Donald Trump do të vendosë tarifa doganore prej 50 përqind për shumicën e produkteve kanadeze

Donald Trump do të vendosë tarifa doganore prej 50 përqind për shumicën e mallrave kanadeze si përgjigje ndaj masave kundërpërgjigjëse të Kanadasë ndaj tarifave të mëparshme amerikane, njoftoi Shtëpia e Bardhë të hënën. Administrata amerikane pretendon se Kanadaja ka diskriminuar në mënyrë të padrejtë automjetet amerikane, alkoolin dhe produktet e qumështit, raporton “The Guardian”.

Tarifat e reja do të prekin një gamë të gjerë produktesh, përfshirë verën, shkopinjtë e hokejit dhe çimenton, bëri të ditur Shtëpia e Bardhë. Ato do të përfshijnë edhe mallra që më parë ishin të mbrojtura nga taksat e importit sipas marrëveshjes tregtare mes SHBA-së, Meksikës dhe Kanadasë (USMCA).

Tarifat e reja nuk do të zbatohen për produktet energjetike, peshkun, mineralet kritike dhe potasin. Gjithashtu janë përjashtuar produktet që tashmë i nënshtrohen tarifave për mbrojtjen e sigurisë kombëtare, si çeliku dhe alumini.

Tarifat e ashpra pritet të shkaktojnë një valë të re pasigurie ekonomike, me rrezik për rritje të inflacionit dhe përkeqësim të mëtejshëm të marrëdhënieve mes dy vendeve që kanë qenë ngushtë të lidhura para rikthimit të Trumpit në Shtëpinë e Bardhë.

Kryeministri kanadez Mark Carney deklaroi se qeveria e tij ka paraqitur propozime gjithëpërfshirëse për zgjidhjen e mosmarrëveshjeve tregtare me Uashingtonin, duke pretenduar se tarifat e mëparshme të Trumpit kanë shkelur marrëveshjen tregtare mes dy vendeve.

“Ky konflikt tregtar ka rritur kostot për familjet, veçanërisht në SHBA”, tha ai. “Kanadaja është e gatshme të angazhohet intensivisht për zgjidhjen e çështjeve të pazgjidhura me SHBA-në, në të mirë të përbashkët të qytetarëve tanë.”

Shtëpia e Bardhë njoftoi se tarifat do të hyjnë në fuqi pas 30 ditësh, duke lënë kohë për negociata të mundshme mes dy vendeve.

Trump nënshkroi tri shpallje për fillimin e tarifave sipas nenit 338 të Ligjit për Tregtinë të vitit 1930. Disa ligjvënës demokratë vitin e kaluar propozuan heqjen e këtij neni, duke thënë se Trump mund ta përdorte atë për të destabilizuar ekonominë.

Raporti me informacionet nga Shtëpia e Bardhë pretendon se Trump “po ndërmerr masa për ta mbajtur Kanadanë përgjegjëse për diskriminimin e vazhdueshëm dhe trajtimin e paarsyeshëm dhe të pabarabartë të tregtisë amerikane, duke rënduar dhe vendosur në pozitë të pafavorshme amerikanët punëtorë”.

Trump pretendon në shpalljet e tij se Kanadaja diskriminon automjetet amerikane, alkoolin dhe djathin në krahasim me vendet e tjera, por argumentet e tij bazohen kryesisht në masat hakmarrëse të ndërmarra nga Kanadaja pasi presidenti amerikan vendosi tarifa ndaj saj, me arsyetimin se Kanadaja duhet të bëjë më shumë për të ndaluar kontrabandën e fentanilit në SHBA.

Në shpalljen për automjetet, Trump theksoi se Kanadaja, që nga prilli i vitit 2025, mban një tarifë prej 25 për qind për importin e automjeteve amerikane që nuk kualifikohen për trajtim preferencial sipas marrëveshjes USMCA.

