Danilovski: Hantaviruset nuk janë kërcënim i ri për njerëzimin, publiku ka nevojë për informacion të saktë
Hantaviruset nuk janë një fenomen i ri që u shfaq dje në laborator dhe nuk përbëjnë kërcënim të vërtetë, paralajmëron epidemiologu Dragan Danilovski në profilin e tij në Facebook. Ai beson se kjo temë kohët e fundit është bërë lënda e parë e re për industrinë globale të frikës, gjegjësisht, thotë ai, një ngjarje e izoluar në një anije turistike në Atlantikun Jugor ishte e mjaftueshme që hapësira e internetit të shpërthente përsëri me skenarë apokaliptikë, “parashikime”, njoftime misterioze nga e kaluara, dyshime për agjendat globale dhe teori të ricikluara të kontrollit të njerëzimit, transmeton Portalb.mk.
“Të njëjtat fjalë kanë filluar të qarkullojnë përsëri: pandemi, kontroll, shpopullim, ARNm, “1984”. Është sikur të ketë një shabllon të gatshëm që aktivizohet sa herë që emri i një virusi shfaqet në media. Ndërkohë, publiku gradualisht po pushon së bëri dallimin midis epidemiologjisë dhe frikës së prodhuar algoritmikisht. Shqetësues është fakti që profesionistët e shëndetit ndonjëherë marrin pjesë aktive në një atmosferë të tillë, fjala e të cilëve e thënë publikisht mbart një peshë të madhe, sepse, pranë emrit të tyre, ata kanë titullin mjek”, thotë ai.
Pas pandemisë Covid, shoqëria ka mbetur psikologjikisht hipersensitive ndaj temave që lidhen me sëmundjet infektive.
“Hantaviruset kanë qenë prej kohësh të njohura në mjekësi. Ato janë një grup virusesh të shoqëruara me brejtësit, të cilët janë rezervuari i tyre natyror. Njerëzit infektohen më shpesh përmes kontaktit me aerosole të kontaminuara me jashtëqitje, urinë ose pështymë të brejtësve të infektuar. Disa prej tyre janë të pranishëm në kontinentin evropian, Azi dhe Afrikë (nëngrupi i Hantaviruseve të Botës së vjetër – Old World Hantaviruses). Ballkani është endemik. Një pjesë tjetër e tyre (nëngrupi i Hantaviruseve të Botës së re – New World Hantaviruse) “sundon” të dy Amerikat. Zonat endemike janë Argjentina dhe Kili. Edhe pse dy nëngrupet janë të lidhura, ato ndryshojnë në atë që shkaktojnë lloje të ndryshme sëmundjesh tek njerëzit. Viruset në nëngrupin e Botës së re shkaktojnë një sëmundje të njohur si “sindroma pulmonare hantavirus” me dhjetëra raste çdo vit dhe një shkallë vdekshmërie prej 20-40%. Viruset në nëngrupin e Botës së vjetër shkaktojnë një sëmundje të njohur si “ethe hemorragjike me sindromë renale”, me qindra raste çdo vit dhe një shkallë vdekshmërie prej 1-15%. Ballkani ka përvojën e vet me ethet hemorragjike me sindromë renale. Në nëngrupin e Botës së re ekziston lloji i virusit të Andeve (shkaku i epidemisë në anijen turistike “Hondius”). Vetëm ky lloj është përshkruar si transmetim nga njeriu te njeriu”, shkroi Danilovski.
Sipas tij, është shumë e rëndësishme që ky virus të mos qarkullojë në vendin tonë, as nuk ekziston rreziku i “kërcimit” nga një prej të infektuarve në anijen turistike.
“Prandaj, për momentin nuk ka indikacione për një skenar që do të ngjante me pandeminë Covid. Në të njëjtën kohë, ka arsye të vërteta për kujdes. Tema e hantaviruseve hap një pyetje shumë të zakonshme dhe lokale: cila është gjendja e higjienës urbane, deratizimit dhe kontrollit të brejtësve në qytetet maqedonase? Në të kaluarën, Shkupi dhe zona të tjera janë përballur me probleme serioze me mbeturinat. Kontejnerë të mbushur plot me ditë. Grumbuj mbeturinash përgjatë rrugëve. Mbeturina organike të shpërndara. Deponi të paligjshme. “Miasma” e shekullit të 21-të! Kushte të tilla krijojnë në mënyrë të pashmangshme një mjedis të përshtatshëm për zgjerimin e popullatës së minjve, të cilët përfaqësojnë një rezervuar potencial për disa sëmundje infektive, përfshirë infeksionet me hantavirus”, theksoi Danilovski.
Siç thotë ai, pragu i verës është një moment kur institucionet, për shkak të logjikës elementare epidemiologjike, duhet t’i qasen seriozisht deratizimit, dezinsektimit, mbikëqyrjes sanitare, higjienës urbane dhe kontrollit të deponive të paligjshme.
“Është koha e duhur që të mësojmë të bëjmë dallimin midis një rreziku real për shëndetin publik dhe një fantazie në internet që jeton nga frika kolektive. Publiku sot ka nevojë për informacion të saktë, maturi dhe parandalim”, shkroi Danilovski.
Përndryshe, thuhet se, nuk ka rrezik për epidemi, përkatësisht se sipas mikrobiologut Nikolla Panovski, nuk ka rrezik përhapjeje të virusit.
“Jemi afër një zone endemike ku ishte i pranishëm ai virus. Në vitet 1980, ishte një epidemi në Kosovë dhe Mal të Zi. Aty ku ka problem, duhet të merren masa sepse nëse brejtësit nuk kapen në kohë, njerëzit do të jenë më të ekspozuar ndaj virusit. Nëse sëmundja shfaqet, ose nëse ka një vatër të nxehtë, duhet të kryhet deratizimi dhe dezinsektimi, ka një mënyrë për ta kontrolluar atë. Ka një vaksinë në Kore, por nuk shoh asnjë arsye që njerëzit të vaksinohen”, beson Panovski.
Sipas informacionit nga Instituti i Shëndetit Publik i Malit të Zi, në anijen turistike ka qytetarë të Malit të Zi, si dhe qytetarë nga 87 vende të tjera, përfshirë Britaninë e Madhe, Spanjën, Francën, Gjermaninë, Greqinë, Belgjikën, Poloninë, Irlandën, Turqinë, Shtetet e Bashkuara, Kanadanë, Zelandën e Re, Australinë, Argjentinën, Japoninë, Filipinet, Rusinë, Ukrainën, Indinë, Portugalinë, Guatemalën dhe Holandën. Megjithatë, ata nuk kanë informacion nëse ka qytetarë malazezë midis atyre që janë të sëmurë ose atyre me simptoma të lehta.
Në verën e vitit 2017, një baba dhe bir nga fshati Simnicë i Gostivarit vdiqën nga Hantavirusi në Maqedoni. Ministri i atëhershëm i Shëndetësisë, Arben Taravari, qetësoi publikun pasi shpërtheu paniku, duke thënë se virusi nuk transmetohet nga personi në person, por përkundrazi se bartësi më i zakonshëm është miu i fushës.