A jemi në luftë botërore?

Çuditërisht, në vitin 1898, 14 vjet para tragjedisë së Titanikut, shkrimtari amerikan Morgan Robertson shkroi një libër të titulluar “Futility” (Kotësia), në të cilin autori përshkroi në detaje një anije të mallkuar të quajtur “Titanik”, e cila u fundos dhe shumë njerëz u mbytën. Është gjithashtu e çuditshme që kjo anije imagjinare u përshkrua në madhësinë dhe pamjen e Titanik-ut të mëvonshëm! Pas katastrofës së Titanik-ut në vitin 1912, libri i shitur më parë dobët “Kotësia” u ribotua me titullin e ri “The Wreck of the Titan” (Mbytja e Titanit) dhe u bë një bestseller.

Në mungesë të një rendi botëror global të parashikueshëm, aktorë të shumtë po i drejtohen teorive të ndryshme futuriste, profecive dhe madje edhe teorive të konspiracionit. Nostradamus parashikoi që në vitin 1654 se “Një luftë e madhe botërore do të fillojë kur një qytet i madh i botës do të digjet në zjarr”. Baba Vanga parashikoi se “Evropa do të pushojë së ekzistuari pas vitit 2017 dhe se kontinenti do të shndërrohet në një shkretëtirë pothuajse tërësisht të zbrazur nga jeta njerëzore”! Klervuajani brazilian Atos Salome, i njohur si “Nostradamusi i gjallë”, ndau parashikime të tmerrshme për Luftën e Tretë Botërore, duke i paralajmëruar britanikët të përgatiteshin për të! Sepse dominojnë politikanët, talenti i të cilëve është një koleksion thikash pas shpine.

Ambasadori ukrainas në Mbretërinë e Bashkuar, ish-komandant i Forcave të Armatosura të Ukrainës, Valery Zaluzhny, beson se pas përfshirjes së drejtpërdrejtë të aleatëve autokratë rusë në luftën kundër Ukrainës, “ne mund të besojmë absolutisht se Lufta e Tretë Botërore ka filluar”. Ukraina nuk përballet më vetëm me Rusinë, por edhe me Korenë e Veriut, Iranin dhe disa vende të tjera që po ndërtojnë një shtëpi për djallin. “Martirët iranianë po vrasin civilë pa mëshirë. Raketat e prodhuara në Korenë e Veriut po fluturojnë mbi Ukrainë”, tha Zaluzhny. Sa lehtë mund të bëhet realitet një luftë globale, e tregoi më së miri një “tullumbace kineze e motit” që arriti në qiellin mbi Shtetet e Bashkuara të Amerikës nëpërmjet Alaskës dhe Kanadasë! E gjithë kjo në emër të së kaluarës dhe të ardhmes, kurse në grindjen midis së kaluarës dhe të ardhmes, e tashmja po vdes.

Gjysma e botës në luftë?!

Industria ushtarake po kryeson përsëri në fitime, dhe industria mediatike po kërkon përgjigje – a do të ketë një luftë botërore?! Apo jemi tashmë në të! Sepse jemi të rrethuar nga mjeshtra që po na helmojnë! Aktualisht, në botë po zhvillohen disa luftëra. Përveç luftës midis Ukrainës dhe Rusisë, kemi edhe konflikte të shumta në disa vende të botës – Izrael, Palestinë, Siri, Liban, Iran, Jemen, Indi, Pakistan… Në mënyrë indirekte, shumë shtete anëtare të BE-së, SHBA-të, Irani e Turqia janë gjithashtu të përfshira në konflikt. Këto ditë ka filluar një përballje serioze ushtarake midis Indisë dhe Pakistanit për rajonin e Kashmirit. Sipas popullsisë, rreth 3.5 miliardë banorë të planetit jetojnë në vende që janë të përfshira në një lloj konflikti ushtarak.

