Fëmijët në Maqedoni janë të ekspozuar ndaj ajrit të ndotur dhe thatësirës, thotë raporti i ri i UNICEF-it
Pothuajse të gjithë fëmijët në Maqedoni, ose 99.9 përqind e fëmijëve, janë të ekspozuar ndaj ndotjes së dëmshme të ajrit, sipas një raporti të ri global nga UNICEF të publikuar sot. Raporti thotë se fëmijët në Maqedoni janë gjithnjë e më të ekspozuar ndaj kërcënimeve të shumta klimatike në të njëjtën kohë: shumica e tyre preken nga valët e të nxehtit, thatësira dhe ndotja e ajrit, transmeton Portalb.mk.
Raporti i vitit 2026 mbi rreziqet klimatike për fëmijët tregon se kërcënimet e paraqitura nga ndryshimet klimatike janë të përhapura në Maqedoni dhe tashmë po ndikojnë në shëndetin, zhvillimin dhe mirëqenien e fëmijëve. Rreth tre të katërtat e tyre preken nga thatësira (73 përqind), pothuajse nëntë në dhjetë fëmijë janë të ekspozuar ndaj valëve të të nxehtit (87 përqind) dhe pothuajse të gjithë fëmijët (99.9 përqind) janë të ekspozuar ndaj ndotjes së dëmshme të ajrit.
“Fëmijët në Maqedoninë e Veriut po rriten në një klimë në ndryshim, ku nxehtësia ekstreme, thatësira dhe ndotja e ajrit janë për fat të keq pjesë e jetës së përditshme”, tha Leslie Miller, përfaqësuese e UNICEF-it.
Sipas saj, Maqedonia ka futur masa të rëndësishme për të mbrojtur fëmijët, por presionet klimatike po rriten dhe ndikimi i tyre i dëmshëm në shëndetin, arsimin dhe mirëqenien e fëmijëve duhet të reduktohet urgjentisht.
Raporti thekson se shumica e fëmijëve në vend janë të ekspozuar ndaj kërcënimeve të shumta klimatike njëkohësisht, duke rritur rrezikun e dëmeve të shumta për shëndetin, të nxënit dhe zhvillimin e tyre të përgjithshëm.
“Pavarësisht përpjekjeve për të zvogëluar cenueshmërinë e fëmijëve, ende ka boshllëqe në sistem, veçanërisht në mbulimin e mbrojtjes sociale, dhe fëmijët nga familjet më të cenueshme janë në rrezikun më të madh të goditjeve klimatike”, thotë UNICEF.
UNICEF po bën thirrje për veprime urgjente klimatike në Maqedoninë e Veriut që do të përqendrohen te fëmijët, sepse fëmijët janë në mënyrë disproporcionale të cenueshëm ndaj rreziqeve klimatike dhe për këtë arsye duhet t’u jepet përparësi në politikat për të adresuar ndryshimet klimatike. Nevojiten veprime të vazhdueshme për të zvogëluar më tej emetimet e dëmshme dhe për të adresuar ndotjen e ajrit, për të forcuar sistemet e shëndetit, arsimit dhe mbrojtjes sociale dhe rezistencën e tyre ndaj goditjeve klimatike, si dhe për të inkurajuar dhe përgatitur fëmijët dhe të rinjtë për të marrë pjesë në adresimin e krizës klimatike dhe në proceset e vendimmarrjes që formësojnë të ardhmen e tyre.
Kujtojmë se në vitin 2025, gjithsej 17 stacione matëse në të gjithë Evropën regjistruan përqendrime të grimcave PM 2.5 mbi vlerën aktuale vjetore kufitare të BE-së. Edhe pse është një vend i vogël, në Maqedoni ndodhen nëntë prej këtyre 17 pikave kritike matëse në të gjithë kontinentin e vjetër, gjë që në vetvete është shqetësuese duke pasur parasysh se sa shumë po helmohen qytetarët nga toksina të ndryshme, të lidhura me grimcat më të vogla, të cilat depërtojnë thellë në mushkëri dhe qarkullimin e gjakut, dhe vijnë nga lëndët djegëse fosile, industria, trafiku, biomasa dhe zjarret.