Sa dëme do të shkaktohen nga kjo aferë e fundit e abuzimit me aparatin e sigurisë shtetërore varet vetëm nga prokuroria publike dhe gjyqësori. Dështimi i konsiderueshëm për të sqaruar aferat më të fundit të një shkalle më të gjerë, siç janë “Veshi i Madh” dhe “Target-Fortesa”, ka shkaktuar dëme të mëdha. Tani gjyqësori përballet me një shans të ri për një rishqyrtim, shkruan Vërtetëmatësi.
Fokusi në aferën aktuale të përgjimit së supozuar të paligjshme nga shërbimet sekrete po zhvendoset ngadalë por me siguri në gjyqësor. Edhe pse partia në pushtet thekson në deklaratat dhe njoftimet e saj Prokurorin Publik aktual Ljupço Kocevski, është e pamohueshme se përgjegjësia sipas ligjit i takon edhe gjykatës, konkretisht Gjykatës Supreme, e cila e bën të qartë se përgjigjet e kërkuara nga publiku në fund të fundit do të duhet të jepen nga prokuroria, e cila duhet të mbyllë hetimin paraprak dhe hetimin sa më shpejt të jetë e mundur, të ngrejë një aktakuzë nëse ka baza të mjaftueshme për të, dhe më pas përgjigjet përfundimtare duhet të jepen nga gjykata përmes një procedure gjyqësore transparente. Përveç kontrollit që do të kryhej nga komisioni parlamentar përgjegjës për shërbimet e sigurisë, kërkesa e fundit nga VMRO-DPMNE deri më datë 03.09.2025.
Kjo rrjedh nga ajo që dihet deri më tani rreth aferës së fundit me keqpërdorimin e supozuar të shërbimeve të sigurisë, Agjencisë së Sigurisë Kombëtare (ASK) dhe Agjencisë së Kundërzbulimit (AK).
Konteksti
Deri më tani, shumë pretendime janë bërë publike nga burime përkatëse, nga Kryeministri deri te drejtori i njërit prej shërbimeve, se shërbimet e lartpërmendura janë keqpërdorur në një periudhë të caktuar nga viti 2019 deri në vitin 2024 me qëllim të një përballjeje politike me përfaqësuesit e opozitës së atëhershme, qeverisë aktuale, në të cilën viktima ishin edhe gazetarë, media, një prokuror publik, një ish-ministër dhe një grup biznesmenësh që ishin afër opozitës në atë kohë (shih këtu dhe këtu).
Afera u hap në periudhën parazgjedhore dhe tashmë ka mendime në publik se mund të përdoret edhe në fushatën parazgjedhore. Aq më tepër që afera nuk është e re. Kryeministri aktual Hristijan Mickoski, si dhe zëvendëskryeministri aktual Aleksandar NikolLoski, folën për këtë publikisht ndërsa ishin në opozitë, por për herë të parë, duke mbajtur dokumente në duar, Kryeministri Mickoski e hapi aferën në dhjetor 2024 nga foltorja në Parlament. Në atë kohë, ai pretendoi se kishte edhe emrat e bashkëpunëtorëve që e kishin spiunuar dhe se sipas dokumenteve që kishte, baza ishte se ai kishte ndërmend të merrte pushtetin me struktura parapolicore që i kishte organizuar dhe financuar, dhe se informacionet për të ishin dhënë nga njerëz me pseudonimet “Xhoker” dhe “Cilindër”.
Një hetim i brendshëm, dhe rezultatet iu raportuan Prokurorisë
Afera u (rizbulua) përmes informimeve nga udhëheqja e ASK-së të premten, më 29 gusht, dhe më pas më 1 shtator, u konfirmua zyrtarisht nga kreu i ASK-s Bojan Hristovski, dhe Kryeministri Mickoski.
Drejtori aktual Hristovski, i cili në ditën e ASK-së u mburr se e kishte konsoliduar situatën në Agjenci, deklaroi se nuk mund të fliste për detaje, por se kishin edhe indikacione për monitorim dhe përgjim të paligjshëm, ndër të tjera, të liderit të opozitës së atëhershme VMRO-DPMNE, tani kryeministrit aktual Mickoski:
Nuk mund të ndaja detaje rreth kësaj sepse këto janë detaje që, siç tha kryeministri, janë shumë të klasifikuara dhe të ndjeshme dhe nuk do të donim, ndër të tjera, të prishnim ndonjë proces ligjor, por edhe të prishnim një proces që ka filluar ose do të niste Prokuroria Publike. Mund të them se e shoh këtë ditë më shumë si një ditë kur ndahemi me të kaluarën, një ditë kur u japim një mesazh të gjithë atyre që dikur guxuan të abuzonin me pozicionin e tyre zyrtar, që të mos e bëjnë më këtë. Shpresojmë që nëse ata që kemi njoftuar vërtetohen fajtorë, do të mbahen përgjegjës për këtë dhe se puna e paligjshme, joprofesionale dhe joetike në Agjenci nuk do të përsëritet kurrë, tha Hristovski.
