Prokuroritë në RMV punojnë me 67 prokurorë më pak: Këshilli Gjyqësor dëmtoi Këshillin e Prokurorëve, i mori kandidatët e Akademisë
Prokuroritë në Maqedoninë e Veriut përballen me mungesë serioze prej 67 prokurorësh publikë krahasuar me numrin e parashikuar. Kjo situatë është përkeqësuar nga fakti se Këshilli Gjyqësor shpalli më shumë vende për gjyqtarë dhe punësoi 68 gjyqtarë, ndërsa u zgjodhën vetëm 29 prokurorë nga 47 të planifikuar, tregon raporti vjetor i Këshillit të Prokurorëve. Përzgjedhja e prokurorëve kufizohet nga detyrimi ligjor për përfundimin e Akademisë për Gjyqtarë dhe Prokurorë Publikë. Mungesa e trajnimeve për gjenerata të reja e thellon edhe më tej problemin. Si pasojë, prokurorët ekzistues janë të mbingarkuar me punë dhe shpesh vonohen në veprim. Kjo sjell rritje të ankesave nga qytetarët, veçanërisht nga palët e dëmtuara. Në tërësi, këto probleme ndikojnë negativisht në funksionimin dhe efikasitetin e sistemit të prokurorisë publike, raporton Portalb.mk.
Gjatë vitit raportues, gjenerata e tetë e Akademisë përfundoi trajnimin më 5 shkurt 2025 dhe u pajis me certifikata për ushtrimin e funksionit të gjyqtarit dhe prokurorit publik. Megjithatë, shpërndarja e këtyre kandidatëve nuk u realizua sipas planifikimit fillestar: 47 kandidatë ishin parashikuar të bëheshin prokurorë dhe 50 gjyqtarë, por në praktikë Këshilli Gjyqësor shpalli më shumë vende për gjyqtarë dhe punësoi 68 gjyqtarë, ndërsa Këshilli i Prokurorëve Publik arriti të zgjedhë vetëm 29 prokurorë. Ky disproporcion krijon boshllëqe të dukshme në strukturën e prokurorisë publike.
“Edhe pse, sipas parashikimit të Këshillit të Prokurorëve Publikë dhe Këshillit Gjyqësor, i cili u respektua nga Akademia e Gjyqtarëve dhe Prokurorëve Publikë gjatë shpalljes së konkursit për pranimin e praktikantëve të gjeneratës së tetë, 47 kandidatë nga kjo gjeneratë ishin planifikuar të zgjidheshin si prokurorë publikë, dhe 50 si gjyqtarë, Këshilli Gjyqësor i Republikës së Maqedonisë, në kundërshtim me vendimet e Këshillave dhe Bordit të Drejtorëve të Akademisë, shpalli vende të lira pune gjyqësore për shumë më tepër sesa parashikimi i tyre. Në këtë mënyrë, zgjodhi 68 gjyqtarë nga kandidatët e kësaj gjenerate në gjykatat themelore në vend, ndërsa Këshilli i Prokurorëve Publikë zgjodhi vetëm 29 prokurorë publikë nga 47 të nevojshëm, gjë që në të ardhmen e afërt do të ndikojë në funksionimin normal të Prokurorisë Publike në tërësi, veçanërisht duke pasur parasysh faktin se aktualisht nuk ka trajnim të kandidatëve të rinj në Akademinë e Gjyqtarëve dhe Prokurorëve Publikë”, thuhet në raport.
Këshilli vazhdon të deklarojë se në vitet e fundit ka pasur disproporcion midis rinovimit të kuadrit të nevojshëm të prokurorisë publike dhe nevojave të organizatës së prokurorisë publike. Kjo theksohet si problemi më i madh për punën e prokurorive publike, gjë që çon në mosveprim të parakohshëm nga ana e prokurorëve publikë, gjë që nga ana tjetër krijon hapësirë që palët, veçanërisht palët e dëmtuara, të reagojnë duke paraqitur një numër më të madh ankesash.
Problemi thellohet edhe nga mungesa e trajnimeve të reja për gjeneratat e ardhshme, gjë që do të pengojë plotësimin e vendeve të lira në të ardhmen.
“Në periudhën raportuese me statusin e 31.12.2025, funksionin e prokurorit publik në një prokurori publike dhe prokurorit publik në një prokurori publike e kryen gjithsej 194 prokurorë publikë ose 67 prokurorë publikë më pak se sa ishte parashikuar me vendimin për përcaktimin e numrit të prokurorëve publikë në prokuroritë publike. Duhet të theksohet se këtu nuk përfshihen 18 vendet e sistematizuara në Prokurorinë Themelore Publike për Ndjekjen e Krimit të Organizuar dhe Korrupsionit, sepse përfshirja e tyre nuk jep pasqyrë realiste të situatës me plotësimin e vendeve si prokurorë publikë”, thuhet në raport.
Sipas Vendimit për përcaktimin e numrit të prokurorëve publikë në prokuroritë publike dhe prokurorëve publikë në prokuroritë publike, të miratuar në një seancë të Këshillit, numri i prokurorëve publikë në Republikën e Maqedonisë së Veriut duhet të jetë 261.
Për më tepër, gjatë periudhës raportuese, disa prokurorë ndaluan funksionin e tyre për shkak të pensionimit, dorëheqjes ose shkarkimit, duke ulur edhe më shumë numrin e prokurorëve aktivë. Kjo situatë shkakton një ngarkesë të madhe mbi prokurorët ekzistues, të cilët shpesh vonohen në veprim, duke ndikuar negativisht në përpunimin e rasteve dhe në realizimin e detyrave ligjore.
“Gjatë periudhës raportuese, u përcaktua ndërprerja e funksionit të pesë prokurorëve publikë, nga të cilët tre prokurorë publikë për shkak të përmbushjes së kushteve për pension, njëri me kërkesë të tij dhe një me paraqitjen e dorëheqjes nga funksioni i Prokurorit Publik të Prokurorisë së Përgjithshme. Ndër 3 prokurorët publikë, funksioni i të cilëve u ndërpre për shkak të përmbushjes së kushteve për pension, një prokuror publik është nga Prokuroria Themelore Publike Shkup, një prokuror publik nga Prokuroria Themelore Publike Kërçovë dhe një prokuror publik nga Prokuroria Themelore Publike Strumicë. Funksioni i prokurorit të lartë Publik të Prokurorisë Themelore Publike Shkup u ndërpre për shkak të neglizhencës së tij, ndërsa funksioni i prokurorit publik të Republikës së Maqedonisë së Veriut u ndërpre me paraqitjen e dorëheqjes nga funksioni”, thuhet në raportin e KPP-së.
Kujtojmë se viti 2025 shënoi një periudhë të trazuar për sistemin e drejtësisë në Maqedoninë e Veriut, me ngërçet strukturore, ndërhyrjet politike dhe mungesën e resurseve që prej vitesh e dëmtojnë funksionimin e mirëfilltë të gjyqësorit. Nga presioni i hapur ndaj Këshillit Gjyqësor dhe përplasjet rreth Prokurorisë Publike, te kritikat e ashpra të Bashkimit Evropian, ShBA-së dhe organizatave ndërkombëtare, ky vit nxori në pah brishtësinë e pavarësisë gjyqësore dhe stagnimin e reformave që mbeten thelbësore për integrimin evropian të vendit.