Cili shtet shkon nga shembja?!

Pothuajse dy javë më parë, më 14 dhjetor, platforma e fuqishme mediatike kineze “NetEase” publikoi një artikull dramatik duke i kërkuar Pekinit të përgatitet për skenarin më të keq të rënies së Rusisë, me mesazhin se shtatë milionë kilometrat katrorë të Lindjes së Largët Ruse nuk duhet të humbasin!

Artikulli i “Net Ease” e përshkruan rajonin lindor rus si një pasuri të madhe burimesh për Kinën, por në të njëjtën kohë një barrë për Moskën. Pastaj përshkruan një lloj manuali për “aneksim të qetë”, duke thelluar investimet në atë rajon, duke zhvendosur njerëz dhe kapital, duke lidhur kontrata afatgjata, duke mbështetur elitat lokale që janë miqësore me Kinën, duke futur juanin si mjet paaralel pagese dhe duke financuar infrastrukturë me kredi sfiduese. Përveç kësaj, makthi i Moskës është shoqëruar për vite me radhë me rënien e popullsisë në lindje të vendit dhe dobësimin e fuqisë së saj ekonomike. Rusët kanë frikë se kombinimi i këtyre faktorëve mund ta shtyjë Pekinin të fillojë të marrë pjesët më të vlefshme të territorit të tyre. Sipas një dokumenti konfidencial nga Shërbimi Federal i Sigurisë Ruse (FSB) që nuk u bë rastësisht publik disa muaj më parë, edhe Presidenti rus Vladimir Putin ka frikë se Kina tashmë po “përpiqet të depërtojë” në rajonin lindor.

Është interesante që autori i artikullit në “NetEase” i referohet gjithashtu “traktateve të dëmshme” (1858-1860) dhe bën thirrje për një rinegocim të çështjeve territoriale. Konkretisht, gjatë asaj periudhe, Rusia dhe Kina (Dinastia Qing) nënshkruan dy traktate kyçe: Traktatin e Aigunit (1858) që vendosi kufirin tokësor përgjatë lumit Amur, dhe Traktatin e Pekinit (1860) që konfirmoi të mëparshmin dhe përcaktoi kufirin përfundimtar deri në lumin Ussuri, duke përfunduar procesin e aneksimit të Mançurisë së Jashtme nga Perandoria Ruse e atëhershme.

Në vitin 1991, në Moskë u nënshkrua një marrëveshje për të përcaktuar kufirin sovjetiko-kinez, dhe vitin pasardhës ajo u ratifikua nga të dy parlamentet. Puna e demarkacionit përgjatë pothuajse të gjithë gjatësisë së kufirit në pjesën lindore të tij nga Mongolia deri në lumin Tumanaya përfundoi në vitin 1997, ku Rusia mori 1,163 ishuj lumi dhe Kina 1,281, afërsisht e njëjta sipërfaqe. Pas 40 vitesh negociatash, Rusia më në fund i ktheu Kinës një territor prej 174 kilometrash katrorë përgjatë kufirit verilindor të Kinës. Ministrat e Jashtëm rusë dhe kinezë, Sergei Lavrov dhe Yang Dieuqi, nënshkruan një marrëveshje në Pekin që përcaktonte detajet teknike të dorëzimit të Ishullit Tarabarov, si dhe gjysmës së Ishujve Bolshoi dhe Ussuriysky, të cilët ndodhen në kufirin më lindor të Rusisë me Kinën, pranë qytetit rus Khabarovsk.

Prandaj, shërbimet ruse të sigurisë tani po paralajmërojnë seriozisht se Kina tashmë po shkel në heshtje në territorin rus, veçanërisht në sipërfaqe të gjera të Mançurisë së kontrolluar nga Rusia. Analiza, e botuar në New York Times, përshkruhet si “vështrimi më i detajuar prapa skenave deri më tani se si komuniteti i kundërzbulimit të Rusisë mendon për Kinën” dhe përshkruan një “betejë të tensionuar dhe dinamike të inteligjencës në hije” midis dy vendeve në dukje miqësore.

Rusia pa Vladivostokun?!

Lufta midis Kinës dhe Rusisë përgjatë kufirit, përfshirë lumin Amur, në vitin 1969 është ende e freskët. Ajo luftë kufitare sovjetike-ruse ishte kulmi i tensioneve dhe përçarjeve në Luftën e Ftohtë, dhe sot Kina dhe Rusia janë aleate, por me një histori shumë të tensionuar dhe qëllime të fshehura aktuale.