Mickoski, i cili mori pjesë në festim, tha gjithashtu të njëjtën gjë më parë, por shtoi detaje të tjera. Ai përmendi periudhën nga viti 2019, nga themelimi i Agjencisë deri në vitin 2024, por përveç ASK-së, ai përmendi edhe Agjencinë e Inteligjencës:
Epo, nuk mund të flas për detajet, supozoj se drejtori do ta thotë këtë, sepse është sekret shtetëror dhe kështu klasifikohet ai dokument, do të thoja dokumente. Por një gjë është fakt, se të dy agjencitë, Agjencia e Inteligjencës dhe Agjencia e Sigurisë Kombëtare, u morën plotësisht, në atë kohë, me kryetarin e partisë më të madhe opozitare, pra me mua, ndër të tjera, me gazetarë dhe biznesmenë. Pra, le t’i japim kohë procesit të ecë, të shohim se çfarë do të thotë Prokuroria, gjykatësit, kuptohet në një proces gjyqësor. Jam mësuar, tani jam në vitin tim të tetë si kryetar i VMRO-DPMNE-së, jam mësuar me atë lloj njerëzish dhe nuk më habit sepse edhe atëherë po merrnim informacione për atë që po ndodhte”,
“Por çdo gjë ka fillimin dhe fundin e vet.” Pres që këta brejtës të përfundojnë aty ku u takon – pas hekurave dhe t’i japin fund njëherë e përgjithmonë abuzimit të këtij ekipi agjencish dhe burimeve që kanë në dispozicion, tha Mickoski.
Gjatë ditës djeshme, Kryeministri dhe Drejtori aktual i Agjencisë së Sigurisë Kombëtare ngritën akuza të rënda për keqpërdorim të supozuar të burimeve shtetërore për përgjimin e ish liderit të opozitës (tani Kryeministër), biznesmenëve dhe gazetarëve nga Agjencia e Sigurisë Kombëtare dhe Agjencia e Kundërzbulimit. Duke pasur parasysh se një brifing i mëparshëm për mediat në ASK përmendi periudhën nga viti 2019 deri në vitin 2024, gjatë së cilës unë shërbeva edhe si drejtor i ASK-së, unë me përgjegjësi pretendoj se ai, si udhëheqës i partisë së atëhershme opozitare, nuk ishte subjekt i interesit të veçantë operativ të Agjencisë në periudhën nga viti 2019 deri në vitin 2022, nuk ishte subjekt i punës së organizuar operative dhe për këtë arsye, nuk ishte shënjestër kundër të cilit u aplikuan masa operative-teknike, njoftoi Viktor Dimovski në profilin e tij në Facebook.
Ai thotë se është “e vërtetë që gjatë periudhës së deklaruar, në përputhje me kompetencat ligjore, Agjencia kishte një procedurë për shqyrtimin e kontrolleve të certifikatave të sigurisë, përfshirë edhe për një deputet të atëhershëm dhe aktual për zbulimin e informacionit të klasifikuar, për të cilin u ngritën kallëzime penale përkatëse në prokurorinë kompetente”.
Dimovski kërkoi një sqarim të shpejtë të çështjes duke “deklasifikuar” dokumentet për të cilat flasin Hristovski dhe Mickoski.
Duke pasur parasysh seriozitetin e akuzave të bëra në konferencën e mbrëmshme për shtyp dhe në informimin e mëparshëm në ASK-së, i bëj thirrje drejtorit të Agjencisë që menjëherë dhe urgjentisht të deklasifikojë dokumentet mbi abuzimet e dyshuara, veçanërisht ato që lidhen me përgjimin e udhëheqësit të atëhershëm të opozitës. Publiku maqedonas ka të drejtë të dijë se kush propozoi, kërkoi, miratoi dhe kush e kreu përgjimin e dyshuar!
