Dështoi përpjekja për futjen e një njësie zgjedhore, nuk mori mbështetje në Kuvendin e RMV-së
Parlamenti i Republikës së Maqedonisë së Veriut nuk e miratoi propozimin e Partisë Liberale Demokratike (PLD) për ndryshimin e Kodit Zgjedhor, i cili parashikonte futjen e një njësie të vetme zgjedhore dhe listave të hapura. Propozimi, i paraqitur nga deputetja Monika Zajkova, mori mbështetjen e vetëm 19 deputetëve, transmeton Portalb.mk.
Në prezantimin e saj, Zajkova theksoi se modeli aktual me gjashtë zona zgjedhore rezulton në një votë të pabarabartë të qytetarëve dhe përbën shkelje të parimit kushtetues të barazisë. Ajo beson se futja e një zone të vetme zgjedhore dhe listave të hapura do të kontribuonte në rritjen e kapacitetit demokratik të procesit zgjedhor dhe do të mundësonte ndikim më të madh të qytetarëve në zgjedhjen e deputetëve.
Pavarësisht deklaratave të mëparshme publike nga kryetari i VMRO-DPMNE-së, Hristijan Mickoski, se partia mbështet një njësi të vetme zgjedhore, deputetët e partisë opozitare nuk votuan për propozimin.
Nga ana tjetër, BDI shprehu mbështetje të kushtëzuar, duke sugjeruar futjen e një pragu zgjedhor prej 3% të numrit të përgjithshëm të votuesve të regjistruar ose 5% të pjesëmarrjes në votime si parakusht për zbatimin e ndryshimeve të tilla.
“Prezantimi i një zone të vetme zgjedhore – me qëllim arritjen e vlerës së barabartë të votës së të gjithë qytetarëve, pavarësisht nga shpërndarja gjeografike; Futja e votimit preferencial – me qëllim që t’u lejojë votuesve ndikim më të madh në përzgjedhjen e kandidatëve individualë në listat zgjedhore dhe për të rritur përgjegjësinë e përfaqësuesve të zgjedhur; Përfaqësim më i madh i subjekteve më të vogla politike – përmes përfaqësimit të drejtë në përputhje me mbështetjen aktuale të marrë në nivel kombëtar; Forcimi i besimit në procesin zgjedhor – përmes transparencës, drejtësisë dhe llogaridhënies së shtuar të aktorëve politikë; Promovimi i përfshirjes politike – duke krijuar kushte për përfaqësim më të mirë të grave, të rinjve, personave me aftësi të kufizuara dhe grupeve të tjera të margjinalizuara në legjislaturë; Afrimi me standardet ndërkombëtare -përmes implementimit të rekomandimeve të OSBE/ODIHR dhe harmonizimit me praktikat e mira evropiane për sistemet zgjedhore”, thuhej në memorandumin shpjegues për ndryshimet në Projektligj të publikuara në faqen e internetit të Parlamentit.
Siç thuhej në shpjegim, zgjidhjet ligjore të propozuara do të kontribuojnë në rritjen e përfshirjes së qytetarëve në procesin zgjedhor, veçanërisht duke përmirësuar mundësinë e pjesëmarrjes së kandidatëve të pavarur dhe iniciativave qytetare.
“Vendosja e një pragu fiks prej 1,000 nënshkrimesh për dorëzimin e një liste brenda njësisë zgjedhore, si dhe zgjatja e afatit për mbledhjen e nënshkrimeve në 30 ditë, do të zvogëlojë pengesat administrative dhe do të krijojë kushte më të drejta për të gjithë pjesëmarrësit, pavarësisht nga pushteti politik ose financiar. Kjo inkurajon pluralizmin politik dhe mundëson një gamë më të gjerë zgjedhjesh për qytetarët. Futja e një modeli zgjedhor proporcional me votim preferencial (të ashtuquajturat lista të hapura), brenda një njësie të vetme zgjedhore që mbulon të gjithë territorin e Republikës së Maqedonisë së Veriut, synon të forcojë lidhjen midis përfaqësuesve të zgjedhur dhe qytetarëve. Me këtë model, qytetarët jo vetëm që votojnë për një listë politike, por gjithashtu përcaktojnë drejtpërdrejt rendin e kandidatëve duke hedhur vota preferenciale, gjë që lejon personalizim më të madh të përgjegjësisë politike. Në të njëjtën kohë, rregullimi alternativ i grave dhe burrave në lista dhe parimi i barazisë gjinore do të garantojnë përfaqësim të drejtë të gjinive. Këto masa së bashku do të kontribuojnë në një demokraci, transparencë dhe besim më të lartë në procesin zgjedhor”, thuhej në Projektligjin për Ndryshimet në Kodin Zgjedhor.
Kujtojmë se kryeministri dhe kryetari i VMRO-DPMNE-së, Hristijan Mickoski, tha se do të mbështeste modelin me një njësi zgjedhore, pasi kryetari i Lidhjes Demokratike, Pavle Trajanov, i paraqiti më 2 qershor Parlamentit amendamentet në Kodin Zgjedhor. Megjithatë, kryeministri kërkoi që edhe diaspora të votojë.
Nga ana tjetër, ministri i Mjedisit dhe Planifikimit Hapësinor Izet Mexhiti tha më 5 qershor, se brenda dy ditësh, VLEN do të dalë me qëndrim të unifikuar në lidhje me iniciativën për një njësi zgjedhore, por deri sot nuk kanë dhënë asnjë qëndrim.