Shqipëria kërkon ndihmën e “ministrave të Intelegjencës Artificiale” për të luftuar korrupsionin dhe për të përshpejtuar integrimin në BE

Shqipëria po bën një hap të rëndësishëm duke përqafuar inteligjencën artificiale (IA) për të adresuar korrupsionin e rrënjosur dhe për të përshpejtuar procesin e integrimit në Bashkimin Evropian (BE). Kryeministri Edi Rama është një mbështetës i fortë i kësaj strategjie, duke sugjeruar madje një të ardhme ku ministri të tëra mund të drejtohen nga AI për të eliminuar çështje si nepotizmi dhe konfliktet e interesit. Ai ka lëshuar gjithashtu idenë e krijimit të “ministrave të IA” të zhvilluar nga ekspertët vendas, shkruan Politico, transmeton Portalb.mk.

Ndërsa këto janë propozime futuriste, IA tashmë po zbatohet në administratën publike të Shqipërisë. Teknologjia aktualisht përdoret për të menaxhuar prokurimin publik, një fushë kyçe e interesit për BE-në. Ajo gjithashtu ndihmon në monitorimin në kohë reale të transaksioneve tatimore dhe doganore për të identifikuar parregullsitë. Për më tepër, vendi po përdor dronë të zgjuar dhe sisteme satelitore të pajisura me IA për të zbuluar aktivitete të paligjshme si ndërtime të paautorizuara dhe plantacione kanabisi.

Për të ndihmuar në procesin e anëtarësimit në BE, Shqipëria ka bashkëpunuar me Mira Muratin, ish-drejtoreshën teknike e OpenAI.

Ky bashkëpunim synon të përdorë IA-në për të përkthyer dhe përafruar ligjet kombëtare të vendit me kuadrin e gjerë ligjor të BE-së, i njohur si acquis. Qeveria shpreson se ky proces i mundësuar nga IA do t’i lejojë ata të përfundojnë përafrimin ligjor deri në vitin 2027, i cili do të ishte pesë vjet më shpejt se procesi i Kroacisë.

Pavarësisht optimizmit të qeverisë, disa figura të opozitës, si Jorida Tabaku e Partisë Demokratike, bëjnë thirrje për kujdes. Ajo thekson se, ndërsa IA është një mjet i fuqishëm, nuk është një “kurë mrekullie” për korrupsionin sistemik. Ajo argumenton se teknologjia duhet të zbatohet me transparencë dhe të shoqërohet me reforma më të gjera të qeverisjes. Pa këto kontrolle dhe balanca, ekziston rreziku që aktorët e korruptuar thjesht të programojnë AI-në për të përjetësuar problemet ekzistuese.

Përveç qëllimeve të saj kundër korrupsionit dhe anëtarësimit në BE, Shqipëria po integron gjithashtu IA në shërbime të tjera publike. Portali e-Albania ka përdorur IA për të menaxhuar miliona transaksione dixhitale për qytetarët, duke u kursyer atyre kohë dhe para të konsiderueshme. Planet e ardhshme përfshijnë përdorimin e teknologjisë së njohjes së fytyrës për të zbatuar ligjet e trafikut dhe për të zgjeruar aplikimet e IA në kujdesin shëndetësor, arsim dhe identifikimin digjital të qytetarëve.