Pres që këtë herë nuk do të ketë fshehje me justifikime të tilla si “informacion i klasifikuar me nivelin e sekretit shtetëror”, veçanërisht pas disa publikimeve të fundit në disa “media të informuara” që zbulojnë emra specifikë të personave që dyshohet se janë shënjestruar nga Agjencia, përfshirë të dhëna mbi identitetin e punonjësve dhe bashkëpunëtorëve sekretë, theksoi Dimovski.
Viktor Dimovski, foto nga Qeveria e Maqedonisë së Veriut
Ajo që mund të konkludohet në shikim të parë është se Dimovski këmbëngul në faktin se ndërsa ai ishte drejtor – 2019 deri në 2022, nuk ka pasur akte të paligjshme të abuzimit me detyrën, veçanërisht jo përmes përgjimit të liderit të atëhershëm të opozitës, pra Mickoskit.
Qëndrimi i opozitës – “nëse është e nevojshme, le të ketë hetim”
LSDM-ja e opozitës njoftoi fillimisht se do të përmbahet nga komentet ndërsa hetimi është në vazhdim, megjithëse vlerësoi se besueshmëria e ASK-së u shkel pasi Bojan Hristovski u emërua drejtor:
Fakt është se besueshmëria dhe besimi i qytetarëve në ASK janë shkelur plotësisht, pas skandalit me drejtorin e emëruar të partisë, Bojan Hristovski. ASK po partizohet dhe po vihet në funksion të VMRO DPMNE dhe mundësia e abuzimit është e madhe. Prandaj, LSDM do të përmbahet nga komentet derisa organet kompetente hetuese të përcaktojnë gjendjen faktike. Ne presim një procedurë transparente dhe ligjore për të dhënë përgjigje për të gjitha pyetjet. Jemi të bindur se përgjimi i paligjshme përfundoi me rënien e regjimit të VMRO-DPMNE-së – tha për Plusinfo Bogdanka Kuzeska, zëdhënëse e LSDM-së.
Disa orë më vonë, lideri Venko Filipçe bëri një deklaratë, duke kërkuar gjithashtu një hetim të plotë “nëse është e nevojshme” dhe sqarim në mënyrë që të shmanget elementi i një gjuetie shtrigash në të gjithë çështjen:
Së pari, pres që të ketë një prezantim objektiv të ngjarjeve, që faktet të jenë të njohura për publikun. Nëse është e nevojshme, duhet të ketë një hetim dhe të vihet drejtësi në vend. Në periudhën e kaluar, kemi parë shumë skandale të paralajmëruara, në mënyrë bombastike nga portale të caktuara, nga foltorja partiake e VMRO-DPMNE-së, të cilat nuk patën përfundim. Më lejoni t’ju kujtoj se pati një lloj njoftimi për dhënien e ryshfetit kryeministrit, më tej se ai po ndiqej me dronë, më tej se do të kishte destabilizim, dhe tani një lloj përgjimi. Sot ka një deklaratë nga ish-drejtori i Agjencisë së Sigurisë Kombëtare, dhe ai vetë thotë, mirë, të paktën le të deklasifikohet informacioni, që të shohim se cila është e vërteta. Për të shmangur një gjueti shtrigash, një gjueti në errësirë, mendoj se qytetarët dhe publiku e meritojnë, tha Filipçe në Kuvend në përgjigje të pyetjes së një gazetari.
Një ditë më vonë, 03.09.2025. LSDM kërkon me vendosmëri deklasifikimin e dokumenteve nga AKI . Përmes konferencës për shtyp të zëdhënëses Bogdanka Kuzeska, LSDM shprehu dyshime të qarta “me rastin që qeveria u përpoq ta paraqiste si një aferë të supozuar përgjimi”. Për partinë opozitare, deklaratat e Hristovskit dhe Mickoskit ishin kontradiktore:
Mickoski thotë një gjë, se gjoja është përgjuar, dhe drejtori i ASK-së e mohon dhe thotë një tjetër: se bëhet fjalë për “mbledhjen e informacionit rreth individëve të synuar”. Kush po gënjen këtu? Prandaj, është e nevojshme që menjëherë të deklasifikohen të gjitha dokumentet dhe që publiku të mësojë të vërtetën.
Prokuroria Publike, Shkup. Foto: Portalb.mk
Prokuroria (ende) po heton
Ende nuk dihet nëse kjo aferë, e cila siç u përmend në fillim nuk është e re, është në fazën para-hetimore apo është hetuar tashmë. Më 26 dhjetor 2024, Mickoski tregoi për herë të parë se ishte shënjestër e përndjekjes sekrete për shkak të dyshimeve nga bashkëpunëtorë si “Cilndri” dhe “Xhoker”, dhe një ditë më vonë, siç raportuan mediat, Prokuroria Publike formoi një çështje bazuar në një mesazh zanor dhe Kryeprokurori Kocevski e informoi personalisht kryeministrin për këtë.
