Ja pse Evropa duhet të shqetësohet për raketat iraniane (Infografik)
Ndërsa Irani vazhdon të bombardojë fqinjët e tij arabë dhe kërcënon të “djegë” anijet në Ngushticën e Hormuzit, duke shkaktuar rritje të çmimeve globale të energjisë, pyetja e madhe mbetet se sa kohë i ka mbetur Teheranit para se të shterojë rezervat e tij të raketave. Megjithëse komuniteti ndërkombëtar është fokusuar prej vitesh në aftësitë bërthamore të Iranit, është gjendja e programit të raketave balistike ajo që do të ketë ndikimin më të madh në rezultatin e konfliktit. Irani besohet se zotëron një nga arsenalet më të mëdha të raketave në Lindjen e Mesme, me mijëra raketa balistike dhe kroçerë, disa prej të cilave mund të godasin deri në Izrael dhe Evropën Jugore. Vetëm këtë të diel, ministri i mbrojtjes i Mbretërisë së Bashkuar deklaroi se Irani lëshoi dy raketa drejt një baze ushtarake britanike në Qipro shkruan EurActiv, transmeton Portalb.mk.
Kërcënimi për Evropën është shumë më i madh nga sa e kuptojnë shumë njerëz në kontinent, pasi analistët paralajmërojnë se është plotësisht e mundur që raketat iraniane të arrijnë pjesë të Evropës Jugore dhe Mesdheut Lindor, një realitet për të cilin komuniteti ndërkombëtar nuk ka bërë mjaftueshëm.
Pavarësisht këtij kërcënimi, rezervat e raketave të Teheranit janë pakësuar nga konfliktet e fundit, përfshirë luftën 12-ditore të qershorit 2025, kur Irani lëshoi mbi 500 raketa balistike kundër Izraelit, një numër i paprecedentë. Vlerësohet se iranianët e nisën atë luftë me rreth 2,500 raketa, nga të cilat përafërsisht gjysma u përdorën ose u shkatërruan në tokë, ndërsa sulmet dëmtuan edhe objektet e prodhimit, duke penguar prodhimin e rreth 1,500 raketave të reja.
Gjatë muajve të fundit, inteligjenca perëndimore ka vënë re një përshpejtim të fortë në restaurimin e fabrikave të raketave në Iran, krahas përpjekjeve për t’i zhvendosur ato gjithnjë e më thellë nën tokë, me norma prodhimi që vlerësohen në dhjetëra raketa në muaj. Ushtria izraelite pretendoi këtë të dielë se disa qindra raketa iraniane dhe rreth 200 lëshues raketash janë çmontuar tashmë përmes sulmeve ajrore. Për shkak të pakësimit të rezervave, pritet që vendi të mbështetet te dronët më të lirë për të mbajtur operacionet e tij ushtarake, të cilët jo vetëm që kushtojnë më pak se raketat balistike, por mund të lëshohen shpejt nga toka ose deti.
Asgjësimi i arsenalit të dronëve të Iranit është më i vështirë, pasi vetëm fundjavën e kaluar Irani dërgoi rreth 1,000 dronë për të sulmuar të gjitha shtetet e Gjirit, ndërsa ushtria kombëtare ka pranuar marrjen e 1,000 dronëve të rinj Shahed të gjeneratës së lirë që fluturojnë në distanca të gjata. Megjithëse Irani mund të prodhojë disa qindra dronë në ditë, ky numër ende nuk është i mjaftueshëm për të mbajtur një luftë rajonale afatgjatë.
Aktualisht, Irani po adopton një ritëm më të ngadaltë të zjarrit në përpjekje për të detyruar kundërshtarët, përfshirë shtetet e Gjirit, të harxhojnë mbrojtjen e tyre të kushtueshme; çdo herë që një raketë Patriot prej 4 milionë dollarësh përdoret për të rrëzuar një dron Shahed, rezervat mbrojtëse pakësohen me një kosto gjigante.
Udhëheqja e re e Iranit ka të ngjarë të besojë se duke mbajtur peng energjinë botërore përmes bllokadës së Ngushticës së Hormuzit, mund të krijojë përçarje midis SHBA-së dhe aleatëve të saj në Gji, të cilët po pësojnë goditje të mëdha ekonomike. Një fushatë e zgjatur kundër Iranit do të rriste edhe më shumë çmimet globale, duke ushtruar presion shtesë mbi Presidentin e SHBA-së, Donald Trump, i cili ka premtuar një operacion të shpejtë për t’i dhënë fund luftës.