Vizita e Presidentit të Konfederatës Zvicerane në Maqedoninë e Veriut: zbuloni shumë-gjuhësinë zvicerane

Vizita e Presidentit Zviceran Guy Parmelin në Maqedoninë e Veriut ka ngjallur interes të konsiderueshëm në mesin e diasporës së Maqedonisë së Veriut në Zvicër. Kjo është vizita e parë e një Presidenti të Konfederatës, e cila do të zhvillohet më 29 prill 2026 ai do të pritet nga Presidentja Gordana S. Davkova, dhe më pas do të takohet me Kryeministrin H. Mickoski dhe Kryetarin e Parlamentit A. Gashi, sipas një njoftimi për shtyp nga Departamenti Federal i Çështjeve Ekonomike, Arsimit dhe Kërkimit (FDEF-FR).

Shkruan: Abdulah Ahmedi
shkruan Abdulah Ahmedi, foto nga autori

Aktualisht, marrëdhëniet janë të mira dhe karakterizohen nga çështje që lidhen me diasporën e madhe të Maqedonisë së Veriut në Zvicër (ribashkimi familjar, bashkëpunimi policor, partneriteti për migracionin) dhe programi i rëndësishëm i zbatuar nga Zvicra në kuadër të bashkëpunimit të saj ndërkombëtar.

Ne jemi dëshmitarë të marrëdhënieve të shkëlqyera midis Zvicrës dhe Maqedonisë së Veriut. Aktualisht, marrëdhëniet dypalëshe karakterizohen nga angazhimi i rëndësishëm i Zvicrës për bashkëpunimin ndërkombëtar dhe prania e një diaspore të madhe të Maqedonisë së Veriut në Zvicër (mbi 100,000 njerëz). Statistikat tregojnë se 507 qytetarë zviceranë banonin në Maqedoninë e Veriut në fund të vitit 2024.

Qytetarët zviceranë me origjinë nga Maqedonia e Veriut, disa prej të cilëve kanë studiuar dhe punuar në Zvicër, po zbulojnë gradualisht atraktivitetin dhe potencialin ekonomik të vendit të tyre të origjinës. Disa madje kanë arritur të krijojnë ndërmarrje të vogla ose të mesme atje, qoftë në mënyrë të pavarur ose në partneritet me një kompani zvicerane. Ngjashëm, bashkëpunimi në arsim, kërkim dhe inovacion është një fokus kyç: për shembull, studiuesit dhe artistët e Maqedonisë së Veriut mund të aplikojnë për grante ekselence te Sekretariati Shtetëror Zviceran për Arsim, Kërkim dhe Inovacion (SERI). Si pjesë e këtij bashkëpunimi ndërkombëtar, Zvicra mbështet gjithashtu projekte trajnimi që synojnë luftimin e papunësisë së të rinjve.

Maqedonia e Veriut, një vend pavarësia e të cilit është ende relativisht e re, përballet me sfida të shumta në rrugën e saj drejt integrimit evropian. Zvicra e mbështet atë në këtë përpjekje. Prandaj, është e mençur që Zvicra të ndajë modelin e saj unik të shumë-gjuhësisë së institucionalizuar (gjermanisht, frëngjisht, italisht dhe retoromanisht). Kjo shumë-gjuhësi është një gur themeli i identitetit zviceran dhe sistemit të saj politik, një aset që Maqedonia e Veriut ka nevojë urgjente sot. Maqedonia e Veriut, një vend që i mungon përvoja dhe personeli i kualifikuar, has shumë vështirësi në zbatimin e dygjuhësisë (maqedonishtës dhe shqipës) përmes legjislacionit, një kusht thelbësor për ruajtjen e sundimit të ligjit. Përfaqësuesit e shtetit të Maqedonisë së Veriut duhet ta shfrytëzojnë këtë mundësi për të kërkuar zyrtarisht ndihmën e homologut të tyre zviceran, Guy Parmelin, i cili po viziton Maqedoninë e Veriut. Organizata të tjera janë gjithashtu të ftuara të prezantojnë nevojat e tyre në këtë fushë. Mediat sigurisht që nuk duhet ta humbasin mundësinë për t’i bërë pyetje mysafirit të nderuar nga Zvicra mbi këtë temë. Shprehja ” nëse asgjë nuk kërkove, asgjë nuk do fitosh” merr kuptimin e saj të plotë!