Shtëpia e Bardhë gjithashtu përmendi të gjitha, përveç dy provincave dhe territoreve kanadeze, të cilat kanë ndaluar shitjen e pijeve alkoolike amerikane dhe nuk kanë vendosur kufizime të ngjashme ndaj vendeve të tjera.

Trump kundërshtoi gjithashtu trajtimin e Kanadasë ndaj djathit amerikan, duke thënë se Kanadaja diskriminon SHBA-në në krahasim me Evropën në sektorin e produkteve të qumështit.

Javën e kaluar Trump kërcënoi me vendosjen e tarifave edhe për shkak të tymit nga zjarret katastrofike në Kanada, të cilat janë përhapur në zona të mëdha të SHBA-së.

“Ne e konsiderojmë Kanadanë përgjegjëse për faktin se nuk i mirëmban siç duhet pyjet dhe shkurret e saj, ndërsa Shtetet e Bashkuara po sulmohen në mënyrë të panevojshme nga ajri i ndotur dhe i pashëndetshëm, cilësia e të cilit është e rrezikshme dhe plotësisht e papranueshme!”, shkroi Trump në rrjetin e tij social Truth Social.

Trump e ndoqi finalen e Kupës së Botës të dielën së bashku me Mark Carney, kryeministrin kanadez, i cili më herët ishte përballur me presidentin amerikan dhe fitoi postin e kryeministrit vitin e kaluar me një platformë ku premtonte mbrojtjen e interesave të Kanadasë.

Pas ndeshjes, Trump u tha gazetarëve se kishte ngritur me Carney çështjen e tymit nga zjarret pyjore.

“I thashë, mendoj, ‘Duhet t’i ndaloni këto zjarre që të vijnë dhe, siç e dini, të helmojnë ajrin tonë. Ajri ynë është helmuar’”, tha Trump për bisedën e tyre.

Një zyrtar i Shtëpisë së Bardhë, i cili u prezantoi gazetarëve tarifat e reja, tha se Trump u kishte kërkuar këshilltarëve të hetojnë tarifa shtesë për shkak të zjarreve kanadeze që po ndikojnë në cilësinë e ajrit në SHBA, raportoi Associated Press.

Qeveria federale kanadeze nuk komentoi menjëherë për veprimin e Trumpit, por Doug Ford, kryeministri i Ontarios, tha se “nuk do të ndalojë kurrë së luftuari për mbrojtjen e Ontarios”.

“Nëse këto tarifa vazhdojnë, Kanadaja duhet të përgjigjet me tarifa për tarifa, dollar për dollar”, shkroi Ford në rrjetet sociale.

Candace Laing, drejtoreshë ekzekutive e Dhomës Kanadeze të Tregtisë, tha se veprimet e administratës Trump janë “të dëshpërueshme”, por të dyja vendet duhet ta përdorin periudhën 30-ditore para hyrjes në fuqi të tarifave “për të arritur përparim të rëndësishëm në avancimin e bisedimeve zyrtare”.

Taksat e reja për importet kanadeze mund të sjellin rreziqe të mëdha politike dhe ekonomike për Trumpin para zgjedhjeve të nëntorit për kontrollin e Kongresit. Të ashtuquajturat tarifa të tij të “Ditës së Çlirimit” vitin e kaluar në prill shkaktuan rënie të tregjeve financiare për shkak të shqetësimeve për inflacionin dhe recesionin, duke e detyruar atë të tërhiqte përkohësisht tarifat për një periudhë negociatash.

Me një vendim 6-3 në shkurt, Gjykata Supreme vendosi se Trump kishte përdorur në mënyrë të paligjshme kompetencat e jashtëzakonshme ekzekutive për të vendosur tarifat e tij globale, duke e detyruar administratën të kërkojë mënyra alternative për rritjen e taksave të importit bazuar në një sërë autorizimesh ligjore.

SHBA-ja është detyruar të kthejë deri tani 81 miliardë dollarë tarifa doganore gjatë këtij viti fiskal.