Maqedonia pa transmetim të Botërorit në RTM, Lidhja Shqiptare akuzoi për diskriminim të shqipes dhe favorizim të botës serbe

Kampionati botëror në RTM këtë verë nuk do të jetë, dhe kjo pikërisht në momentin kur mbrëmë bota festonte fillimin e Kampionatit Botëror më të madh në histori: turneu nisi me ndeshjen Meksikë – Afrika e Jugut, por shikuesit e Maqedonisë nuk do ta ndjekin përmes shërbimit publik, sepse në listën zyrtare të FIFA-s si bartës i të drejtave mediatike për Maqedoninë është e shënuar “Arena Channels Group”, e jo Radio Televizioni i Maqedonisë, transmeton Portalb.mk.

Ndërsa miliona shikues në mbarë botën do ta ndezin transmetimin e hapjes, publiku i vendit hyn në verën futbollistike me një realitet të pakëndshëm: spektakli më i madh sportiv nuk është i disponueshëm në kanalet e shërbimit publik. RTM, televizioni që për dekada ka qenë vendi natyror i Kampionateve Botërore, këtë herë mbetet jashtë turneut që tradicionalisht shikohej në familje, në mënyrë masive dhe pa kushte shtesë.

Kampionati Botëror 2026 zhvillohet nga 11 qershor deri më 19 korrik në SHBA, Kanada dhe Meksikë. Për herë të parë në turne marrin pjesë 48 përfaqësuese, dhe do të luhen 104 ndeshje në 16 qytete. Është versioni më i madh i Botërorit deri tani, gjë që e bën mungesën e RTM-së edhe më të dukshme dhe më të vështirë për t’u shpjeguar para opinionit publik.

FIFA në pasqyrën zyrtare të partnerëve mediatikë e liston “Arena Channels Group” si bartës të të drejtave për Maqedoninë. Në disa vende fqinje dhe rajonale, shërbimet publike mbeten pjesë e imazhit të Botërorit, përfshirë HRT në Kroaci, BNT në Bullgari, RTS në Serbi dhe RTCG në Mal të Zi. Në rastin e Maqedonisë, shërbimi publik nuk është vetëm pa ekskluzivitet, por pa transmetim të një ngjarjeje me interes të lartë sportiv dhe publik.

Ky nuk është një boshllëk i zakonshëm programor. Botërori nuk është vetëm një produkt tjetër sportiv në treg, por një ngjarje globale që mbledh gjenerata, krijon përvojë të përbashkët dhe e shndërron futbollin në skenë publike. Kur televizioni publik nuk siguron transmetimin e Kampionatit Botëror, pyetja nuk është më vetëm kush i ka blerë të drejtat, por çfarë marrin realisht qytetarët nga një shërbim publik që duhet të ekzistojë për përmbajtje me interes të përgjithshëm.

Mbrëmë turneu u hap me Meksikën dhe Afrikën e Jugut. Kjo duhet të ishte pamje futbolli që e sheh e gjithë bota, por në Maqedoni ajo pamje nuk erdhi përmes RTM-së. Shikuesit do të duhet të gjejnë alternativa përmes kanaleve sportive me pagesë, pakove të operatorëve ose mënyrave të tjera të ndjekjes, në një situatë ku shërbimi publik mbetet jashtë ekranit më të madh sportiv të verës.

RTM mund të publikojë informacione, njoftime dhe lajme sportive për Kampionatin Botëror, por kjo nuk e zëvendëson thelbin: shërbimi publik nuk ka transmetim të ndeshjeve. Për publikun, dallimi është i qartë. Një gjë është të lexohet se Botërori fillon, dhe krejt tjetër është që televizioni publik të sjellë fishkëllimën e parë të gjyqtarit në shtëpi.

Në Maqedoni, Kampionatet Botërore prej kohësh kanë qenë të lidhura me RTM-në, me zëra komentatorësh, me shikim familjar dhe me ndjesinë se ngjarja më e madhe e futbollit i përket çdo shikuesi. Këtë herë ajo lidhje është ndërprerë në momentin më të keq të mundshëm: menjëherë para fillimit të turneut.

Vendimi për të drejtat televizive formalisht është pjesë e tregut mediatik, por interesi publik nuk mund të reduktohet plotësisht në logjikën e tregut. Nëse shërbimi publik nuk ka kapacitet, strategji ose plan të kohës për të siguruar një ngjarje të këtij formati, atëherë mbetet pyetja se çfarë programi sportiv mund të presë publiku i Maqedonisë prej tij në të ardhmen.

Bota mbrëmë festonte futbollin. Maqedonia bën tifo, do të kërkojë transmetime, do të ndjekë rezultatet dhe do të flasë për Botërorin. Por shërbimi publik mbeti jashtë spektaklit më të madh sportiv, pikërisht në verën kur Kampionati Botëror është më i madh se kurrë më parë.

Ndërkohë, Lidhja Shqiptare e Ziadin Selës, ka reaguar duke akuzuar Qeverinë se po shfrytëzon edhe sportin dhe eventin më të madh sportiv, Kampionatin Botëror në Futboll për të shtypur Gjuhën Shqipe dhe për të favorizuar Botën sërbe.

“Për herë të parë Qeveria dhe servisi publik (RTVM) nuk kanë arritur të sigurojnë të drejtat e transmetimit të Kampionatit Botëror dhe këtë vit këto të drejta i gëzon “Arena Sport” platforma serbe e afërt me Vuçiqin. Përveç përfitimeve të majme që do të ketë kjo platformë, pasi mund të ndiqet vetëm me pagesë ekstra përmes kabllovikut, do të jetë edhe hera e parë që pas dy dekadash qytetarët e vendit do të mvaren drejtëpërdrejtë nga një platformë sërbe. Për të kamufluar këtë para qytetarëve maqedonas, në “Arena Sport” është siguruar komentimi i ndeshjeve me komentatorë në gjuhën maqedonase, por nuk e kanë parë të udhës që të angazhojnë edhe komentator në Gjuhën Shqipe. Ky nuk është një problem teknik por edhe një veprim në vazhdën e shtypjes së të drejtave gjuhësore nga ana e Qeverisë, e cila edhe me këtë eveniment që bashkon gjuhë e kultura, nëpërmjet botës sërbe pjesë e se cilës është, diskriminon Gjuhën Shqipe”, thonë nga Lidhja Shqiptare.