Transparency: Përkeqësim botëror i korrupsionit dhe ngecje në Maqedoninë e Veriut pavarësisht ngritjes në pozicion
Indeksi i Perceptimit të Korrupsionit 2025 tregon një përkeqësim global të korrupsionit, i nxitur nga rënia e lidershipit dhe mungesa e vullnetit politik për reforma të thella. Edhe demokracitë e konsoliduara po shënojnë regres, ndërsa numri i vendeve me rezultate shumë të larta ka rënë ndjeshëm. Në Evropë, shumica e vendeve kanë ngecur ose janë përkeqësuar në dekadën e fundit. Maqedonia e Veriut këtë vit ka mbetur në 40 pikë, pa përparim real në luftën kundër korrupsionit, megjithëse është renditur katër vende më lart se vitin e kaluar. Reformat e dështuara në gjyqësor, proceset jotransparente dhe dobësimi i kuadrit ligjor vazhdojnë të minojnë besimin publik. Pa veprim konkret dhe institucione të përgjegjshme, vendi rrezikon të mbetet në stagnim afatgjatë, transmeton Portalb.mk.
“Edicioni i 31-të i Indeksit të Perceptimit të Korrupsionit të Transparency International paraqet një pamje shqetësuese të një rënieje afatgjatë të lidershipit në luftën kundër korrupsionit, me shenja të kufizuara progresi. Korrupsioni po përkeqësohet globalisht, madje edhe demokracitë e vendosura po shohin rritje të korrupsionit për shkak të rënies së lidershipit, sipas Indeksit të Perceptimit të Korrupsionit (CPI) 2025 të Transparency International, të publikuar sot”, thuhet në njoftim.
Indeksi vjetor tregon se numri i vendeve me një rezultat mbi 80 ka rënë nga 12 një dekadë më parë në vetëm pesë këtë vit.
Transparency International paralajmëron se mungesa e lidershipit të guximshëm në luftën globale kundër korrupsionit po dobëson veprimin ndërkombëtar kundër korrupsionit dhe rrezikon të ulë presionin për reforma në vendet anembanë botës.
Në shumë vende evropiane, përpjekjet kundër korrupsionit kanë ngecur kryesisht gjatë dekadës së fundit. Që nga viti 2012, 13 vende të Evropës Perëndimore dhe të BE-së janë përkeqësuar ndjeshëm, ndërsa vetëm shtatë janë përmirësuar ndjeshëm.
“Rezultatet e larta të IPK-së nuk garantojnë që vendet janë të lira nga korrupsioni, pasi disa vende me renditje të lartë e mundësojnë korrupsionin në vende të tjera duke lehtësuar pastrimin e parave dhe transferimin e të ardhurave nga korrupsioni përtej kufijve – diçka që IPK nuk e kap. Danimarka renditet përsëri e para këtë vit me 89 pikë. Finlanda vjen pas me 88, Singapori me 84, Zelanda e Re dhe Norvegjia me 81, dhe Suedia dhe Zvicra me 80 pikë”, thuhet në njoftim.
Maqedonia, ashtu si vitin e kaluar, ka 40 pikë. Tabelat e mëposhtme tregojnë trendin në rezultatet e IPK-së së Maqedonisë së Veriut dhe pozicionet që ajo zuri në periudhën nga viti 2018 deri në vitin 2025.
“Republika e Maqedonisë së Veriut ka shënuar gjithashtu 40 pikë në Indeksin e Perceptimit të Korrupsionit këtë vit, që do të thotë se nuk ka përparim të konsiderueshëm në luftën kundër korrupsionit, por ekziston një konstante si pikënisje nga e cila gjërat duhet të fillojnë të përmirësohen. Ne jemi pozicionuar zyrtarisht katër vende më lart në listën e renditjes sesa pozicioni i vitit të kaluar, përkatësisht në vendin e 84. Ky përmirësim tregon se vitin e kaluar kemi bërë më mirë se 4 vende të tjera në luftën kundër korrupsionit”, thuhet në njoftim.
Problemet kryesore sistemike mbeten reformat e pasuksesshme dhe të papërfunduara në gjyqësor dhe prokurori, të cilat nuk arrijnë të sigurojnë një sistem gjyqësor efikas, të pavarur dhe të përgjegjshëm. Përveç kësaj, ngjarjet që lidhen me ish-kryetaren e Komisionit Shtetëror për Parandalimin e Korrupsionit kanë dëmtuar seriozisht besimin e publikut në institucionet përgjegjëse për luftën kundër korrupsionit.
Procesi jotransparent i hartimit të ndryshimeve në Kodin Penal, si dhe përmbajtja e tyre, është gjithashtu shqetësuese, e cila jo vetëm që nuk kontribuoi në forcimin e kuadrit antikorrupsion, por në segmente të caktuara e dobësoi atë. Gjithashtu, Ligji i ri për Sinjalizuesit dhe ndryshimet në Ligjin për Parandalimin e Korrupsionit dhe Konfliktit të Interesit, disa nga ligjet më të rëndësishme në luftën kundër korrupsionit, ende nuk janë miratuar.
Këto rezultate dërgojnë një mesazh të qartë: pa vullnet të vërtetë politik, procese transparente dhe institucione të përgjegjshme, Maqedonia e Veriut do të mbetet e bllokuar në stanjacion. Lufta kundër korrupsionit duhet të trajtohet si një përparësi kryesore shtetërore, jo si një angazhim deklarativ.
Kujtojmë se Maqedonia e Veriut sipas BE-së mbetet vetëm pjesërisht e përgatitur në luftën kundër korrupsionit dhe nuk ka shënuar progres, ndërsa korrupsioni vazhdon të jetë i përhapur dhe shqetësues.
“Rastet e korrupsionit të nivelit të lartë shpesh përjetojnë vonesa, arrijnë parashkrimin ose rezultojnë në dënime minimale, gjë që forcon skepticizmin publik në lidhje me efektivitetin e luftës kundër korrupsionit. Vlerësimet e synuara të rrezikut dhe masat specifike janë gjithashtu të nevojshme për të adresuar korrupsionin në sektorët më të prekshëm”, thuhet në raportin e BE-së për Maqedoninë.
Rekomandimet e Komisionit nga viti i kaluar nuk u trajtuan dhe për këtë arsye mbeten të vlefshme.