Odisejada e Maqedonisë

Në bibliotekën kombëtare, një student pyet një punonjës: Ju lutem, ku mund ta gjej librin “Maqedonia në BE”? Si duket do të duhet ta kërkoni atë në seksionin “Përralla për Fëmijë” – u përgjigj bibliotekisti!

Procesi i integrimit të Maqedonisë në BE është shndërruar në një odise të pafat për ne. Me fajin tonë të vetëdijshëm, proceset më të rëndësishme na kanë anashkaluar sikur të kishim zgjebe! Domethënë, pranimi i Maqedonisë në BE ka qenë në axhendë që nga 22 marsi 2004, kur u paraqit kërkesa për pranim në BE, kurse më 17 dhjetor 2005, Këshilli Evropian na dha statusin e kandidatit për anëtarësim në BE. Duke ndjekur shembullin e të gjitha shteteve anëtare që kanë ndjekur atë rrugë pasi u është dhënë statusi i kandidatit, shtetet filluan shpejt negociatat e pranimit. Dhe ne, sipas këtij rendi, duhej të kishim filluar negociatat që në vitin 2006. Por djalli nuk vjen gjithmonë me dhëmbë të tmerrshëm e të përgjakur dhe një shigjetë të rrezikshme, por me gjithçka që dëshiron shpirti ynë. Me ndihmën e talenteve të shumta për glorifikimin e budallallëqeve, gjërat morën një rrugë të keqe. Domethënë, atë vit në vendin tonë u mbajtën zgjedhjet parlamentare. Fitoi VMRO-ja, por humbi Maqedonia. Populizmi i Gruevskit, i shtruar me patriotizëm folklorik antik, na kushtoi shtrenjtë. U ngritën monumente të larta për të poshtëruar popullin. U soll edhe Bucefali, i cili dukej shumë si një kalë trojan, dhe kështu i gjithë procesi ynë negociues u mbulua me jashtëqitjet e Bucefalit!

Fatkeqësisht, mbështetja nga SHBA-të, të cilat më pas e njohën publikisht dhe zyrtarisht shtetin me emrin “Maqedoni”, si mbështetje për politikën e Kryeministrit Buçkovski, u shkel gjithashtu. Paraprakisht, nën presionin e fortë amerikan, Greqia pranoi të mos bllokonte procesin negociues të Maqedonisë me NATO-n dhe BE-në. Pritej që në vitin 2008 të bëheshim anëtar i NATO-s, dhe në vitin 2010 i BE-së. Fatkeqësisht, VMRO DPMNE me Gruevskin në krye dhe populizmin e tij jashtëzakonisht vetëvrasës, të shoqëruar me antikizim kiç, e shndërruan vendin në një moçal të qelbur. Që atëherë, fati i proceseve integruese të Maqedonisë është shndërruar në një odise dramatike. Anija jonë euroatlantike mbeti e ankoruar në një port të braktisur për 20 vjet. Edhe sot e kësaj dite, ne ende po presim Godonë! Ne i ngjajmë asaj historie britanike për “Njeriun e Mjegullës” në majën e Ben Megdui pranë malit Cairngorms! Ne vazhdojmë të ecim përpara me sfidë drejt së ardhmes, duke përqafuar të kaluarën, edhe pse askush nuk është kthyer për të jetuar në të kaluarën!

Ndërkohë, shumë gjëra kanë ndryshuar në gjeopolitikën globale dhe rajonale. Gjatë historisë, ne e dimë se paqja nuk ka vdekur kurrë natyrshëm. Kurse Maqedoninë dhe rajonin në tërësi nuk e mbron dot askush, përveç ndonjë fati të rastësishëm. Por edhe një fat i tillë vështirë se vjen vetvetiu! Dhe tani ne po e kërkojmë atë fat si një gjyshe që kërkon syzet. Na tejkaluan të gjitha vendet përreth që ishin shumë prapa nesh. Së pari, tre shtetet baltike, pastaj Polonia, Republika Çeke, Sllovakia, Hungaria, madje edhe Bullgaria dhe Rumania, të cilat në atë kohë i ngjanin shteteve të shembura! Tani, shumë përpara nesh, me një ritëm të shpejtë Mali i Zi dhe Shqipëria po vrapojnë gjithashtu drejt Brukselit. Në të ardhmen e afërt, ndoshta edhe Bosnja dhe Kosova. Shpesh ndodh që “patriotët e mëdhenj” të sjellin disfata të mëdha. Ata fjalë për fjalë e bënë Maqedoninë vendin më të dobët në Evropë. Nga “amerikanë” rajonalë jemi shndërruar në “afganë” globalë! Dihet se suksesi arrihet me një zvarritje të ngadaltë, por rrënimi arrihet me një rrëshqitje të lehtë! Edhe djajtë janë larguar nga këtu, sepse e dinë se ne do ta ndërtojmë vetë ferrin. Është marrëzi të pengohesh dy herë mbi të njëjtin gur, dhe neve një pengesë e tillë na është shndërruar në sport kombëtar.

