedonas. Kjo është problem dhe duhet që të korrigjohet që të mos vihet deri te këto situata. Nuk ekziston dokument në shtet në të cilën shkruan përkatësia nacionale. Kur aplikohet për konkurs publik, në vetë aplikimin shkruhen të dhënat personale në mesin e të cilave shkruhet edhe përkatësia etnike. Atje çdo kandidat si të dëshirojë e shkruan. Dhe ne ashtu i trajtojmë deri në fund të procedurës, pra ashtu siç janë deklaruar. Ne nuk kemi as mekanizëm e as të drejtë që të kontrollojmë përkatësi etnike. Kjo nuk është e re, kjo ka ndodhur në periudhën e kaluar dhe është problem, megjithatë ne nuk kemi mekanizëm ta parandalojmë”, tha për Portalb.mk, Gligorov në 30 janar të vitit 2020.