Pas 40 vitesh negociatash, Rusia më në fund do t’i kthejë Kinës 174 kilometra katrorë territor përgjatë kufirit verilindor të Kinës në gusht të vitit që kalon. Ministrat e Jashtëm rusë dhe kinezë, Sergei Lavrov dhe Yang Dieuqi, nënshkruan një marrëveshje në Pekin që përcakton detajet teknike të dorëzimit të Ishullit Tarabarov dhe gjysmës së Ishullit Bolshoi Ussuriysky, i vendosur në kufirin më lindor të Rusisë me Kinën, pranë qytetit rus Khabarovsk.

Ndërsa Pekini dhe Moska mburren me “partneritetin e tyre të pakufizuar” në skenën globale, një pjesë e largët e Rusisë duket se ka tërhequr vëmendjen e Kinës. Në rajonin kufitar të Primorsky Krai, numri i fermerëve kinezë po rritet me shpejtësi dhe fuqia e tyre ekonomike po tejkalon gjithnjë e më shumë atë të sipërmarrësve vendas, raportoi gazeta japoneze Nikkei.

Në vitet e fundit, një nga frikërat më të mëdha të qarqeve strategjike ruse në fushën e sigurisë kombëtare ka qenë cenueshmëria në rritje e Rusisë ndaj Kinës. Kjo frikë është veçanërisht e theksuar në Lindjen e Largët Ruse dhe përgjatë bregdetit të Paqësorit. Atje, Kina ka hyrë në një numër industrish strategjike. Kjo është një zonë që është shtëpia e industrive të shumta strategjike, duke përfshirë kompleksin e madh të prodhimit të avionëve ushtarakë dhe civilë në Komsomolsk-on-Amur, ku prodhohen avionët luftarakë më të përparuar Sukhoi, më së shumti Su-35 dhe Su-57.

Kina ka blerë tashmë të parin nga të dy modelet, dhe i dyti është i pajisur me teknologji dhe sisteme që Pekini do të donte shumë t’i kishte.

Shumica kineze në Rusinë lindore?!

Të drejtat historike janë baza mbi të cilën Kina mund të zgjerohet lehtësisht në lindje nga Rusia. Dhe nuk kemi nevojë të kthehemi në vitin 1860. Në Lindjen e Largët Ruse, popullsia kineze ishte e madhe derisa filluan deportimet masive sovjetike në Kinë. Spastrimi etnik në Lindjen e Largët arriti kulmin në vitet 1930.

Para revolucionit që solli bolshevikët në pushtet, kinezët përbënin 41 përqind të forcës së regjistruar punëtore në rajonet e atëhershme Amur dhe Primorsky. Numri i vërtetë ishte ndoshta shumë më i lartë, pasi shumë kinezë punonin atje sezonalisht ose si punëtorë ditorë. Rusët etnikë ndoshta u bënë pakicë në një moment, duke e shtyrë Stalinin të niste një politikë thellësisht çnjerëzore të deportimeve masive për të siguruar epërsinë ruse në një rajon të largët, kujton CEPA në analizën e saj mbi ndikimin kinez në Lindjen e Largët Ruse.

Nëse vërtet dëshiron të pushtojë pjesë të territorit rus, avantazhi i vërtetë strategjik për Pekinin është ndryshimi i madh në fuqinë ekonomike dhe të popullsisë së Kinës krahasuar me Rusinë. Pasuria kombëtare e Kinës është pothuajse gjashtë herë më e madhe se ajo e Rusisë, ndërsa popullsia e saj është pothuajse dhjetë herë më e madhe. Dhe ndërsa të dy vendet kanë probleme të mëdha demografike, është e qartë se Kina, me 1.4 miliardë banorët e saj, do t’i durojë këto vështirësi më lehtë sesa Rusia, e cila mund të bjerë në më pak se 130 milionë qytetarë deri në vitin 2035.

Është interesante se autorët kinezë nuk përpiqen ta zbusin mesazhin “për aneksimin e qetë të të gjithë Rusisë” të paktën me fjalor diplomatik ose evaziv. Ata e përshkruajnë Lindjen e Largët si “kockë kockash” për Rusinë, një zonë e madhe por e padobishme për Rusinë sepse “nuk ka para për zhvillim, as njerëz dhe lufta në Perëndim shterron edhe burimet e fundit”. Presidenti rus Vladimir Putin, duke filluar luftën kundër Ukrainës, vetëm sa po përshpejton lojën e famshme dhe të rrezikshme ruse – “ruletën ruse”! Në të njëjtën kohë, do të jetë një mësim tjetër se njerëzit që zgjedhin udhëheqës të korruptuar nuk janë viktima, por bashkëpunëtorë në tragjedinë e tyre.

Shkrimi është shkruar enkas për Portalb.mk. Të drejtat e publikimit i kanë vetëm Portalb.mk dhe autori, sipas marrëveshjes mes tyre