Evropa para vitit 2027: paralajmërim real apo alarm që nuk guxon të injorohet?
Shkruan: Prof.dr.Muhamet Racaj nga Universiteti ”Nënë Tereza”- Shkup
Deklarata e shefit të inteligjencës ushtarake të Ukrainës, gjeneral-kolonelit Kirilo Budanov, se Rusia ka përshpejtuar planet për një përballje të mundshme direkte me Evropën – nga viti 2030 në vitin 2027 – nuk është thjesht një lajm sensacional. Është një sinjal serioz strategjik, që Perëndimi nuk mund ta trajtojë më me komoditet politik apo me iluzionin se lufta në Ukrainë është një konflikt i izoluar.
Budanov e thotë qartë: Kremlini e sheh të ardhmen e vet përmes logjikës së një “perandorie që duhet të zgjerohet vazhdimisht”. Ukraina, sipas kësaj logjike, nuk është fundi, por vetëm faza e parë. Dhe ajo që është edhe më shqetësuese, sipas vlerësimeve ukrainase, është perceptimi rus se Perëndimi është i dobët, i përçarë dhe i pavendosur.
Historia e sigurisë evropiane na mëson se agresioni nuk lind kur kundërshtari është i pathyeshëm, por kur ai shihet si i hezituar për të reaguar. Rusia, sipas Budanovit, nuk ka më hapësirë reale për zgjerim në veri, lindje apo jug. Arktiku, Paqësori dhe Kina nuk janë opsione. Perëndimi mbetet drejtimi i vetëm i mundshëm, dhe kjo e bën Evropën drejtpërdrejt pjesë të llogaritjes strategjike të Moskës.
Paralajmërimi për shtetet baltike – Estoninë, Letoninë dhe Lituaninë – nuk është i rastësishëm. Një incident atje do të ishte test i drejtpërdrejtë i Nenit 5 të NATO-s, pra i vetë besueshmërisë së Aleancës. Edhe Polonia përmendet si objektiv i mundshëm goditjes ushtarake, jo për okupim, por për destabilizim. Nuk është rastësi që Varshava po investon masivisht në mbrojtje: tanke Abrams, sisteme Patriot dhe rritje të konsiderueshme të forcave të armatosura. Polonia e ka kuptuar se siguria nuk sigurohet me deklarata, por me kapacitete reale.
Në këtë kontekst, edhe deklarata e Sekretarit të Përgjithshëm të NATO-s, Mark Rutte, se Aleanca ndodhet në “zonë rreziku”, duhet marrë me seriozitet maksimal. Mesazhi i tij është i qartë: nëse agresioni nuk ndalet në Ukrainë, ai rrezikon të zhvendoset drejt NATO-s. Kjo nuk është frikësim publik, por logjikë parandaluese.
Rusia historikisht është “mjeshtre” e strategjive të shpejtësisë dhe befasisë. Çdo vonesë perëndimore në vendimmarrje apo ndihmë ushtarake i jep Moskës kohë për të rindërtuar kapacitetet dhe për të përgatitur skenarë të rinj. Prandaj, afati 2027 nuk duhet parë si datë fatale, por si afati i fundit për veprim serioz.
Edhe pse Ballkani Perëndimor nuk përmendet drejtpërdrejt, rajoni mbetet i ndjeshëm ndaj ndikimit rus përmes dezinformimit, destabilizimit politik dhe shfrytëzimit të tensioneve etnike. Një Evropë e pavendosur krijon vakum sigurie edhe në juglindje të kontinentit.
Në fund, pyetja nuk është nëse paralajmërimet e Budanovit janë të sakta në çdo detaj. Pyetja reale është: a është Perëndimi gati të veprojë përpara se paralajmërimi të shndërrohet në realitet? Ukraina sot po paguan çmimin e hezitimit të djeshëm. Evropa ende ka kohë të mos e përsërisë të njëjtin gabim.