Kaosi me mbeturinat: Qeveria e urdhëroi MPB-në dhe inspektoratet për kontroll të jashtëzakonshëm në Qytetin e Shkupt dhe Higjienën Komunale
Në lidhje me problemin e mbledhjes dhe transportimit të mbeturinave komunale në territorin e Qytetit të Shkupit, Qeveria në mbledhjen e sotme obligon Inspektoratin Shtetëror Komunal, Inspektoratin Shtetëror për Mjedisin Jetësor, Inspektoratin Shtetëror Sanitar dhe Shëndetësor dhe Institutin e Shëndetit Publik, në bashkëpunim me Ministrinë e Punëve të Brendshme, sipas kompetencave të tyre ligjore, që menjëherë të fillojnë mbikëqyrje të koordinuar inspektuese të jashtëzakonshme në territorin e Qytetit të Shkupit, me qëllim të konstatimit të situatës me mbeturinat komunale dhe lloje të tjera të mbeturinave dhe ndërmarrjen e masave dhe veprimeve të përshtatshme, transmeton Portalb.mk.
“Gjithashtu, obligohet edhe Ministria e Punëve të Brendshme, në bashkëpunim me institucionet përkatëse, ndërsa u bën thirrje sektorit të inspektoratit të Qytetit të Shkupit, që të veprojnë sipas kompetencave ligjore dhe të shqyrtojnë punën e NP Higjiena Komunale-Shkup dhe të kryetarit të Qytetit të Shkupit lidhur me mosmbledhjen e mbeturinave komunale, e cila shkakton rrezik për shëndetin e njerëzve.
Situata është alarmante dhe megjithëse kompetenca është e Qytetit të Shkupit, për shkak të mosveprimit të vazhdueshëm, i bëjmë thirrje institucioneve të veprojnë menjëherë sipas konkluzave të Qeverisë”, thonë nga Qeveria.
Ndërkohë, Prokuroria Publike e Republikës së Maqedonisë së Veriut ka bërë gjithashtu një njoftim, duke deklaruar se Prokuroria Themelore Publike në Shkup tashmë po vepron dhe po ndërmerr veprime për të siguruar prova për një vepër të mundshme penale.
Ata thonë se prokurori publik ka lëshuar urdhra për Ministrinë e Brendshme dhe autoritetet e tjera kompetente që të veprojnë urgjentisht dhe të kryejnë inspektime të veprimtarisë së Ndërmarrjes Publike “Higjiena Komunale”.
“Shërbimeve të inspektimit komunal u janë paraqitur kërkesa për të kryer inspektim të jashtëzakonshëm dhe për të përcaktuar situatën aktuale”, thuhet në deklaratën e Prokurorisë.
Më herët sot, kryetari i Komunës Qendër, Goran Gerasimovski, i kërkoi qeverisë të shpallë gjendje të jashtëzakonshme për shkak të situatës me mbeturinat në kryeqytet.
Siç informoi Gerasimovski, ndërmarrja publike komunale nuk është shfaqur fare në rrugët e Qendrës për pesë ditët e fundit për të mbledhur mbeturinat, prandaj, siç tha ai, situata është alarmante.
“Kjo tejkalon të gjitha kufijtë. Po përballemi me probleme të mëdha dhe së shpejti, Zoti na ruajt, do të përhapen infektime. Higjienistët tanë po punojnë në dy ndërrime, kemi makineri shtesë që është në terren në orët e mëngjesit dhe të mbrëmjes dhe po bëjmë gjithçka për të pastruar mbeturinat dhe atë që ‘Higjiena Komunale’ nuk e ka bërë për një kohë të gjatë, por këto pesë ditë kanë qenë vërtet alarmante”, tha Gerasimovski këtë mëngjes.
Ai gjithashtu i dërgoi letër Bashkësisë së Njësive të Vetëqeverisjes Lokale (BNJVL), duke kërkuar takim urgjent për të gjetur një zgjidhje për problemin.
“I bëj thirrje Qeverisë dhe BNJVL-së të na ndihmojnë në këtë fushë që së bashku të merremi me mbeturinat me të cilat po përballemi në Komunën Qendër”, shtoi Gerasimovski.