Pra, drejtpërdrejt ose indirekt, rreth 54 përqind e territorit të botës dhe 38 përqind e popullsisë së botës janë aktualisht të përfshira në konflikt. Janë sulmuar edhe rrugët ujore kryesore botërore – Kanali i Suezit dhe Ngushtica Bab-al-Mandeb, të cilat lidhin Oqeanin Indian dhe Detin Arabik me Detin e Kuq, dhe përmes Kanalit të Suezit me Detin Mesdhe. Lundrimi është gjithashtu i kërcënuar midis Gjirit Persik dhe Gjirit të Omanit për shkak të dominimit iranian mbi Ngushticën e Hormuzit. Bosfori, i cili lidh Detin Egje dhe Detin Mesdhe me Detin e Zi, dhe përmes Danubit edhe me disa vende evropiane, nuk është gjithashtu pa probleme. Gjithashtu, për shkak të rajonit të veçantë rus të Kaliningradit, lundrimi është problematik edhe në Baltik.

Kryeministri i ri kanadez Mark Carney ka thënë se do ta kundërshtojë fuqishëm Trampin. Komunikimi i mirë midis Trampit dhe Putinit për një armëpushim gjithashtu nuk po lulëzon. Është e vështirë të kuptohet se nëse e bëjmë normalitetin të pamundur, shpejt do ta bëjmë katastrofën të pashmangshme.

Sekretari i Shtetit i SHBA-së, Marco Rubio, i tha Fox News se “shpreson për një hap të vërtetë përpara në lidhje me luftën në Ukrainë”. Por zëvendëspresidenti i SHBA-së, J.D. Vance, është pesimist për përfundimin e shpejtë të luftës. E gjitha kjo na kujton dekoltenë e një gruaje që përpiqet të mbulohet sa duhet për të zbuluar gjithçka. BE-ja po planifikon mbi 800 miliardë euro për armatime për 4 vitet e ardhshme. Polonia dhe tre shtetet baltike po përgatiten për luftë sipas të gjitha parametrave financiarë. Vlerësohet se BE-së tani i duhen qindra mijëra ushtarë të rinj dhe të paktën 260 miliardë dollarë më shumë para në shpenzime mbrojtëse për të penguar Rusinë pa mbështetjen amerikane.

Nuk ka më “drekë falas” për Evropën, tha Sir Alex Younger, ish-kreu i shërbimit britanik të inteligjencës MI6, në një intervistë me BBC-në. “Traump është aty ku pritej të ishte”, tha ai, por ka një ndryshim të madh midis aleatëve në sa kontribuojnë ata në NATO! Këtu, të gjitha justifikimet i ngjajnë një testi budalla ku pasi t’u keni përgjigjur të gjitha pyetjeve, pyetjet janë ndryshuar tashmë! Megjithatë, Younger ofron një vlerësim pak më optimist të aftësisë së Evropës për të mbushur boshllëkun në mbrojtje. “Nuk kemi pse të shqetësohemi shumë, sepse jemi 10 herë më të pasur si NATO evropiane sesa Rusia”, tha ai. Duket se Evropa po i ekzagjeron frikërat e saj për Rusinë, e cila ka luftuar një Ukrainë të dobët për tre vjet dhe mezi ka arritur të depërtojë 70 kilometra në territorin e saj. Ky nuk është ai Bashkimi Sovjetik që pushtoi Çekosllovakinë e atëhershme brenda një dite në vitin 1968 dhe Hungarinë në vitin 1956. Tani Evropa është një konstruksion i fortë në çdo fushë. Rusia tani është vetëm një fantazmë e keqe nga e kaluara. Por Evropa do të duhet të ecë nëpër shi e vetme pa një çadër amerikane.

