Aliu: Qëllimi i ligjit është të mbrojë jo-duhanpirësit, të cilët përbëjnë 50 përqind të popullsisë
Rreth 50 përqind e popullsisë është e varur nga cigaret dhe pi rreth 18-22 cigare në ditë, që është dyfishi i krahasuar me standardet evropiane, thotë ministri i Shëndetësisë Azir Aliu në një intervistë për Televizionin 24. Veçanërisht alarmues, siç thotë ai, është fakti se ka duhanpirës që në moshë shumë të re, nga 13-14 vjeç ka 7.7 përqind duhanpirës aktivë, nga 15-16 vjeç ka diku rreth 37 përqind, dhe ka 40 përqind duhanpirës aktivë të cigareve elektronike, transmeton Portalb.mk.
Ministri thotë se ligji për mbrojtjen nga pirja e duhanit, i cili ende nuk është miratuar, nuk është kundër duhanpirësve, por se qëllimi i tij është kryesisht të mbrojë jo-duhanpirësit, të cilët janë rreth 50 përqind e popullsisë, dhe në të njëjtën kohë të ndihmojë duhanpirësit të lënë duhanin.
“Imagjinoni qytetarin tonë që punon në një objekt ushqimi ku lejohet pirja e duhanit brenda. Pavarësisht nëse e do apo jo, ai ekspozohet në mënyrë pasive ndaj tymit të cigares për tetë orë në ditë dhe në fund të ditës është duhanpirës pasiv. Imagjinoni sa fajtor është shteti ndaj atij qytetari, edhe nëse është vetëm një, ai do të ulet në një dhomë të mbyllur ku lejohet pirja e duhanit”, tha ministri i Shëndetësisë.
Ai thotë se duhanpirësit pasivë janë gjithashtu faktor rreziku për popullatën dhe mund të përballen me probleme shëndetësore.
“Kam folur me kolegë nga institucione të ndryshme dhe mjekë të cilët thonë se shumë shpesh ka raste të sëmundjeve kardiovaskulare kur pacientët thonë se vetë nuk janë duhanpirës, por kanë anëtarë të familjes në shtëpi që pinë duhan brenda. Kjo do të thotë se duhanpirësit pasivë janë gjithashtu në rrezik, kur duhanpirësit aktivë pinë duhan brenda. Qëllimi ynë si shtet është të mbrojmë qytetarët që nuk janë duhanpirës”, shtoi ministri.
Përveç ndalimit të plotë të pirjes së duhanit në hapësirat publike dhe të punës, projektligji për mbrojtjen nga duhani i përgatitur nga Ministria e Shëndetësisë parashikon gjithashtu ndalimin e reklamimit, promovimit dhe sponsorizimit nga industria e duhanit, si dhe rregullimin e shitjes, shfaqjes dhe ekspozimit të produkteve të duhanit dhe nikotinës.
Ndryshe, projektligji për mbrojtje nga duhani është publikuar në Regjistrin Elektronik Kombëtar të Rregulloreve (REKRR), ku të gjithë qytetarët dhe organizatat e interesuara mund të marrin pjesë në debatin publik para miratimit të tij.
Përndryshe, sipas një studimi të Institutit të Shëndetit Publik, Maqedonia humbet rreth 4,000 jetë çdo vit si pasojë e pirjes së duhanit ose produkteve të duhanit. Numri i duhanpirësve aktivë në vend është 40.4 përqind, dhe vetëm pesë përqind e duhanpirësve kanë arritur ta lënë duhanin vitet e fundit.
Gjithashtu sipas analizave të “Analytica Think Tank”, një institucion i pavarur për kërkimin e politikave publike, të rinjtë në Maqedoni fillojnë të pinë duhan në moshën 13 vjeç, ndërsa 40 përqind e popullsisë nën moshën 18 vjeç janë duhanpirës.