KSHZ garanton: E drejta e të pavarurve në RMV për të marrë pjesë në zgjedhje është e betonuar me ligj, ata do të paraqesin lista pa nënshkrime
Kryetari i Komisionit Shtetëror të Zgjedhjeve (KSHZ), Boris Kondarko, i pyetur nga SDK.MK se çfarë duhet të bëjnë kandidatët e pavarur, nëse do të vazhdojnë mbledhjen e nënshkrimeve dhe nëse KSHZ do të vendosë se si do të marrin pjesë në zgjedhjet lokale në mes të vakumit ligjor, është decid që Kodi Zgjedhor u jep të drejtën kandidatëve dhe listave të pavarura, pra atyre që emërohen në Kodin Zgjedhor si “grup votuesish”, transmeton Portalb.mk.
“Komisioni Shtetëror Zgjedhor ka deklaruar tashmë se e drejta për të marrë pjesë e një grupi votuesish jepet drejtpërdrejt me ligj dhe Komisioni nuk ka arsye të vendosë për këtë, por do të zbatojë nenin 60 të Kodit Zgjedhor. Ligji nuk përcakton vetëm numrin e nënshkrimeve të kërkuara për kandidaturë. Mbetet të shihet nëse, para fillimit të afatit ligjor për mbledhjen e nënshkrimeve (10 ditë pas shpalljes së zgjedhjeve), Parlamenti do të miratojë ndryshime në Kod që do të përcaktojnë numrin e nënshkrimeve të kërkuara. Nëse nuk i miraton ato, KSHZ do të specifikojë Udhëzimet për dorëzimin e listave në lidhje me zbatimin e nenit 60 pa mbledhjen e nënshkrimeve“, tha Kondarko.
Kjo do të thoshte se kandidatët e pavarur mund të paraqisnin lista në zgjedhjet e ardhshme lokale pa mbledhur nënshkrime.
Paraqitësi i një liste kandidatësh për anëtarë të parlamentit, anëtarë të Këshillit dhe kryetar komune, sipas Nenit 60 (garancia për kandidatët dhe listat e pavarura përmbahet në paragrafët 1, 7, 8 dhe 9):
(1) Të drejtën për të paraqitur listë kandidatësh për anëtarë të parlamentit, listë kandidatësh për anëtarë të Këshillit ose listë kandidatësh për kryetar komune e kanë partitë politike të regjistruara individualisht, koalicionet, si dhe një grup votuesish (në tekstin e mëtejmë: paraqitësi i listës).
(2) Vetëm partitë politike të regjistruara mund të marrin pjesë në një koalicion që merr pjesë në zgjedhje.
(3) Komisioni Shtetëror i Zgjedhjeve përcakton subjektivitetin e paraqitësit të listës së kandidatëve për zgjedhjen e anëtarëve të parlamentit në bazë të një marrëveshjeje midis partive politike që marrin pjesë si koalicion në zgjedhje.
(4) Komisioni Komunal i Zgjedhjeve dhe Komisioni Zgjedhor i Qytetit të Shkupit përcaktojnë subjektivitetin e paraqitësit të listës së kandidatëve për zgjedhjen e anëtarëve të Këshillit dhe kryetarëve të komunave në bazë të një marrëveshjeje të partive politike që marrin pjesë si koalicion në zgjedhjet për zgjedhjen e anëtarëve të Këshillit dhe kryetarëve të komunave.
(5) Marrëveshja e koalicionit e përmendur në paragrafët (3) dhe (4) të këtij neni nuk mund të lidhet nga organizatat dhe fondacionet e shoqërisë civile, dhe koalicioni nuk mund të përdorë emrin dhe simbolin e një organizate ose fondacioni të shoqërisë civile.
(6) Marrëveshja e koalicionit e përmendur në paragrafët (3) dhe (4) të këtij neni lidhet nga përfaqësuesit e partive politike që marrin pjesë së bashku dhe duhet të përmbajë emrin e koalicionit, simbolin, komunën/komunat, përkatësisht njësinë/njësitë zgjedhore në të cilat ata marrin pjesë së bashku.
(7) Lista e kandidatëve nënshkruhet nga një përfaqësues i autorizuar personalisht i paraqitësit të listës.
(8) Emri i listës shënohet me emrin e paraqitësit të listës.
(9) Nëse paraqitësi i listës së kandidatëve është një grup votuesish, emri i listës do të shënohet me “grup votuesish” dhe emrin dhe mbiemrin e kandidatit.
Pasi Gjykata Kushtetuese shfuqizoi nenet 17 dhe 18 të ndryshimeve në Kodin Zgjedhor të miratuara më 7 mars 2024, me të cilat partitë në pushtet dhe opozita rritën së bashku pragun për nënshkrimet e kërkuara në 1 përqind të elektoratit në një zonë zgjedhore për pjesëmarrjen e listave të pavarura në zgjedhje, u krijua një boshllëk ligjor, sepse ndërkohë Parlamenti nuk miratoi dispozita të reja ligjore mbi numrin e nënshkrimeve të kërkuara.
Kryetari i Kuvendit, Afrim Gashi më 9 gusht i shpalli zgjedhjet lokale. Raundi i parë i votimit për kryetarë të komunave do të mbahet më 19 tetor, kur do të votohet edhe për lista të këshilltarëve. Raund të dytë për kryetarë të komunave do të ketë më 2 nëntor.
Javën e kaluar, iniciativat qytetare filluan mbledhjen e nënshkrimeve për të formuar parti pasi partitë në pushtet dhe opozita i penguan bashkërisht të merrnin pjesë në zgjedhje si iniciativa qytetare. Për të formuar një parti, nevojiten 1,000 nënshkrime nga i gjithë territori i vendit.
Ata thanë sot se pavarësisht këtij vendimi nga KSHZ-ja, po vazhdojnë të mbledhin nënshkrime sepse pasiguria mbetet.
parti e përbashkët do të formohet nga iniciativat qytetare “Shans për Qendrën”, “Të Pavarurit për Karposhin” dhe “Të Gjelbrit e Gazi Babës”. Partia do të quhet “Të pavarurit së bashku” dhe, siç thonë ata, kjo është e vetmja mënyrë për të marrë pjesë në zgjedhje dhe që zëri i qytetarëve të dëgjohet në komuna. Një parti e veçantë do të formohet nga iniciativa qytetare “Qyteti i Gjelbër Human” (QGjH). Partia do të mbajë të njëjtin emër, “Qyteti i Gjelbër Human”, dhe siç thonë ata, vendosën të formojnë parti sepse Kodi Zgjedhor nuk do t’i lejojë ata të marrin pjesë në zgjedhjet lokale si kandidat i pavarur, pavarësisht faktit që Gjykata Kushtetuese mbajti anën e tyre dhe bëri thirrje për pluralizëm politik.