Vlerësimi i KE-së për RMV-në lidhur me kapitullin e tretë: BDI akuzon qeverinë për ngecje reformash

Bashkimi Demokratik për Integrim ka reaguar ndaj vlerësimit zyrtar të Komisionit Evropian për Grup-Kapitullin e Tretë, Konkurrueshmëria dhe Rritja Gjithëpërfshirëse, raport i cili sipas BDI-së nxjerr në pah ngecje serioze në zhvillimin ekonomik, politikat sociale, investimet publike dhe konkurrueshmërinë e ekonomisë së Maqedonisë së Veriut, transmeton Portalb.mk.

“Ky kapitull përbën një nga shtyllat themelore të procesit të integrimit evropian, sepse lidhet drejtpërdrejt me cilësinë e jetës së qytetarëve, me punësimin, me reformat ekonomike dhe me ndërtimin e një tregu modern e konkurrues në përputhje me standardet e BE-së. Raporti i Komisionit është i qartë: reformat kanë ngecur, kapacitetet institucionale janë të dobëta dhe qeveria aktuale ka dështuar të transformojë ekonominë sipas kërkesave të kapitullit që përcakton konkurrueshmërinë e vendit”, thonë nga BDI.

Kritikat kryesore të BE-së për Grup-Kapitullin e Tretë:

1. Transporti – projekte të bllokuara, investime të pashfrytëzuara
•    Ritmi i punimeve në korridoret strategjike mbetet i pakënaqshëm.
•    BE evidenton mangësi në planifikim, vonesa të natyrës sistemike dhe mungesë kapacitetesh në menaxhimin e projekteve kapitale.
•    Investimet e pakordinuara komprometojnë lidhjen rajonale dhe dobësojnë konkurrueshmërinë ekonomike.

2. Energjia – tranzicion i ngadalshëm, varësi e lartë nga importet
•    Pavarësisht potencialit të madh, burimet e rinovueshme dhe energjia e gjelbër po zhvillohen me ritëm të papërfillshëm.
•    Varshmëria nga importet energjetike mbetet e lartë, duke rritur pasigurinë dhe kostot.
•    Komisioni thekson mungesë transparence, vonesa ligjore dhe rregullatore, si dhe menaxhim të dobët të krizave.

3. Doganat – digjitalizim i pambaruar
•    Sistemi doganor nuk është modernizuar sipas standardeve të BE-së.
•    Mungesa e integrimit me sistemet evropiane, infrastruktura teknologjike e vjetruar dhe kapacitetet e kufizuara rrisin rrezikun për korrupsion.

4. Tatimet – administratë joefikase dhe pa mjete moderne
•    Raporti evidenton mungesë kapacitetesh në luftën kundër evazionit fiskal dhe informalitetit.
•    Sistemet IT mbeten të vjetruara, ndërsa reformat fiskale janë të pjesshme e jo të qëndrueshme.
•    Besueshmëria në administratën tatimore është e ulët.

5. Politikat sociale dhe punësimi – stagnim dhe moszbatim
•    Nuk ka progres të mjaftueshëm në uljen e varfërisë dhe rritjen e përfshirjes sociale.
•    Programet e punësimit aktiv janë të kufizuara dhe nuk arrijnë grupet vulnerabël.
•    Paga minimale dhe politikat e tregut të punës nuk janë të harmonizuara me standardet evropiane.

6. Arsimi – reforma të ngadalta dhe mungesë cilësie
•    Arsimi nuk prodhon aftësitë që kërkon tregu i punës.
•    Digjitalizimi është i pjesshëm dhe mësimdhënësit kanë mungesë të trajnimit të vazhdueshëm.
•    BE kritikon mungesën e zbatimit të reformave të paralajmëruara prej vitesh.

Mesazhi i BE-së sipas BDI-së: Ekonomia nuk është e përgatitur për konkurrencën e BE-së

Komisioni Evropian vlerëson se, për shkak të reformave të pamjaftueshme dhe zbatimit joefikas të politikave publike:
•    ekonomia është e brishtë,
•    konkurrueshmëria është e ulët,
•    investimet janë të ngadalta,
•    tregu i punës nuk është modern,
•    politikat sociale nuk përkthehen në zbatim real për qytetarët.

Këto gjetje, thonë nga kjo parti, përbëjnë një alarm të qartë mbi drejtimin ekonomik të vendit.

BDI vlerëson se konkluzionet e Komisionit Evropian tregojnë në mënyrë të paanshme se:
•    qeveria aktuale ka ngecur zhvillimin ekonomik të vendit,
•    nuk ka modernizuar sektorët kyç të ekonomisë,
•    nuk ka ndërtuar një strategji të qëndrueshme për konkurrueshmërinë,
•    ka vonuar tranzicionin energjetik dhe investimet në transport, digjitalizim dhe inovacion.