Sektori i mbrojtjes në Evropë u rrit për 13.8 përqind
Sektori evropian i mbrojtjes po regjistron rritje të shpejtë, ndërsa industria kërkon nga vendet anëtare të prioritetizojnë pajisjet e prodhuara në vend mbi ato të gatshme nga jashtë, duke argumentuar se kjo është çështje e autonomisë strategjike dhe “sovranitetit të zinxhirit të furnizimit”, raporton Klan.
Sipas një raporti të ri, xhiroja e kompanive evropiane të mbrojtjes u rrit me 13.8% në vitin 2024, ndërsa punësimi i drejtpërdrejtë në sektor arriti nivelin më të lartë të regjistruar ndonjëherë, ndërsa Europa po përpiqet të forcojë kapacitetet e saj ushtarake përballë Rusisë.
Raporti vjetor i Asociacionit Evropian të Industrive Ajrore, Sigurisë dhe Mbrojtjes (ASD) tregon se xhiroja totale e 4 mijë kompanive që përfaqëson ASD u rrit me 10.1% në 325.7 miliardë euro. Mbrojtja udhëhoqi këtë rritje me 13.8%, krahasuar me një rritje 6% të aviacionit civil, duke arritur një xhiro prej 183.4 miliardë euro.
Punësimi i drejtpërdrejtë u rrit me 6.9%, duke arritur 1 milion e 103 mijë, niveli më i lartë i regjistruar ndonjëherë. Sektori i mbrojtjes kontribuoi kryesisht në këtë rritje, me 633 mijë vende pune të reja, një rritje prej 8.6% krahasuar me vitin e kaluar.
“Sektorët tonë nuk janë vetëm të rëndësishme për ekonominë e Evropës. Ato janë mbi të gjitha thelbësore për sigurinë, lidhshmërinë dhe qëllimet e qëndrueshmërisë së Evropës dhe në fund të fundit për sovranitetin e saj dhe pozicionin në skenën globale në një peizazh gjeopolitik dhe teknologjik gjithnjë e më të paparashikueshëm”, tha Micael Johansson, president i ASD dhe CEO i Saab.
Rritje e shpenzimeve dhe sfida për furnizim evropian
Që nga fillimi i pushtimit të plotë të Ukrainës nga Rusia në 2022, vendet anëtare të BE-së kanë rritur ndjeshëm shpenzimet për mbrojtje, me raportet e inteligjencës që paralajmërojnë për një mundësi që Moska të synojë një tjetër vend evropian para fundit të dekadës.
Në vitin e kaluar, shpenzimet e mbrojtjes arritën 343 miliardë euro, nga 251 miliardë euro në 2021. Komisioni Evropian po përpiqet të nxisë investime të mëtejshme, duke ofruar pako që u japin vendeve më shumë fleksibilitet fiskal për mbrojtje dhe thjeshtojnë burokracinë për kompanitë evropiane të sektorit.
Propozimi për buxhetin e ardhshëm shtatëvjeçar të BE-së reflekton gjithashtu këtë orientim, me 131 miliardë euro të destinuara për mbrojtje, nga rreth 10 miliardë euro të parashikuara në buxhetin 2021-2027.
Megjithatë, ende ka dallime mendimesh mes vendeve anëtare mbi atë nëse duhet të prioritizohen pajisjet e prodhuara në Evropë, të cilat mund të vonohen në prodhim, apo të blihen pajisje të gatshme nga jashtë, si dhe mbi kapacitetet që duhet investuar me urgjencë.
Udhëheqësit e BE-së pritet të miratojnë një hartë rrugore për gatishmërinë e mbrojtjes, duke përfshirë katër projekte kryesore, si një “mur dronësh” si pjesë e mbikëqyrjes së pjesës lindore, gjatë një samiti më vonë këtë muaj.
ASD nënvizoi gjithashtu se një pjesë e konsiderueshme e prokurimeve të mbrojtjes vazhdon të shkojë tek furnizues jo-evropianë, duke theksuar nevojën urgjente për të forcuar sovranitetin e zinxhirit të furnizimit dhe për të siguruar që investimet evropiane të forcojnë kapacitetet industriale të kontinentit.