Franca është lider evropian në sektorin e mbrojtjes

Franca po forcon pozicionin e saj si fuqia kryesore industriale e mbrojtjes në Evropë dhe eksportuesi i dytë më i madh në botë i pajisjeve të mbrojtjes. Ky momentum i qëndrueshëm komercial, i mbështetur nga sukseset kryesore si avioni luftarak Rafale, nëndetëset e Naval Group dhe fregatat FDI, si dhe sistemi i artilerisë Caesar i KNDS-së, mbështetet nga një Bazë Teknologjike dhe Industriale e Mbrojtjes (DTIB) sovrane, rezistente dhe inovative. Ekselenca teknologjike franceze, e kombinuar me një shkallë të lartë të autonomisë strategjike, veçanërisht përmes mungesës së kufizimeve të lidhura me ITAR , përbën një avantazh të rëndësishëm konkurrues. Kjo besueshmëri dëshmohet rregullisht përmes ngjarjeve të mëdha ndërkombëtare si Eurosatory 2026, ku Franca ekspozon aftësitë tokësore dhe ajrore-tokësore të provuara në luftime dhe vë në dukje efektivitetin operacional të sistemeve të saj të mbrojtjes, shkruan Portalb.mk.

Franca: Eksportuesi kryesor i armëve në Evropë

Që nga fillimi i pushtimit të plotë të Ukrainës nga ana e Rusisë në vitin 2022, Franca ka kaluar Rusinë duke u bërë eksportuesi i dytë më i madh i armëve në botë. Shifrat kryesore ilustrojnë këtë momentum përmes 18 miliardë eurove në porosi të reja në vitin 2024 dhe një pjese prej 11 për qind në eksportet globale të armëve gjatë periudhës 2019–2023. Po ashtu, xhiroja totale për industrinë franceze të hapësirës ajrore dhe mbrojtjes arriti në 77.7 miliardë euro në vitin 2024, ku eksportet përbënin 82 për qind të aktivitetit, duke e vendosur Francën shumë përpara Gjermanisë.

Sa u përket sukseseve të fundit të eksportit në Evropë dhe më gjerë, më 19 maj 2026, Naval Group u përzgjodh nga Ministria Suedeze e Mbrojtjes për të dërguar katër Fregata të Mbrojtjes dhe Ndërhyrjes (FDI), nën një kontratë me vlerë afër 4 miliardë euro. Ky vendim pason porosinë e Greqisë në nëntor të vitit 2025 për një fregatë të katërt FDI. Një tjetër sukses ndërkombëtar i jashtëzakonshëm është sistemi i artilerisë Caesar. Në vitin 2025, KNDS nënshkroi dy kontrata me partnerë evropianë për dërgimin e 18 sistemeve Caesar në Kroaci dhe 30 në Lituani. Këto porosi plotësojnë blerjet e mëparshme nga Estonia, Portugalia, Ukraina dhe Belgjika. Suksesi i eksportit të sistemit Caesar është mbështetur nga një rritje e ndjeshme e kapacitetit prodhues, me prodhimin që është dyfishuar që nga viti 2023, si dhe nga performanca e tij e provuar në luftime.

Rafale: Një sukses kryesor në tregun ndërkombëtar

Avioni Rafale është shfaqur si një pikë referimi e avionëve luftarakë në tregun ndërkombëtar. Ai tani qëndron si një nga sukseset më të rëndësishme komerciale të industrisë franceze të mbrojtjes, me një rekord të pashoq eksporti si në aspektin e bazës së klientëve, ashtu edhe të porosive të avionëve. Deri më sot, më shumë se 640 avionë janë porositur në mbarë botën, duke përfshirë 114 avionë luftarakë të siguruar nga India në vitin 2026 nën kontrata me vlerë rreth 33 miliardë dollarë amerikanë.

Një pjesë e konsiderueshme e këtyre porosive ka ardhur nga klientët evropianë, përfshirë Kroacinë me 12 avionë, Serbinë me 12 avionë dhe Greqinë me 24 avionë. Ky trend u forcua më tej nga nënshkrimi, në nëntor të vitit 2025, i një Letre Qëllimi mes Francës dhe Ukrainës, e cila specifikon blerjen e mundshme të rreth njëqind avionëve luftarakë Rafale për Forcat Ajrore Ukrainase.

