Nuk ka dëshmi se një kompani amerikane do të prodhojë ushqim me OMGJ në Maqedoninë e Veriut
Korniza ligjore për ushqimin OMGJ është përcaktuar me Ligjin për Organizmat e Modifikuar Gjenetikisht dhe Ligjin për Sigurinë e Ushqimit, ku ushqimi OMGJ përkufizohet me dispozitat në nenin 4 paragrafi 1 pika 61 dhe në nenin 56. Me vendim të Qeverisë së Republikës së Maqedonisë, këto dispozita kanë një zbatim të vonuar dhe do të jenë të vlefshme pas anëtarësimit të Republikës së Maqedonisë në Bashkimin Evropian, shkruan Vërtetmatësi.
Ne analizojmë një postim në rrjetin social Facebook që thotë:
Çfarë po bën një qeveri klienteliste?
Njerëz të tillë nuk duhet të zotërojnë tokën në këtë vend. Këta kukulla do të na helmojnë me ushqime OMGJ, sikur të mos kishim mjaftueshëm. Ta dini pse vrapojnë në Amerikë pothuajse çdo muaj.
Postimi ndan një artikull me titull: “Qeveria u jep tokë kompanive amerikane që prodhojnë ushqime OMGJ.”
Në artikull thuhet se Qeveria, në një nga mbledhjet e saj të fundit, ka rënë dakord përmes një marrëveshjeje të drejtpërdrejtë për qira që t’i japë tokë bujqësore Global Harvest Initiative (GHI), një iniciativë ndërkombëtare me seli në Uashington, pas së cilës qëndrojnë kompani të mëdha amerikane agroindustriale dhe teknologjike.
Edhe pse zyrtarisht nuk është një organizatë klasike joqeveritare, GHI funksionon si një platformë që lidh sektorin privat, politikën dhe shkencën në fushën e bujqësisë globale në Shtetet e Bashkuara. Pas iniciativës qëndrojnë kompani shumëkombëshe si Archer Daniels Midland, DuPont, John Deere dhe Monsanto, të cilat praktikisht veprojnë si përfaqësuese të industrisë amerikane në debatet globale mbi ushqimin dhe bujqësinë. Fokusi i iniciativës për formimin e GHI në vitin 2009 është se si të rritet prodhimi i ushqimit përballë një popullsie botërore në rritje, ndryshimeve klimatike dhe burimeve natyrore të kufizuara. Organizata avokon për rritjen e produktivitetit bujqësor përmes investimeve në teknologji, kërkime dhe praktika moderne bujqësore, thuhet në artikull.
Artikulli nuk përmend askund se kompanitë amerikane do të prodhojnë ushqim OMGJ në Maqedoni me të cilin do të na helmojnë, siç pretendon postimi që po analizojmë.
Në artikullin që postimi ndan, në seksionin mbi prodhimin e ushqimit OMGJ, thuhet:
Iniciativa Globale e Vjeljes shpesh kritikohet për lidhjet e saj të ngushta me korporatat e mëdha të agrobiznesit dhe mënyrën se si e përcakton “zgjidhjen” e problemit global të ushqimit. Kritikët pohojnë se: GHI përfaqëson interesat e biznesit të madh më shumë sesa të fermerëve të vegjël dhe se politikat që promovon i sjellin dobi bujqësisë industriale. Se ajo nxit bioteknologjinë siç janë OMGJ-të dhe se kjo shtyp prodhimin tradicional dhe organik.
Pra, GHI është e lidhur me kompanitë që përdorin bioteknologjinë (përfshirë OMGJ-të).
Kjo është një lidhje indirekte, jo provë e ndonjë aktiviteti.
Iniciativa Globale e Vjeljes (GHI) është një iniciativë/organizatë ndërkombëtare e themeluar në Shtetet e Bashkuara që merret me përmirësimin e bujqësisë globale, rritjen e prodhimit të ushqimit dhe promovimin e teknologjive të reja në bujqësi.
GHI nuk është një kompani klasike që mbjell ose prodhon ushqim. Është më shumë një platformë e një grupi mendimtarësh për bashkëpunim. Ajo punon në analizat e ushqimit dhe urisë globale, politikat bujqësore dhe lidh qeveritë, kompanitë dhe shkencëtarët.
GHI përfshin kompani të mëdha agrobiznesi si:
ADM (Një kompani e madhe globale për: përpunimin e të korrave, ushqimit dhe përbërësit e kafshëve, logjistikën bujqësore)
DuPont (Operon në: kimikate dhe materiale, kujdes shëndetësor, ujë dhe teknologji industriale)
John Deere (I njohur për: traktorë dhe makineri bujqësore, agroteknologji dhe pajisje)
Monsanto (Monsanto nuk ekziston më si një kompani e veçantë, pasi është blerë nga Bayer në vitin 2018)
Është e rëndësishme të theksohet se ata nuk janë GHI, por partnerë/mbështetës.
Qëllimi kryesor i GHI-së është të gjejë një zgjidhje për problemin global të ushqimit dhe urisë, duke rritur produktivitetin bujqësor, dhe kjo bëhet përmes politikave, kërkimit dhe promovimit të teknologjive në bujqësi.
Pra, GHI është një organizatë (jo një fermë, jo një fabrikë) e krijuar nga kompani të mëdha agrobiznesi të fokusuara në bujqësinë dhe ushqimin global.
Për shembull, produkti i tyre kryesor është Raporti Global i Produktivitetit Bujqësor (Raporti GAP) me të cilin ata ofrojnë udhëzime: më shumë kërkime, teknologji të reja, praktika më të mira.
Në praktikë, kjo do të thotë që vetë GHI nuk shkon dhe mbjell drejtpërdrejt, por ndikon në atë që do të bëhet në terren përmes projekteve, partnerëve dhe politikave.
Nëse një organizatë e tillë merr tokë, kjo zakonisht do të thotë: një projekt i vogël pilot, demonstrim, bashkëpunim me shtetin/fakultetin. Kjo nuk do të thotë automatikisht prodhim masiv, një fermë industriale ose një projekt OMGJ (pa leje).
Sa i përket pretendimit për ushqimin OMGJ në Maqedoninë e Veriut, ende nuk ka diçka të tillë. Konkretisht, korniza ligjore për ushqimin OMGJ është përcaktuar me Ligjin për Organizmat e Modifikuar Gjenetikisht dhe Ligjin për Sigurinë Ushqimore, ku ushqimi OMGJ përkufizohet me dispozitat në Nenin 4, paragrafi 1, pika 61 dhe Nenin 56. Me vendim të Qeverisë së Republikës së Maqedonisë, këto dispozita kanë një zbatim të vonuar dhe do të jenë të vlefshme pas anëtarësimit të Maqedonisë së Veriut në Bashkimin Evropian.
Për shkak të të gjitha fakteve të mësipërme, vlerësojmë se njoftimi që po analizojmë është i pavërtetë.