Ligji i Pensioneve para Gjykatës Kushtetuese, diaspora reagoi ndaj harmonizimit
Gjykata Kushtetuese do të mbajë sot seancën e saj të 5-të, me shtatë iniciativa për vlerësimin e kushtetutshmërisë dhe ligjshmërisë, si dhe pesë projektvendime për procedurat tashmë të filluara. Gjyqtarët do të diskutojnë disa iniciativa që lidhen me ndryshimet në Ligjin për Sigurimin Pensional dhe Invalidor, të cilat kufizojnë rritjen dhe përshtatjen e pensioneve për përfituesit që marrin pensionet e tyre në vend, transmeton Portalb.mk.
Paditësit – përfshirë qytetarët që jetojnë jashtë vendit, si dhe Avokati i Popullit – pretendojnë se dispozita të tilla diskriminojnë në bazë të vendit të pagesës së pensionit dhe krijojnë pozitë të pabarabartë midis pensionistëve. Sipas tyre, e drejta për pension fitohet në bazë të kontributeve të paguara, dhe jo në bazë të vendbanimit.
Iniciatori, Igorço Toçev nga Shkupi, në iniciativë thekson se dispozita shkakton diskriminim, sepse kufizon pagesën e rritjes prej 2,500 denarësh vetëm për pensionistët që marrin pensionin e tyre në Maqedoni, por jo për pensionistët që marrin pensionin e tyre jashtë vendit. Sipas pretendimeve, është e parëndësishme se ku pensionisti merr pensionin, sepse ai merr pension për shkak të moshës së tij, dhe jo vendndodhjes gjeografike ku jeton.
Nismëtari i iniciativës, Ljubomir Sandevski, me banim në Slloveni, pretendon se amendamentet e kontestuara diskriminojnë dhe dëmtojnë financiarisht në mënyrë të përhershme personat e siguruar të Fondit SPIMV, të cilët janë shtetas të Republikës së Maqedonisë së Veriut dhe pensionet e të cilëve paguhen jashtë vendit, sepse nuk do të marrin rregullimin e rregullt të pensioneve të tyre në të ardhmen, përfshirë rregullimin e pensioneve nga marsi i vitit 2025. Thuhet se shteti ua mohon të drejtën e fituar dhe në mënyrë arbitrare pa autorizim kushtetues, Kuvendi miratoi amendamentet që diskriminojnë dhe kategorizojnë pensionistët që marrin pensionet e tyre në Maqedoni dhe pensionistët që jetojnë jashtë vendit, pa marrë parasysh faktin se pensionet fitohen në bazë të kontributeve që kanë paguar gjatë jetës së tyre të punës, dhe jo sipas vendndodhjes gjeografike ku marrin pensionet e tyre.
Sipas nismëtarit të iniciativës Temelko Risteski nga Shkupi, pjesët e kontestuara krijojnë pabarazi midis pensionistëve, sepse megjithëse kanë të njëjtin “status” të pensionistëve, prapëseprapë e bën të pamundur që harmonizimi të zbatohet për të gjithë në mënyrë të barabartë. Nismëtari pretendon se në këtë mënyrë kufizohet në mënyrë indirekte liria e lëvizjes së rreth 12.000 pensionistëve, si një nga të drejtat e garantuara kushtetuese.
Iniciuesi, Kire Batev, me banim në Republikën Federale të Gjermanisë, beson se ligji i kontestuar diskriminon pensionistët që jetojnë jashtë vendit dhe nuk u paguhet rregullimi linear i pensioneve të tyre. Përveç kësaj, ai pretendon se ka punuar gjithë jetën e tij të punës në Maqedoni dhe për arsye personale jeton me fëmijët e tij jashtë vendit, për të cilat deklaron se ka paguar rregullisht sigurimet shoqërore dhe pensionale në vendin e tij të origjinës.
Avokati i Popullit i Maqedonisë ka ngritur gjithashtu iniciativë pas disa kërkesave nga qytetarët. Iniciativa thotë se disa qytetarë që janë të shqetësuar për të drejtat e tyre në fushën e sigurimit pensional dhe invalidor, si përfitues të së drejtës për pension nga Republika e Maqedonisë së Veriut, të cilët jetojnë jashtë vendit, e kanë kontaktuar atë. Pretendohet se ata janë të përjashtuar nga pagesa e rritjeve të planifikuara të pensioneve, dhe për këtë arsye tregojnë për diskriminim dhe pozicion të pabarabartë me përfituesit e tjerë që jetojnë në vend.
Kujtojmë se pensionistë nga i gjithë vendi në dhjetor protestuan para Gjykatës Kushtetuese në Shkup kundër mundësisë së ndërprerjes së rritjes lineare të pensioneve. Kërkesa e tyre është të vazhdohet llogaritja lineare, me qëllim që të zvogëlohet hendeku midis pensioneve më të vogla dhe më të mëdha.