Pasditen e sotme, Ndërmarrja Publike “Higjiena Komunale – Shkup” lëshoi një deklaratë ku thuhej se punonjësit e tyre ofrojnë shërbime themelore për qytetin, por si ndërmarrje ata sabotohen vazhdimisht nga, siç deklarojnë ata, njerëz nga qeveria.
Ndërmarrja publike thotë se është e shqetësuar sepse, siç pretendon ajo, po bëheshin përpjekje për të organizuar dhe zhvilluar protesta për shkak të vonesës së pagave të punonjësve.
Pagat e punonjësve, siç mund të kuptohet nga deklarata, janë pesë ditë me vonesë, që korrespondon me numrin e ditëve për të cilat disa nga kryetarët e komunave të Shkupit thonë se Ndërmarrja Publike nuk mbledh mbeturina në përputhje me përgjegjësitë e saj.
Nga Higjiena thonë se ata i paguajnë pagat e punonjësve të tyre në kohë, me disa ditë vonesë, dhe arsyeja për këtë është borxhi që, sipas tyre, Ministria e Shëndetësisë i ka kompanisë, i cili arrin në pesë milionë euro.
Për shkak të këtij problemi financiar, i cili, siç thotë NPHK, është dekadash i vjetër, ndërmarrja ka funksionuar me borxhe për 30 vitet e fundit.
“Ky borxh i papaguar ndikon drejtpërdrejt në likuiditetin e HK; nëse Ministria e Shëndetësisë e paguan borxhin plotësisht, HK do të jetë në gjendje të garantojë që pagat nuk do të vonohen kurrë, as për një ditë.
I bëjmë apel Ministrisë së Shëndetësisë që të paguajë menjëherë borxhin prej 5 milionë eurosh, në mënyrë që asnjë presion i jashtëm apo veprim politik të mos mund të kërcënojë ekzistencën e punonjësve tanë”, thotë NP “Higjiena Komunale” – Shkup.
Çështja e mbeturinave në Shkup, shpesh ka qenë shpesh shkak i përplasjes mes Qeverisë dhe Qytetit të Shkupit, të udhëhequr nga Danella Arsovska.
Vitin e kaluar madje, mosmarrëveshjet mes Qeverisë dhe Qytetit të Shkupit, kulmuan pas takimit të mbajtur në gusht në mes të kryeministrit Hristijan Mickoski, ministrit të Vetëqeverisjes Lokale, Zllatko Perinski dhe kryetares së Qytetit të Shkupit, Danella Arsovska.
Para fillimit të vitit shkollor qyteti ishte lënë në mëshirë të fatit. Në vend të zgjidhjes së problemeve me transportin publik, funksionimit të ndërmarrjeve publike dhe plehrave në të cilat po mbytet qyteti, të dyja palët vazhdonin të akuzojnë njëra-tjetrën, pa plane konkrete se si të gjejnë zgjidhje për problemet e shumta në të cilat kryeqyteti po fundoset.
Përndryshe, në Maqedoninë e Veriut gjatë vitit 2024 janë krijuar rreth 790 mijë ton mbeturina komunale, ndërsa sasia e grumbulluar ka arritur 637 mijë ton, ashtu që 85.8 përqind e mbeturinave të grumbulluara janë përzierje komunale.
“Sasia e përgjithshme e mbeturinave komunale të krijuara në vitin 2024 është 790 866 ton. Sasia vjetore e mbeturinave komunale të krijuara për kokë banori në vitin 2024 është 438 kg, që është për 12.9% më pak krahasuar me vitin paraprak”, raportoi në prill Enti Shtetëror i Statistikave.
Gjatë vitit të fundit ishin grumbulluar gjithsej 637 471 ton mbeturina komunale, apo 2.5 përqind më shumë sesa gjatë vitit 2023.
“Nga sasia e përgjithshme e mbeturinave komunale të grumbulluara, 535 606 ose 84% janë grumbulluar nga ekonomitë familjare, ndërsa pjesa e mbetur, prej 16% prej personave fizik dhe juridik (mbeturina komerciale)”, njoftoi Enti.
Më së shumti mbeturina janë grumbulluar në Rajonin e Shkupit (28.4 %).