Pas ngjarjeve aktuale të aferës që ndodhi këto ditë, Prokuroria Publike kompetente për Ndjekjen e Krimit të Organizuar dhe Korrupsionit lëshoi një deklaratë disa ditë më vonë, pra më 02.09.2025, u dha informacion mediave se gjetjet e fundit do të shtoheshin dhe hetoheshin në çështjen e hapur:
Lidhur me akuzat e mëparshme për përndjekje të Kryeministrit, me udhëzime të Prokurorit Publik të Republikës së Maqedonisë së Veriut, Ljupço Kocevski, Prokuroria Publike kompetente për Ndjekjen e Krimit të Organizuar dhe Korrupsionit ka formuar një çështje në të cilën po ndërmerren veprime verifikimi. Në të njëjtën kohë, akuzat në raportet e fundit nga ASK do të shqyrtohen në detaje, njoftoi Prokuroria e kryesuar nga Islam Abazi.
Islam Abazi, foto printscreen nga TV Sitel
I njëjti njoftim përmban edhe një deklaratë që mund të vlerësohet si mbrojtëse në lidhje me përmendjen e Kocevskit, i cili dyshohet se në periudhën nga viti 2019 deri në vitin 2024 ishte përgjegjës për vlerësimin dhe përcjelljen e kërkesave për masa të posaçme hetimore – diçka që theksohet në veçanti nga VMRO-DPMNE. Sipas Zyrës së Prokurorit Publik për Ndjekjen e Krimit të Organizuar dhe Korrupsionit, roli i prokurorit publik në raste të tilla është vetëm përcjellja në Gjykatën Supreme:
Zyra e Prokurorit i përcjell vetëm kërkesat e bazuara ligjërisht nga ASK për masa parandaluese të inteligjencës në Gjykatën Supreme, e cila më pas lëshon një urdhër të përshtatshëm për zbatimin e masave. Sipas Ligjit për Përgjimin e Komunikimeve, një urdhër për masa të posaçme hetimore mund të lëshohet vetëm për krime të parashikuara në mënyrë strikte në vetë ligjin, thekson Zyra e Prokurorit.
Por këtu dhe në njoftim mund të vërehet se ky nuk është pikërisht rasti. Domethënë, përcjellësi, në këtë rast prokurori publik, i përcjell Gjykatës Supreme vetëm “kërkesa të bazuara ligjërisht nga ASK”, dhe pretendimet e deritanishme të Hristovskit dhe Mickoskit janë se ASK ka punuar ilegalisht dhe është abuzuar.
Sa më shpejt të zgjidhen çështjet ligjore, aq më mirë për shtetin dhe qytetarët
Kjo aferë e fundit me abuzimin e “shërbimeve sekrete” sigurisht që shkakton dëme si për shtetin ashtu edhe për qytetarët, ndikon në sigurinë dhe sundimin e ligjit, si dhe në besimin në institucione.
Kjo është të paktën afera e tretë e një shkalle më të madhe në 25 vitet e fundit, pas “Veshit të Madh” të vitit 2000 dhe “Bombave të Zaevit“, më vonë çështja gjyqësore që në vitin 2023 mori një fund të palavdishëm e njohur si “Target – Fortesa”. Kohëzgjatja dhe mungesa e sqarimit të saj lë hapësirë për spekulime, spinime dhe fushata, në të cilat një grup politik është vazhdimisht viktimë, dhe një tjetër është vazhdimisht në anën e errët të historisë dhe përdor masa jodemokratike siç janë abuzimet e shërbimeve (këtu), megjithëse vetë fakti që mungesa thelbësore e sqarimit se kush përgjoi dhe me urdhër të kujt si në vitin 2000 ashtu edhe nga viti 2009-2015 tregon se e vërteta është shumë më komplekse sesa një pamje e tillë bardh e zi e gjërave.
Prandaj përfundimi i nxjerrë në titull dhe në fillim të tekstit, se fokusi është te Prokuroria Publike dhe gjyqësori. Në fund të fundit, ky përfundim, të paktën formalisht, është një kërkesë e shumicës së elitave politike, dhe në thelb, sigurisht, një kërkesë e qytetarëve.