Nacionalistët – vrasës të së ardhmes së popullit të tyre

Edhe pas 35 vitesh përvojë të keqe, do parti maqedonase nuk kanë pushuar së vepruari sipas logjikës infernale – për të fituar pushtet edhe me koston e humbjes së shtetit. Duket se mendja e Presidentes Siljanovska është ende e zënë me fushatën e kaluar zgjedhore. Ajo sillet në media sikur të ishte në një sallë ligjëratash. Ajo është presidente për të zgjidhur probleme, jo për të krijuar të reja. Ajo flet për mjaltë, kurse na servon helm! Ajo duhet të hapë një rrugë të sigurt përmes së cilës duhet të ecim të gjithë, përfshirë qeverinë, e cila edhe vetë vazhdon të jetojë në një fushatë zgjedhore. Në vend që të shpjegojë se çfarë duhet bërë, ajo gjen arsye pse nuk duhet bërë. Pra, qeveria është për të bërë, jo për të gjetur arsye për të mos bërë. Ata duhet ta dinë se vetëm burrat e shtetit shkruajnë historinë, dhe të tjerët do të sillen rreth zoologjisë. Patriotizëm të tillë janë plumba të rrezikshëm në zemër të normales. Askush në pushtet nuk duhet të japë teori, por të zgjidhë probleme praktike. Çdo ditë ka gjithnjë e më pak të rinj në vend, dhe shkollat ​​tona po bëhen gjithnjë e më të zbrazëta. Të rinjtë po na ikin në të gjitha drejtimet, sepse e dinë se kudo tjetër në botë do të jenë më mirë sesa në atdheun e tyre! Qëllimi i politikës lokale është të kënaqë patriotët ruralë me “birrë të ftohtë” të ulur në një arkë para një dyqani fshati.

Një qeveri e suksesshme duhet të jetë 90% e përqendruar në zhvillimin ekonomik, thot babai i zhvillimit ekonomik të Sllovenisë – Milan Kuçan. Në Zvicrën e pasur, asnjë metër katror tokë bujqësore nuk duhet të mbetet e pakultivuar. Në Izrael, toka sillet nga kudo për të mbuluar gjysmë-shkretëtirën, e cila menjëherë shndërrohet në një plantacion cilësor. Shumë vende të tjera po zgjerojnë vijën e tyre bregdetare për këtë qëllim. Nëse dëshirohet zhvillim, çdo metër tokë duhet të përdoret profesionalisht, thotë Milton Friedman, i cili e bëri Kilin një mrekulli. A ishte ndër vendet më të varfra në botë. Botsvana, madje edhe shkretëtira e gjerë Kalahari, është përshtatur për zhvillim industrial. Domethënë, 35 vjet më parë ai vend ishte më i pazhvilluari në planet, me vetëm 69 dollarë PBB për frymë. Tani ka arritur një PBB fantastike prej 14,400 dollarësh për frymë. Disa vende të tjera afrikane janë gjithashtu në fazën e bumit ekonomik – Namibia, Angola, Tanzania, Mozambiku dhe madje edhe Etiopia, e cila njihet për vdekjen nga uria. Ekspertët kinezë thonë se madhësia e territorit të Maqedonisë mund të mbështesë mbi 30 milionë banorë me një standard shumë më të lartë.

Çfarë mallkimi nuk na ka kapur?! Kemi shumë tokë pjellore a shpenzojmë një miliard euro për importin e ushqimeve. Nëse bujqësia do të ishte e organizuar si Holanda, Maqedonia do të eksportonte ushqime me vlerë mbi 17 miliardë euro në vit. Por, ne ushqehemi me urrejtje. Urrejtja që përhapet këtu nga politikanë të paaftë po shndërrohet në një mallkim të fortë. Për vite me radhë kemi prodhuar një mendësi dyfish negative – “njeri pa para” ose “para pa njeri”. Kjo është arsyeja pse ne jemi një shembull i vendit të vetëm në të gjithë botën që nuk e di se çfarë është zhvillimi ekonomik. Kjo mund të shihet në arsim, shëndetësi, bujqësi, industri. Por të paktën ne jemi “patriotë të mëdhenj”! Ajnshtajni tha – “Ai që nuk ka bërë kurrë gabim, nuk është përpjekur kurrë të bëjë asgjë”. VMRO, për fat të keq, nuk ka marrë një vendim të vështirë shtetëror në 35 vjet! Të paktën ta kishte bërë gabimisht atë! Tradhtia nuk është gjetja e zgjidhjeve për problemet, por problematizimi i çdo zgjidhjeje të mundshme. Shqipëria ka një mosmarrëveshje shumë më serioze me Greqinë për ujërat territoriale, por ata kanë rënë dakord ta çojnë atë në Gjykatën Ndërkombëtare për Detin, me seli në Hamburg, vendimi i së cilës do të jetë detyrues për të dyja palët. Edhe më të ngadaltit, kur kanë një qëllim në mendje, janë më të shpejtë se sa të shpejtët pa një qëllim. Shqipëria është një shembull i kësaj. Është vërtetuar se rreziku më i madh në jetë është të mos rrezikosh asgjë.

Thonë se koha përshpejtohet kah fundi. Thuhet se ngjarjet e rëndësishme që dikur zgjasnin shekuj, pastaj dekada, pastaj vite, përfundimisht fillojnë të ndodhin ditë pas dite. Kështu thonë ata që besojnë në apokalips dhe fundin e të gjitha ditëve. Zoti e dhëntë që edhe ne të hipim në bishtin e një makine të tillë kohe. Të paktën mund ta kuptonim se kur krijohet një shtet, nëse nuk jeni nacionalist, atëherë mund të mos kesh zemër, por nëse mbetesh i tillë edhe pas 35 vitesh që je shtet, atëherë nuk ke tru. Odiseu u end nëpër detëra për shumë vite, përmes shumë sfidave dhe luftërave, por të paktën nuk e mori me vete edhe Itakën e tij!

Shkrimi është shkruar enkas për Portalb.mk. Të drejtat e publikimit i kanë vetëm Portalb.mk dhe autori, sipas marrëveshjes mes tyre