Mbi 70% e adoleshentëve në RMV e dinë se kalojnë shumë kohë në mediat sociale, 33% thonë se kjo i bën të dëshpëruar
Mbi 70 përqind e nxënësve besojnë se kalojnë shumë kohë në mediat sociale, tregon raporti i Institutit të Shëndetit Publik (ISHP), i titulluar “Projekti kërkimor i shkollave evropiane mbi alkoolin dhe drogat e tjera në Maqedoni”, i publikuar më 22 dhjetor. Anketa ESPAD 2024 ofron një pasqyrë të sjelljeve, qëndrimeve dhe mjediseve të rrezikut të nxënësve të moshës 15 deri në 16 vjeç në Maqedoni. Me një mostër përfaqësuese kombëtare prej mbi 2,800 nxënësish, studimi nxjerr në pah modelet e vazhdueshme dhe në zhvillim të përdorimit të substancave, si dhe trendet psikosociale dhe të sjelljes që lidhen me to, transmeton Portalb.mk.
Rrjetet/mediat sociale përfshijnë Viber, WhatsApp, Twitter, Instagram, Facebook, Skype, Telegram, Snapchat dhe të tjera, ndërsa lojërat i referohen lojërave të luajtura në një kompjuter, tablet, konsol, smartphone ose pajisje tjetër elektronike.
Shumica e nxënësve, 71.4%, besojnë se kalojnë shumë kohë në mediat sociale. Ky perceptim është më i zakonshëm tek vajzat (75.1%) sesa tek djemtë (67.5%). Përveç kësaj, një e treta e nxënësve thonë se mediat sociale ndikojnë negativisht në humorin e tyre. Lojërat, nga ana tjetër, janë më të zakonshme tek djemtë. Pothuajse një në pesë djem luajnë për gjashtë ose më shumë orë në ditët që nuk kanë shkollë, ndërsa 24% thanë se luajnë lojëra çdo ditë. Vajzat, megjithëse më pak të angazhuara, nuk janë imune ndaj efekteve të saj, me pothuajse 10% që luajnë lojëra çdo ditë.
Gjetjet zbulojnë dallime të konsiderueshme gjinore në mënyrën se si adoleshentët i perceptojnë rreziqet që lidhen me përdorimin e mediave sociale dhe luajtjen e lojërave. Në përgjithësi, 71.4% e nxënësve ranë dakord se kalojnë shumë kohë në mediat sociale, me vajzat (75.1%) që e shprehin këtë shqetësim më shpesh sesa djemtë (67.5%). Përveç kësaj, 33.5% raportuan se ndihen me humor të keq për shkak të përdorimit të mediave sociale, përsëri me një përqindje më të lartë midis vajzave (38.1%) krahasuar me djemtë (28.7%).
Shqetësimet prindërore u pasqyruan gjithashtu në të dhëna: mbi gjysma (53.0%) e adoleshentëve raportuan se prindërit e tyre besonin se kalonin shumë kohë në mediat sociale, me këtë perceptim që është më i zakonshëm midis vajzave (58.7%) sesa djemve (47.2%).
Përndryshe, kur bëhej fjalë për të luajtur lojëra, djemtë treguan rrezik më të lartë të vetëperceptuar. Një përqindje e konsiderueshme prej 42.1% e djemve besonin se kalonin shumë kohë duke luajtur lojëra, krahasuar me vetëm 19.3% të vajzave. Në mënyrë të ngjashme, më shumë djem (21.6%) sesa vajza (12.8%) raportuan se loja e lojërave i bënte të ndiheshin me humor të keq. Perceptimet prindërore ndoqën të njëjtën tendencë – 35.8% e djemve thanë se prindërit e tyre mendonin se ata luanin shumë lojëra, krahasuar me vetëm 17.2% të vajzave.
Kur u pyetën për lojërat online në 30 ditët e fundit, djemtë raportuan më shumë aktivitet lojërash sesa vajzat, si në ditët e shkollës ashtu edhe në ato jashtë shkollës. Në ditët e shkollës, 45.7% e vajzave raportuan se nuk luanin fare, krahasuar me 25.4% të djemve. Vajzat gjithashtu kishin më shumë gjasa të luanin vetëm për gjysmë ore (23.0% kundrejt 17.7%). Në të kundërt, djemtë raportuan një përqindje më të lartë duke luajtur për periudha më të gjata: 21.6% luajtën për 2-3 orë (kundrejt 9.5% të vajzave), 7.5% për 4-5 orë (kundrejt 3.7%), dhe 7.1% për gjashtë ose më shumë orë (kundrejt 3.2%).
Në ditët pa shkollë, 28.0% e vajzave nuk luajtën, krahasuar me 15.0% të djemve. Vajzat përsëri raportuan norma më të larta për kohëzgjatje më të shkurtra – 19.9% luajtën për gjysmë ore, krahasuar me 9.0% të djemve. Djemtë kishin më shumë gjasa të luanin për kohëzgjatje më të gjata: 24.3% luajtën për 2-3 orë (kundrejt 16.3% të vajzave), 17.3% për 4-5 orë (kundrejt 8.1%) dhe 18.8% për gjashtë ose më shumë orë (kundrejt 9.9%).
Djemtë raportuan frekuencë më të lartë të të luajturit lojëra për 4 ose më shumë ditë. Për 4 ditë, 8,9% e djemve luajtën krahasuar me 5,3% të vajzave; për 5 ditë, 9,5% e djemve krahasuar me 3,7% të vajzave; për 6 ditë, 5,5% e djemve krahasuar me 2,5% të vajzave. Dallimi më i rëndësishëm ishte midis atyre që luanin çdo ditë: 24,0% e djemve raportuan se luanin lojëra gjatë të 7 ditëve, ndërsa vetëm 9,5% e vajzave e bënin këtë.
Kujtojmë se nga 10 dhjetori Australia u bë vendi i parë në botë që prezantoi ndalesën për përdorimin e mediave sociale për personat nën 16 vjet. Ligji i ri parasheh bllokimin e qasjes në platformat si Facebok, Instagram, Snapchat, ТikTok, X, YouTube dhe Reddit, ndërsa aplikacionet e mesazheve si WhatsApp për momentin mbeten të disponueshme.
Maqedonia për momentin nuk po planifikon ndalesa radikale si modeli australian, por çështja po shqyrtohet, konfirmoi ministri i transformimit digjital, Stefan Andonovski.