Një aleancë e rrezikshme, një tradhti ndaj demokracisë dhe një kërcënim për stabilitetin global
Në një shfaqje tronditëse të përputhjes me propagandën ruse, Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, është rreshtuar hapur në anën e Vladimir Putinit, duke shkuar deri aty sa ta quajë Presidentin e Ukrainës, Volodymyr Zelenskyy, një “diktator” dhe të fajësojë Ukrainën për luftën që e nisi Rusia. Deklaratat e Trumpit përsërisin dezinformimin e Kremlinit dhe shënojnë një ndryshim të rrezikshëm në retorikën e politikës së jashtme të SHBA-së, duke minuar jo vetëm Ukrainën, por edhe aleatët më të ngushtë të SHBA-së në NATO dhe Bashkimin Evropian, të cilët kanë qenë të palëkundur në mbështetjen e tyre për Kievin. Ky zhvillim alarmant duhet të shërbejë si një thirrje zgjimi për demokracitë anembanë botës.
Duke pretenduar se Ukraina është përgjegjëse për luftën—pavarësisht faktit se Rusia nisi pushtimin në shkallë të plotë në shkurt 2022—Trump po p;rqafon drejtpërdrejt narrativën e Putinit. Ky nuk është thjesht një mendim i gabuar; është një mbështetje e hapur ndaj agresionit autoritar. Duke e quajtur Zelenskyyn një “diktator,” Trump injoron faktin se Ukraina mbetet një demokraci funksionale, pavarësisht gjendjes së luftës ku ajo ndodhet tani më tre vjet. Ndërkohë, Putini, diktatori i vërtetë, ka shtypur opozitën, ka heshtur median e lirë dhei është përfshirë në vrasjen e liderit opozitar Alexei Navalny.
Kjo retorikë nuk është e rrezikshme vetëm për Ukrainën; ajo krijon një presedan për justifikimin e dhunës autoritare kudo. Nëse pushtimi i Rusisë është i justifikuar sipas Trumpit, çfarë i ndalon diktatorët e tjerë të ndjekin shembullin e Putinit? Çfarë mesazhi u dërgon kjo aleatëve që mbështeten tek SHBA për të rezistuar ndaj agresionit?
Deklaratat e Trumpit e vënë atë në kundërshtim me aleatët më të afërt të SHBA-së. Vendet evropiane, veçanërisht ato në NATO, kanë ofruar miliarda euro ndihmë ushtarake dhe humanitare për Ukrainën, duke pranuar se agresioni rus kërcënon stabilitetin e të gjithë rajonit. Retorika e tij dobëson drejtpërdrejt unitetin perëndimor dhe i jep fuqi Putinit, i cili ka synuar prej kohësh të përçajë NATO-n dhe Bashkimin Evropian.
Gjatë presidencës së tij të parë, Trump e ka vënë shpesh në pikëpyetje vlerën e NATO-s, dhe tani po forcon qëllimet e Kremlinit duke krijuar përçarje mes SHBA-së dhe partnerëve të saj evropianë. Gatishmëria e tij për ta braktisur Ukrainën dërgon një mesazh të frikshëm: nëse Rusisë i lejohet të pushtojë fqinjin e saj, çfarë e ndalon atë të zgjerohet më tej? Çka do të ndodhë me Moldavinë, vendet baltike apo edhe Poloninë? Pikërisht për këtë arsye ekziston NATO—për të parandaluar agresionin e pakontrolluar—dhe tradhtia e Trumpit ndaj këtyre aleancave vetëm sa forcon Putinin.
Një nga aspektet më shqetësuese të veprimeve të Trumpit është fakti që negociatat me Putinin tashmë po zhvillohen pa Ukrainën, Bashkimin Evropian ose NATO-n në tryezë. Këtë javë, Trump dhe Putini u takuan në Arabinë Saudite për të diskutuar luftën në Ukrainë, duke përjashtuar kombet që preken më shumë nga agresioni i Rusisë. Kjo është një qasje e rrezikshme dhe e papranueshme. Lejimi i Rusisë dhe SHBA-së për të diktuar fatin e Ukrainës pas dyerve të mbyllura është një tradhti e hapur ndaj sovranitetit të Ukrainës dhe një konfirmim i ambicieve ekspansioniste të Putinit.
Injorimi i zërave të Ukrainës dhe aleatëve të saj evropianë në bisedimet e paqes jo vetëm që minon interesat e tyre, por edhe vendos një presedan që fuqitë e mëdha botërore mund të vendosin fatin e kombeve më të vogla pa pëlqimin e tyre. Historia ka treguar se pajtimi me agresorët vetëm sa çon në më shumë konflikte. Çdo negociatë për të ardhmen e Ukrainës duhet të përfshijë Ukrainën si pjesëmarrëse kryesore, së bashku me BE-në dhe NATO-n, siguria e të cilëve është gjithashtu drejtpërdrejt në rrezik. Fakti që Trump dhe Putini po zhvillojnë bisedime pa praninë e tyre është një tradhti e hapur ndaj kombeve demokratike dhe një tregues i qartë se këto negociata i shërbejnë interesave të Putinit, dhe jo një paqeje të drejtë dhe të qëndrueshme.
Qëndrimi i Trumpit ngjan në mënyrë shqetësuese me teoritë klasike të fajësimit të viktimës. Ashtu si në rastet e dhunës në bazë gjinore, ku autorët e krimeve fajësojnë viktimat e tyre—duke sugjeruar se ato “e kërkuan vetë” ose “provokuan” sulmuesit—Trump po fajëson Ukrainën për një luftë që ajo nuk e nisi. Kjo logjikë është thellësisht e gabuar dhe e rrezikshme.
Ukraina nuk e sulmoi Rusinë; Rusia e sulmoi Ukrainën me qëllim për ta pushtuar. Megjithatë, retorika e Trumpit sugjeron se thjesht duke ekzistuar si një shtet i pavarur dhe duke kërkuar lidhje më të ngushta me perëndimin, Ukraina disi e solli këtë gjëmë mbi veten. Ky lloj arsyetimi është përdorur prej kohësh për të justifikuar shtypjen dhe dhunën, dhe aplikimi i tij në marrëdhëniet ndërkombëtare vetëm sa normalizon agresionin dhe zvogëlon përgjegjësinë e autorëve të vërtetë si Putini.
Kjo nuk është thjesht një çështje politike; është një betejë për të ardhmen e demokracisë. Përqafimi i Trumpit ndaj narrativës së Putinit dhe gatishmëria e tij për ta braktisur Ukrainën përbëjnë një kërcënim ekzistencial për rendin demokratik botëror. Putini ka sulmuar dy herë Ukrainën, së pari me aneksimin e kundërligjshëm dhe akresor të Krimesë në vitin 2014 dhe pastaj me fillimin e luftës së plotë në vitin 2022. Putini është përgjegjës për vdekjen dhe plagosjen e më shumë se një milion njerëzve. Ai ka vrarë kundërshtarët e tij politikë për të ruajtur pushtetin. Duke u rreshtuar me një figurë të tillë, Trump po dërgon një mesazh të qartë: autokratët dhe agresorët kanë mbështetjen e tij.
Bota nuk duhet të heshtë përballë këtij kërcënimi. Lufta për Ukrainën është lufta për vetë demokracinë, dhe të mbash anën e Putinit do të thotë të jesh kundër lirisë, sovranitetit dhe drejtësisë.
Shkrimi është shkruar enkas për Portalb.mk. Të drejtat e publikimit i kanë vetëm Portalb.mk dhe autori, sipas marrëveshjes mes tyre.