Gjurmët e bardha të aeroplanëve nuk krijojnë “qiell toksik”
Vijat e bardha në qiell janë një fenomen natyror i padëmshëm i fizikës dhe meteorologjisë që ka ekzistuar që nga fillimi i aviacionit reaktiv. Nuk ka prova, analiza kimike apo dokumente të rrjedhura që tregojnë helmim sistemik të popullsisë nga ajri, shkruan Vërtetmatësi.
Po shqyrtojmë një postim në rrjetin social Facebook në të cilin ndahet një video dhe aty thuhet:
Qiell helmues!
Videoja është xhiruar nga tarraca e një pallati apartamentesh dhe tregon një qiell pjesërisht me re, një qiell pjesërisht të kthjellët (me pjesë blu) dhe gjurmë të një aeroplani.
Nuk është e vërtetë ajo që thuhet në njoftim, se fakti që ka gjurmë aeroplanësh në qiell e bën atë një “qiell toksik”. Ky rrëfim është pjesë e një teorie më të gjerë konspirative rreth të ashtuquajturave “gjurmë kimike”, mbështetësit e të cilave dezinformojnë në mënyrë të pabazuar se “helme po spërkaten nga aeroplanët”. Ky dezinformim i përhapur, kur përballet me shkencën, bie plotësisht poshtë.
Në fakt, vijat e bardha që shihen pas aeroplanëve nuk janë kimikate, por gjurmë kondensimi – një shkurtim për gjurmë kondensimi. Ato ndodhin sepse aeroplanët modernë fluturojnë në lartësi të mëdha (zakonisht mbi 8,000-10,000 metra lartësi), ku temperaturat janë jashtëzakonisht të ulëta. Gazrat e shkarkimit nga motorët e avionëve përmbajnë avuj uji dhe grimca të vogla nga djegia e karburantit. Kur ky avuj uji i ngrohtë bie në kontakt me ajër jashtëzakonisht të ftohtë, ai ngrin menjëherë dhe shndërrohet në kristale akulli.
Një nga “argumentet” kryesore të teoricienëve të konspiracionit është se vijat më parë zhdukeshin shpejt, por tani ato qëndrojnë për orë të tëra dhe përhapen. Kjo shpjegohet me meteorologjinë e pastër, më saktësisht me lagështinë e ajrit. Nëse ajri në atë lartësi është i thatë, kristalet e akullit sublimohen shpejt (kalojnë direkt nga një gjendje e ngurtë në një gjendje të gaztë) dhe vija zhduket brenda pak minutash. Por kur lagështia është e lartë, domethënë nëse ajri është tashmë i ngopur me lagështi, kristalet e akullit nuk kanë ku të avullojnë. Ato qëndrojnë për orë të tëra, përhapen nën ndikimin e erërave të forta në lartësi të mëdha dhe formojnë shtresa që i ngjajnë reve natyrore.
Në vitin 2016, Universiteti prestigjioz UC Irvine, së bashku me Institutin Carnegie, kryen një studim të madh ndërkombëtar. Ata anketuan 77 nga shkencëtarët më të mirë në botë (kimistë dhe gjeokimistë atmosferikë). 76 nga 77 shkencëtarët (98.7 përqind) deklaruan se nuk kishte absolutisht asnjë provë për një program sekret spërkatjeje.
Që të ndodhte një spërkatje kaq masive helmesh, do të kërkohej bashkëpunimi i miliona njerëzve në të gjithë botën, duke e bërë logjistikisht të pamundur mbajtjen e saj sekrete. Do të duheshin mijëra aeroplanë komercialë të modifikuar me tanke speciale, punonjës aeroporti që do t’i mbushnin ato tanke me “helme” çdo ditë, shkencëtarë që prodhojnë kimikatet, pilotë që fluturojnë aeroplanët, kontrollorë të trafikut ajror ushtarakë dhe civilë që do të duhej të heshtin.
Në epokën e denoncuesve, është e pamundur që asnjë person nga miliona të përfshirë të mos paraqesë prova të forta materiale (një dokument, një foto të një instalimi, një mostër të kimikatit) që nuk ka ndodhur.
Një nga fotot më të hershme të regjistruara të gjurmëve të aeroplanit daton në vitin 1940 mbi Filipine. Por ky fenomen specifik atmosferik nuk u shpjegua shkencërisht deri në vitin 1953 kur meteorologu Herbert Appleman publikoi një punim të detajuar shkencor mbi këtë fenomen.
Vijat e bardha në qiell janë një fenomen natyror i padëmshëm i fizikës dhe i meteorologjisë që ka ekzistuar që nga fillimet e aviacionit reaktiv. Nuk ka prova, analiza kimike apo dokumente të rrjedhura që tregojnë helmim sistematik të popullatës nga ajri.
Për të gjitha faktet e mësipërme, ne e vlerësojmë postimin që po shqyrtojmë si të pavërtetë.