Eurosatory: Ekspozimi i një baze sovrane dhe inovative

Franca është një nga vendet e pakta në botë që zotëron një bazë industriale të mbrojtjes plotësisht të integruar dhe që zotëron të gjithë spektrin e kapaciteteve të prodhimit ushtarak. Ajo prodhon sistemet e veta të mbrojtjes, duke filluar nga automjetet e lehta të blinduara e deri te nëndetëset me energji bërthamore. Në domenin bërthamor, Franca është shteti i vetëm me armë bërthamore brenda Bashkimit Evropian dhe e vetmja fuqi bërthamore plotësisht autonome në Evropë. Si pjesë e angazhimit të saj për autonomi strategjike, Franca ka kërkuar vazhdimisht të minimizojë varësinë nga komponentët që i nënshtrohen Rregulloreve Ndërkombëtare të Trafikut të Armëve të SHBA-së (ITAR) brenda zinxhirëve të saj të furnizimit. Kjo qasje, e cila e dallon Francën nga shumica e industrive evropiane të mbrojtjes, përbën një avantazh të rëndësishëm konkurrues, pasi u ofron kombeve partnere liri më të madhe përdorimi dhe eksporti, pa i ekspozuar kapacitetet e tyre të mbrojtjes ndaj kufizimeve të mundshme që rrjedhin nga ndryshimet në politikën e jashtme dhe të sigurisë së SHBA-së.

Baza Teknologjike dhe Industriale e Mbrojtjes e Francës (DTIB) është e orientuar fort drejt së ardhmes, një ambicie kjo që pasqyrohet në vendimet aktuale strategjike. Ligji i Programimit Ushtarak 2024–2030 (LPM) ndan 413 miliardë euro për mbrojtjen, me shpenzimet vjetore që parashikohet të arrijnë në 68.9 miliardë euro deri në vitin 2030. Brenda këtij kuadri, Agjencia Franceze e Prokurimit të Mbrojtjes (DGA) po evoluon në një agjenci më të fokusuar në aspektin operacional, duke vendosur inovacionin në qendër të prioriteteve të saj. Legjislacioni përcakton 10 miliardë euro për teknologjitë e avancuara, duke përfshirë inteligjencën artificiale (AI), dronët, teknologjitë kuantike dhe robotikën. Ky ekosistem inovativ është i përfaqësuar fort në Eurosatory, ku janë të pranishme shumë nga kompanitë kryesore të teknologjisë së mbrojtjes dhe idetë e reja start-up në inteligjencën artificiale, sistemet pa pilot dhe robotikë, duke përfshirë Harmattan AI, Delair dhe Mistral AI.

Integrimi i Ukrainës në peizazhin industrial evropian

I hapur më 15 qershor 2026 në Paris-Nord Villepinte, panairi Eurosatory 2026 ka arritur nivele të paprecedentë, duke bërë bashkë më shumë se 2,000 ekspozues nga mbarë bota, ku mbi një e treta e tyre marrin pjesë për herë të parë. E përshkruar nga Ministria Franceze e Forcave të Armatosura si edicioni më ambicioz i organizuar ndonjëherë, ekspozita e vitit 2026 mbledh të gjithë kontraktorët kryesorë të DTIB-së franceze, përfshirë Airbus, Thales, Safran, MBDA dhe KNDS.

Ashtu si në dy edicionet e kaluara, Eurosatory mban gjurmët e luftës në Ukrainë. Këtë vit, megjithatë, ndryshimi është edhe më i theksuar, pasi më shumë se 80 kompani ukrainase po ekspozojnë produktet e tyre, duke e bërë Ukrainën delegacionin e pestë kombëtar më të madh sa i përket numrit të ekspozuesve. Kjo prani e fuqishme ilustron integrimin në rritje të ekosistemit të mbrojtjes të Ukrainës në peizazhin më të gjerë industrial evropian të mbrojtjes dhe thekson rëndësinë në rritje të informacionit të kthyer nga luftimet në formësimin e kapaciteteve të ardhshme. Kjo gjë ilustron përsëri konvergjencën në rritje midis Bazave Teknologjike dhe Industriale të Mbrojtjes të Francës dhe Ukrainës, duke gjeneruar përfitime të ndërsjella si në mbështetjen e kërkesave operacionale të Ukrainës në fushëbetejë, ashtu edhe në forcimin e përgatitjes afatgjatë të Evropës përballë një mjedisi gjeopolitik më të kontestuar të sigurisë. Në këtë kontekst, Franca pritet të luajë një rol udhëheqës në nxitjen e zhvillimit të kapaciteteve dhe në rritjen e gatishmërisë evropiane të mbrojtjes.

LEXO: Franca ndau paketë të re ndihme ushtarake për Ukrainën

LEXO: Eurosatory 2026: Teknologjia dhe sfidat e reja të sigurisë globale