Nuk ka prova historike që Arkimedi ishte maqedonas dhe se “Sirakuza” ishte anija e parë e pasagjerëve

Edhe pse është e vërtetë se Arkimedi ishte një shkencëtar i jashtëzakonshëm që mori pjesë në projektimin e anijes “Sirakuzia”, nuk ka dëshmi historike se ai ishte maqedonas, as që Sicilia ishte pjesë e Perandorisë Maqedonase në kohën e tij. Gjithashtu, nuk ka konfirmim se “Sirakuzia” ishte anija e parë e udhëtarëve në histori, e aq më pak se bëhej fjalë për “anijen e parë maqedonase të udhëtarëve”, shkruan Vërtetmatësi.

Ne analizojmë një postim në Facebook që thotë:

Anija e parë e pasagjerëve në botë u ndërtua nga Arkimedi i lashtë maqedonas, i cili lindi në vitin 287 para Krishtit në Sirakuzë, Sicilia e sotme, gjatë sundimit të Perandorisë Maqedonase. Arkimedi ishte një matematikan, fizikant dhe inxhinier mekanik maqedonas, një pionier në të dyja fushat, shumë shekuj përpara bashkëkohësve të tij. Në zonën e Sicilisë së sotme, e cila ishte nën udhëheqjen e Perandorisë Maqedonase në (270 – 215 para Krishtit), u ndërtua anija e parë e pasagjerëve me përmasa të pabesueshme. Materiali i përdorur për ndërtimin e asaj anijeje gjigante është i barabartë me materialin për 60 anije të rregullta. Për më tepër, ajo anije duhej të largohej nga vijat bregdetare të sigurta dhe të kalonte Detin Mesdhe. Anija u quajt “Sirakuza” dhe përfaqësonte atë që mund të quhet “anija e parë maqedonase e pasagjerëve në historinë e njerëzimit”.

Publikimi pretendon se Arkimedi ishte një “maqedonas i lashtë” dhe se anija “Sirakuza” ishte “anija e parë maqedonase e pasagjerëve në historinë e njerëzimit”. Një shqyrtim i burimeve historike tregon se ky pretendim përmban disa pasaktësi dhe interpretime historike që nuk mbështeten nga literatura përkatëse.

Sipas Enciklopedisë Britannica, Arkimedi lindi rreth vitit 287 para Krishtit në Sirakuzë, në ishullin e Sicilisë, dhe konsiderohet si një nga matematikanët, fizikantët dhe inxhinierët më të mëdhenj të botës antike. Në të njëjtat burime, ai përshkruhet si një matematikan grek nga Sirakuza, jo si maqedonas.

Pretendimi se Arkimedi ishte maqedonas nuk mbështetet nga historiografia moderne. Përveç Britannicës, projekti Palimpsest i Arkimedit, një nga projektet më të rëndësishme shkencore ndërkombëtare kushtuar punës së tij, e përshkruan Arkimedin si një shkencëtar nga tradita intelektuale greke në Sirakuzë. Fakti që ai jetoi në periudhën helenistike, pas pushtimeve të Aleksandrit të Madh, nuk është provë e etnisë së tij maqedonase.

Pohimi se Sicilia ishte pjesë e Perandorisë Maqedonase në kohën e Arkimedit është gjithashtu i pasaktë. Sipas Britannicës, Sirakuza në shekullin e 3-të para Krishtit ishte një mbretëri e pavarur nën sundimin e Hieronit II. Të dhënat historike të Sirakuzës së lashtë nuk pohojnë se qyteti ishte pjesë e një shteti ose perandorie maqedonase.

Nga ana tjetër, ka prova historike që anija gjigante “Sirakuza” u ndërtua me të vërtetë me urdhër të Hieronit II dhe se dizajni i saj tradicionalisht i atribuohet Arkimedit. Sipas burimeve historike të disponueshme, ajo ishte një nga anijet më të mëdha dhe më luksoze të botës antike, me dhoma për pasagjerë, kopshte dhe ambiente të tjera.

Nuk kemi gjetur një burim historik ose akademik përkatës që e përcakton “Sirakuzën” si anijen e parë të pasagjerëve në botë. Historia e lundrimit tregon se lloje të ndryshme anijesh për transportimin e njerëzve dhe mallrave ekzistonin mijëra vjet para kohës së Arkimedit. Sipas Enciklopedisë Britannica, provat më të hershme të anijeve datojnë që nga mijëvjeçari i katërt para Krishtit, dhe zhvillimi i ndërtimit të anijeve ka një vazhdimësi prej disa mijëra vjetësh. Dhe Enciklopedia e Historisë Botërore, në shqyrtimin e saj të anijeve në Mesdheun e lashtë, liston anije të shumta egjiptiane, fenikase, greke dhe romake që ishin në përdorim shumë kohë para shekullit të 3-të para Krishtit. Prandaj, pohimi se “Sirakuza” ishte anija e parë e pasagjerëve në histori nuk mbështetet nga provat historike të disponueshme.

Prandaj, ndërsa është e vërtetë që Arkimedi ishte një shkencëtar i jashtëzakonshëm që mori pjesë në projektimin e anijes “Sirakuza”, nuk ka prova historike që ai ishte maqedonas, as që Sicilia ishte pjesë e Perandorisë Maqedonase gjatë kohës së tij. Gjithashtu nuk ka konfirmim që “Sirakuza” ishte anija e parë e pasagjerëve në histori, e aq më pak që ishte “anija e parë maqedonase e pasagjerëve”.

Prandaj, ne e vlerësojmë pretendimin si pjesërisht të pasaktë dhe historikisht manipulues.