Asnjë universitet nga Maqedonia nuk është në listën “Global 2000”, UKM ka rënë nga renditja

Asnjë universitet i Maqedonisë së Veriut nuk është renditur në listën më të fundit “Global 2000” të Qendrës për renditjen e universiteteve botërore, gjë që ngre edhe një herë çështjen e gjendjes së arsimit të lartë, prodhimit shkencor dhe dukshmërisë ndërkombëtare të universiteteve vendase, transmeton Portalb.mk.

UKM, universiteti më i vjetër dhe më i madh në vend, as nuk është në listë. Kjo është veçanërisht e rëndësishme sepse në vitet e mëparshme, Universiteti i Shën Kirilit dhe Metodit ishte i vetmi përfaqësues nga Maqedonia midis 2.000 universiteteve më të mira në botë. Në vitin 2024, UKM ishte në vendin e 1.990-të, por në vitin 2025 ra nga kjo renditje.

Universiteti më i mirë i renditur nga vendet e ish-Jugosllavisë është Universiteti i Beogradit, i cili renditet në vendin e 393-të. Universiteti i Lubjanës është në vendin e 444-të, dhe Universiteti i Zagrebit është në vendin e 522-të. Në listë ka edhe tre universitete të tjera nga Serbia, dy të tjera nga Kroacia dhe një nga Sllovenia.

Renditja e CWUR bazohet në katër kritere: cilësia e arsimit, punësimi i të diplomuarve, cilësia e stafit mësimdhënës dhe rezultatet e kërkimit. Qendra deklaron se nuk mbështetet në anketa ose të dhëna të ofruara nga vetë universitetet, por në tregues të matshëm dhe baza të dhënash të mëdha.

Pozicioni i dobët i universiteteve të Maqedonisë në lista të tilla nuk është një e dhënë statistikore e izoluar, por sinjal i problemeve më të thella: prodhim i pamjaftueshëm shkencor i njohur ndërkombëtarisht, prani e kufizuar në rrjetet globale të kërkimit, transferim i dobët i njohurive në ekonomi dhe strategji e pamjaftueshme institucionale për zhvillimin akademik.

Megjithatë, renditje të ndryshme botërore përdorin metodologji të ndryshme. UKM është i pranishëm në listën e renditjes Times Higher Education për vitin 2026 në grupin 1501+, dhe në Renditjen e Universiteteve QS Europe – Southern Europe 2026 renditet i 124-ti. Kjo tregon se mungesa nga “Global 2000” nuk do të thotë zhdukje e plotë nga të gjitha hartat akademike ndërkombëtare, por tregon se universiteti më i madh i vendit është prapa aty ku performanca e kërkimit dhe konkurrueshmëria akademike globale vlerësohen fuqimisht.

Dhjetë universitetet kryesore në listë janë Harvard, MIT, Stanford, Cambridge, Oxford, Princeton, Universiteti i Pensilvanisë, Columbia, Yale dhe Universiteti i Çikagos. SHBA-të dhe Kina kanë numrin më të madh të institucioneve midis 2.000 universiteteve më të mira, gjë që konfirmon dominimin e vendeve me sisteme të forta kërkimore, investime të larta dhe politika akademike afatgjata.

Për Maqedoninë, problemi mbetet se universiteti më i madh në vend nuk arrin të ruajë një prani të qëndrueshme as në fund të listës së 2.000 universiteteve më të mira. Në kushtet kur universitetet rajonale nga Beogradi, Lubjana dhe Zagrebi janë qindra vende më lart, rezultati ngre pyetjen nëse arsimi i lartë trajtohet si një politikë zhvillimi apo si sistem që mbijeton pa një strategji të qartë, financim serioz dhe qëllime akademike të matshme.

Universitetet e Maqedonisë së Veriutnuk ndodheshin as në listën e organizatës ShanghaiRanking Consultancy 2025.