Vdiq në moshën 76 vjeçare shkrimtarja kroate Vedrana Rudan
Lajmi u publikua edhe në profilin e saj zyrtar, me një mesazh të shkurtër se Rudan “ka shkuar në një zonë pa sinjal”. Bëhet fjalë për një formulim që ajo vetë e kishte përdorur në një nga paraqitjet e saj të fundit publike, duke folur për vdekjen dhe sëmundjen me të cilën po përballej, shkruan N1 Kroaci, transmeton Portalb.mk.
Në vitin 2024, Rudan njoftoi se do të ndalonte së shkruari blogun e saj për t’iu përkushtuar trajtimit, pasi ishte diagnostikuar me kancer. Më vonë, ajo foli hapur për faktin se kishte kancer agresiv të kanaleve biliare me metastaza, si dhe për trajtimin, kimioterapinë, dhimbjen, frikën, por edhe për njerëzit që e ndihmuan në momentet më të vështira.
Në një intervistë në emisionin “Nedjelom u 2” të HRT-së, Rudan tha se nuk dëshironte që vdekja e saj të përjetohej në mënyrë tragjike dhe u shpreh se dëshironte të kuptohej si “shkuarje në një zonë pa sinjal”. Ajo foli gjithashtu për faktin se shkrimi e mbante gjallë, duke thënë se kur shkruante, ndihej e gjallë.
Pavarësisht sëmundjes, Rudan vazhdoi të komunikonte me publikun përmes blogut të saj dhe teksteve në të cilat, me stilin e saj karakteristik të drejtpërdrejtë dhe të ashpër, shkruante për sëmundjen, sistemin shëndetësor, familjen, pleqërinë, vdekjen, politikën dhe shoqërinë.
Vedrana Rudan lindi në Opatija në vitin 1949. Gjatë jetës së saj punoi si mësuese, përkthyese, gazetare, redaktore dhe kolumniste, ndërsa më vonë u bë një nga autoret më të lexuara në Kroaci dhe rajon.
Në letërsi u bë e njohur me romanin “Vesh, fyt, thikë” të vitit 2002, i cili u përkthye në disa gjuhë dhe u përshtat për skenat teatrore në disa vende. Ndër veprat e saj të njohura janë edhe “Dashuri me shikim të fundit”, “Unë, jobesimtarja”, “Zezakët në Firence”, “Kur gruaja është kurvë / kur burri është peder”, “Frika nga thurja”, “Ah, sikur të të kishte lindur nëna”, “Skeletet e qarkut Madison”, “Në tokën e gjakut dhe idiotëve”, “Amarushi”, “Pse shaj”, “Burri në fyt” dhe të tjera.
Romani i saj i parë, “Vesh, fyt, thikë”, i solli njohje të madhe në rajon. Libri u prit si një zë letrar i ashpër, i drejtpërdrejtë dhe pa kompromis, ndërsa më vonë u vu në skenë edhe në teatro në Kroaci, Serbi, Hungari, Poloni dhe vende të tjera.
Rudan njihej për qëndrimet e saj të drejtpërdrejta ndaj nacionalizmit, patriarkatit, lirisë së grave, varfërisë, mediave, shëndetësisë, familjes, seksualitetit dhe hipokrizisë në jetën publike. Stili i saj shpesh shkaktonte reagime të forta dhe për disa ajo ishte vulgare dhe provokuese, ndërsa për të tjerë e sinqertë, e guximshme dhe e domosdoshme.
Ajo shpesh thoshte për veten se shiste histori, jo veten. Pikërisht kjo distancë mes figurës publike dhe jetës private ishte një pjesë e rëndësishme e pranisë së saj në publik. Edhe pse shkruante në vetën e parë, Rudan shpesh theksonte se tekstet dhe personazhet e saj letrare nuk duhej të lexoheshin automatikisht si autobiografia e saj private.
Blogu i saj “Si të vdesësh pa stres” ishte një nga blogjet më të lexuara në gjuhën kroate dhe një hapësirë ku Rudan komunikonte drejtpërdrejt me lexuesit për vite me radhë. Aty publikonte kolumne, reagime dhe shkrime personale, ndërsa pikërisht përmes blogut zëri i saj arriti te një publik i gjerë në të gjithë rajonin.
Në mars të këtij viti, N1 Kroacia raportoi se Rudan ishte pacientja e parë tek e cila në Qendrën Klinike Spitalore të Rijekës ishte aplikuar oksigjenoterapia hiperbarike për trajtimin e komplikimeve të shkaktuara gjatë trajtimit të sëmundjes primare. Në atë kohë, spitali njoftoi se metoda kishte ndihmuar me sukses në trajtimin e komplikimeve shëndetësore.