Kur heshtja flet

Ashtu siç afrohet fundi i fushatës zgjedhore, ka shumë që mezi e presin këtë fundjavë, për t’u liruar nga zhurma e fjalëve dhe premtimeve dhe për të pasur një moment qetësie. Ka një qetësi të veçantë që zbret mbi vendin në mëngjesin e ditës së zgjedhjeve. Zhurma e fushatës, britmat dhe sloganet partiake, debatet në kafene dhe në televizione – papritur ndalen. Rrugët duken çuditërisht të qeta. Posterat që deri dje thërrisnin për vëmendje, tani varen si jehona të një stuhie që ka kaluar. Për një çast të shkurtër, kombi merr frymë thellë. Është e diel, dhe mikrofonat janë fikur. Skena i përket qytetarëve.

Kjo heshtje nuk është bosh. Ajo është e mbushur me kuptim. Mban peshën e gjithçka që është thënë gjatë javëve të fushatës, dhe të gjithçka që nuk është arritur të thuhet. Mban shpresë, lodhje, zemërim dhe dorëzim. Mban dinjitetin e heshtur të njerëzve që, pavarësisht dyshimeve, ende dalin për të votuar. Në këtë ditë, heshtja e rrugëve pasqyron heshtjen brenda secilit prej nesh, ndërsa mbajmë në dorë fletën e votimit dhe vendosim në çfarë të ardhmeje duam të besojmë.

Zgjedhjet lokale, nga natyra e tyre, kanë të bëjnë me afërsinë, me gjërat që i shohim e i prekim çdo ditë. Zgjedhjet lokale janë për shkollat, rrugët, spitalet, parqet dhe cilësinë e jetës publike që na rrethon. Megjithatë, në shoqërinë tonë, këto zgjedhje rrallëherë mbeten vetëm lokale. Çështjet që përkufizojnë politikën kombëtare shpesh depërtojnë në fushatën lokale, duke e formësuar atmosferën përtej kompetencave komunale. Edhe këtë vit, nuk është ndryshe.

Shumë votues, sidomos në mesin e komunitetit shqiptar, u qasen këtyre zgjedhjeve me pyetje më të thella se zakonisht: A është forcuar apo dobësuar pozita jonë në këtë shtet? A kemi  përparuar vërtetë, apo na kanë mjaftuar gjeste simbolike? A na përfaqësojnë denjësisht institucionet tona, apo lënë shumë për të dëshiruar? Këto nuk janë pyetje që marrin përgjigje me një cikël zgjedhor, por janë pjesë e reflektimit kolektiv që shoqëron çdo moment demokratik.

Vija midis politikës lokale dhe asaj qendrore është gjithmonë e mjegullt në shoqëritë që ende mësojnë si të ndajnë pushtetin. Kur ankthi kombëtar kombinohet me problemet lokale, zgjedhjet bëhen pasqyra jo vetëm të skenës politike, por edhe të pjekurisë sonë shoqërore dhe emocionale. Çdo fushatë, nën zhurmë, zbulon se çfarë lloj shoqërie po bëhemi: si e shohim veten dhe si e imagjinojmë bashkëjetesën tonë.

Dhe pastaj vjen dita e zgjedhjeve, dita e heshtjes. Është një lloj meditimi demokratik, një pauzë në të cilën qytetarët e rimarrin zërin e tyre duke ia mohuar atë zhurmës. Në atë qetësi, çdo njeri bëhet sovran. Akti i votimit është i thjeshtë, pothuaj i zakonshëm, por përmban një dinjitet të thellë: një shenjë, një zgjedhje, një gjest besimi se gjërat ende mund të ndryshojnë.

Kjo heshtje e provon pjekurinë tonë qytetare. Është e lehtë të bërtasësh gjatë fushatës; shumë më e vështirë është të mendosh në heshtje, të dëgjosh brenda vetes, të zgjedhësh pa urrejtje. Demokracia e vërtetë nuk jeton në zhurmën e premtimeve, ajo jeton në qetësinë e ndërgjegjes.

Përparimi i vërtetë në çdo vend fillon nga poshtë. Fillon me mënyrën si i qeverisim komunat tona, si i trajtojmë fqinjët, si këmbëngulim për drejtësi edhe për gjërat më të vogla. Pikërisht në këto hapësira modeste ndërtohet ose prishet besimi. Një demokraci e shëndetshme rritet nga pjesëmarrja e përditshme, nga qytetarët që marrin përgjegjësi për mjedisin e tyre,  jo vetëm nga politikanët që i përfaqësojnë.

Kur dita e zgjedhjeve mbaron dhe fillon numërimi, heshtja ia lë vendin përsëri zhurmës, analizave dhe debateve. Por momenti më domethënës tashmë ka kaluar, ai çast i qetë kur një individ qëndron para kutisë së votimit dhe merr një vendim. Në atë moment, demokracia flet, jo me fjalë, por me heshtje.

Sepse heshtja e ditës së zgjedhjeve nuk është mungesë zërash. Është kulminacioni i tyre, pika ku zhurma shndërrohet në zgjedhje, dhe opinioni në veprim. Është kujtesë se, pavarësisht ndasive e zhgënjimeve, mekanizmi i brishtë i demokracisë ende mbështetet mbi diçka thellësisht njerëzore: mbi gatishmërinë tonë për të shpresuar, për të vendosur dhe për të besuar se edhe një shenjë e vogël në një fletë votimi mund të formësojë një të ardhme më të mirë.