Amerika e Tramp po kthehet nga Indo-Paqësori, kështu që Evropa do të duhet të mbajë mbrojtjen e saj mbi supet e veta. Harta financiare është e qartë, por ajo funksionale është e paqartë, sepse disa rrota po rrotullohen në drejtim të kundërt (Hungaria, Sllovakia)! Por edhe pamja e përgjithshme është e paqartë. Kristine Berzina, drejtoreshë e GMF Geostrategy North nga Gjermania, beson se njerëzit nuk janë të sigurt nëse Shtetet e Bashkuara nuk do të qëndrojnë pranë aleatëve dhe miqve të tyre nëse sulmohen. “Rusia e bëri të qartë se i sheh Shtetet e Bashkuara si një kundërshtar kur e portretizoi luftën e saj në Ukrainë si një luftë kundër NATO-s.” “Por pavarësisht kësaj, Tramp dhe njerëzit e tij po përdorin retorikë shumë të butë dhe, për më tepër, po i ofrojnë Rusisë mundësi të papara ekonomike”, thotë ajo!

Ballkani po zien!

Në Serbi, protestat e studentëve tashmë po i ngjajnë një kryengritjeje masive, por Vuçiç vazhdon me lojën e tij teatrale. Ai u turpërua në Luizianë, në përpjekjen për ta “shitur” veten si lojtarin e tij rajonal. Andaj nga inati shkoi më 9 maj me Putinin në “Sheshin e Kuq” në Moskë. Ai mendon se pinguinët jetojnë si në Antarktidë ashtu edhe në Arktik! Duke marrë parasysh që Trump po ndërpret ndërmjetësimin midis Zelensky-t dhe Putinit, është e mundur që Vuçiç të “ftohet”. Sepse Tramp është si lumi Tigër nga Mesopotamia. Ai nuk ka rrugë të mesme, por vetëm ekstreme. Ose përmbytet ose thahet.

Miku i qeverisë sonë, Milorad Dodik, i cili është në të gjitha listat e zeza të mundshme, me mbështetjen e një miku tjetër të madh të qeverisë sonë, Viktor Orbán, po i vë një shpërthim të rrezikshëm paqes këtu. Ai thotë: “Ne do të kundërsulmojmë, ata duhet të jenë të sigurt. Ajo që Viktor Orbán, Robert Fico, unë dhe të tjerët bëmë në Evropë doli të ishte e drejtë.”

Në fillim të viteve 1990, ne ishim të dytët në të gjithë rajonin e Evropës Lindore dhe Juglindore (pas Sllovenisë). Tani të gjithë na kanë tejkaluar. Kroacia është tashmë në eurozonë, ndërsa Bullgaria dhe Rumania janë shumë afër saj. Serbia, e cila luftoi me hijen e saj për dhjetë vjet, tani është shumë përpara nesh! Mali i Zi, i cili u bë i pavarur 17 vjet pas Maqedonisë, është në portat e Brukselit. Shqipëria, e cila filloi nga “zero” në vitet nëntëdhjetë kur Maqedonia ishte tashmë një shtet i pjekur, gjithashtu na tejkaloi dhe po i përfundon negociatat e saj në tre vjet. Dhe ne kemi ngecur në një binarë anësorë të ndryshkur të mbuluar me hithra për 35 vjet, duke dëgjuar këngët e trishtueshme të zogjve të vetmuar. Të luash lojë të lirë kushton shtrenjtë! Me një mendësi të tillë, jo vetëm që nuk do të lindë diell i ri mbi Maqedoni, por përballë reve të zeza, shiut të rrëmbyeshëm, breshrit dhe përmbytjeve, mund të humbasi edhe diellin që ka! E gjithë kjo është në emër të një lloj patriotizmi, i cili është më keq se tradhtia. Tradhtia nuk është gjetja e zgjidhjeve për problemet, por problematizimi i çdo zgjidhjeje. Është çmenduri të përsërisësh të njëjtat gjëra vazhdimisht në favor të rezultateve të këqija. Me forca të errëta, drita nuk mund të arrihet. Vendimet e vështira nuk janë për udhëheqës të lehtë.