Kur përgjegjësia morale mungon

Nga java në javë, qytetarët e Maqedonisë së Veriut përballen me dëshmi të reja që konfirmojnë dyshimet e vjetra: se institucionet që duhet të jenë roje të moralit publik, gjithnjë e më shumë po tregojnë dobësi në ruajtjen e vetë moralit të brendshëm institucional. Rasti i fundit që përfshin kryetaren e Komisionit Shtetëror për Parandalimin e Korrupsionit është shembulli më i freskët.

Në qendër të skandalit është një komunikim privat mes kryetares dhe një personi që më vonë do të përfshihej në një hetim të hapur nga Prokuroria për rastin “Aditiv”. Edhe pse vetë kryetarja mohon se ka ndikuar në ndonjë proces institucional, ajo ka pranuar se ka komunikuar me këtë person “në cilësinë e një miku të familjes”, përpara se ai të bëhej i dyshuar zyrtarisht.

Kjo deklaratë ngre më shumë pyetje sesa jep përgjigje. A është e pranueshme që një zyrtar i lartë i antikorrupsionit të mbajë kontakte të tilla në një kohë kur integriteti i institucionit që ajo drejton varet nga ndarja strikte mes jetës private dhe asaj publike? Dhe më e rëndësishmja: a mjafton mungesa e shkeljes formale të ligjit për të shmangur përgjegjësinë morale?

Në çdo shoqëri demokratike ku sundon transparenca, standardet për mbajtësit e posteve publike janë më të larta se thjesht respektimi formal i ligjit. Aty ku mungon ndjenja e përgjegjësisë morale dhe gatishmëria për të dhënë dorëheqje në rast të rënies së besimit publik, institucionet humbin funksionin e tyre themelor: të jenë të besueshme dhe të pavarura.

Në vend që të japë dorëheqje, Dimitrovska zgjodhi të mbrohet me deklarata që relativizojnë veprimin e saj dhe kërkojnë mirëkuptim personal për një situatë që në thelb është publike. Ky është thelbi i problemit: mungesa e një kulture politike ku morali dhe integriteti shihen si parakushte për të ushtruar pushtet institucional.

Ky rast nuk është i izoluar. Është pjesë e një modeli më të gjerë të normalizimit të konflikteve të interesit dhe të mungesës së ndëshkueshmërisë politike. Sa herë që një zyrtar kapet në situata të dyshimta, përgjigja institucionale është mbrojtja procedurale, dhe jo reflektimi moral.

Në këtë kontekst, është detyrë e opinionit publik, e mediave dhe e shoqërisë civile që të vazhdojnë të trajtojnë tema të tilla derisa të qartësohen jo vetëm ligjërisht, por edhe moralisht. Sepse, nëse nuk kërkojmë përgjegjësi kur bie morali, atëherë nuk duhet të habitemi kur bie edhe besimi.

Shkrimi është shkruar enkas për Portalb.mk. Të drejtat e publikimit i kanë vetëm Portalb.mk dhe autori, sipas marrëveshjes mes tyre