Kushtetuesja shfuqizoi vendimin e Gjykatës së Lartë për paraburgimin e Veliajt

Gjykata Kushtetuese ka shfuqizuar vendimin e Gjykatës së Lartë lidhur me paraburgimin e kryebashkiakut të Tiranës, Erion Veliaj, duke e kthyer çështjen për rishqyrtim, raporton Klan.

Sipas vendimit, Gjykata e Lartë nuk ka kryer një vlerësim të plotë kushtetues mbi nevojën dhe proporcionalitetin e vazhdimit të masës së paraburgimit, nuk ka shqyrtuar alternativat më pak kufizuese dhe as pasojat që kjo masë sjell për ushtrimin e mandatit të një të zgjedhuri vendor.

Megjithëse shumica e anëtarëve vendosi për kthimin e çështjes për rishqyrtim kushtetues, një prej gjyqtarëve të Kushtetueses vlerësoi se provat e paraqitura nuk mjaftonin për të krijuar dyshimin e arsyeshëm që justifikon paraburgimin, duke argumentuar se vendimi nuk kishte bazë të mjaftueshme kushtetuese.

Sipas mendimit paralel, prokuroria u mbështet në fakte që thjesht pasqyronin ushtrimin e zakonshëm të përgjegjësive zyrtare të Kryebashkiakut Veliaj dhe që nuk do të bindnin “as edhe një vëzhgues objektiv” se ai i kishte kryer veprat e pretenduara penale.

Pas vendimit, këshilltarët ligjorë ndërkombëtarë të Veliajt, i bënë thirrje Gjykatës së Lartë të zbatojë pa vonesë vendimin e Gjykatës Kushtetuese, duke kërkuar një rishqyrtim në përputhje me standardet kushtetuese.

“Gjykata Kushtetuese meriton vlerësime për zbatimin e kujdesshëm, të pavarur dhe parimor të Kushtetutës së Shqipërisë. Ky është vendimi i dytë ku Gjykata Kushtetuese njeh mangësi të konsiderueshme kushtetuese në trajtimin që Shteti ka kryer ndaj Kryebashkiakut Veliaj.

Gjykata Kushtetuese ka kryer saktësisht funksionin që i është besuar nga Kushtetuta e Shqipërisë: sigurimin që, edhe në çështje që përfshijnë zyrtarë publikë dhe pretendime për sjellje kriminale, garancitë kushtetuese mbeten plotësisht të zbatueshme. Të drejtat kushtetuese ekzistojnë pikërisht për të siguruar që çështjet e vështira të vendosen sipas ligjit dhe jo sipas oportunitetit.

Ky vendim përforcon një parim që ndahet nga demokracitë kushtetuese në të gjithë Evropën dhe në Shtetet e Bashkuara: liria personale nuk mund të kufizohet pa shqyrtim gjyqësor rigoroz dhe pa respektim besnik të garancive kushtetuese. Tani Gjykata Kushtetuese ka kërkuar pikërisht atë rishikim të thelluar, dhe një anëtar i Gjykatës doli në përfundimin se provat nuk arritën kurrë të plotësonin standardin kushtetues të nevojshëm për të justifikuar paraburgimin e Kryebashkiakut Veliaj që në fillim. Pasi Gjykata e Lartë e Shqipërisë të kryejë me besnikëri rishikimin e kërkuar nga vendimi i sotëm, të peshojë me kujdes secilën nga mangësitë e identifikuara nga Gjykata Kushtetuese, dhe të zbatojë standardet përkatëse, ne presim plotësisht që ajo të konkludojë se vazhdimi i paraburgimit të Kryebashkiakut Veliaj nuk mund të mbështetet në mënyrë kushtetuese dhe do të urdhërojë lirimin e tij të menjëhershëm.

Kur këto mangësi kushtetuese të merren parasysh, bashkë me përdorimin e identifikuar publikisht të dy paditësve fiktivë të pretenduar, ekzistenca e të cilëve nuk është vërtetuar kurrë, dhe pjesëmarrjen e një prokurori i cili pranoi se i mungonin kualifikimet ligjore të kërkuara për të qëndruar në detyrë, gjyqësorit shqiptar duhet përfundimisht t’i kërkohet të përcaktojë nëse efekti kumulativ i këtyre mangësive ka komprometuar aq shumë integritetin e këtyre proceseve sa ndjekja penale mund të vazhdohet në përputhje me garancitë e një procesi të rregullt ligjor, Kushtetutën e Shqipërisë, dhe Konventën Evropiane të të Drejtave të Njeriut.

Si përfundim, sundimi i ligjit matet jo nga të drejtat kushtetuese të shkruara në letër, por nga gatishmëria e gjykatave të pavarura për t’i zbatuar këto të drejta atëherë kur zbatimi i tyre është më i vështirë. Gjykatat e pavarura që zbatojnë me besnikëri parimet kushtetuese, pa frikë dhe pa favorizim, janë të domosdoshme për qeverisjen demokratike, besimin publik në administrimin e drejtësisë, dhe mbrojtjen e lirive themelore të çdo qytetari. Ne mbetemi me shpresë se institucionet gjyqësore të Shqipërisë do të mbështesin këto parime kushtetuese të qëndrueshme”, deklaroi Daniel J. Fetterman