A e do Trump arin e Gjermanisë?
Ndërsa administrata Trump ecën përpara me politikat e saj nxitëse, besimi evropian në qeverinë amerikane po venitet. Mes kërcënimeve me tarifa dhe premtimeve për të pushtuar Groenlandën, qytetarët dhe politikanët në Evropë janë të shqetësuar, duke vënë në pikëpyetje një aleancë të gjatë, transmeton Euronews.
Marie-Agnes Strack-Zimmermann (FDP), kryetare e Komitetit të Mbrojtjes në Parlamentin e BE-së, pretendon se ka një përgjigje që “ia vlen sa floriri”. Në këtë rast, shprehja është më shumë e drejtpërdrejtë sesa figurative.
Rreth 1,236 ton ar gjerman, me vlerë më shumë se 100 miliardë euro, ndodhen në kasaforta në SHBA. Strack-Zimmermann ka njoftuar se, duke pasur parasysh manovrat e fundit politike të Trump, nuk është më e justifikueshme t’i lëmë ato ashtu. Kjo ka rindezur një debat të ashpër: të rimarrim apo të mos rimarrim? Kërkesa për të sjellë arin përsëri në Gjermani ka ekzistuar prej kohësh, me disa sondazhe që sugjerojnë se shumë qytetarë janë në favor të këtij veprimi. Debate të ngjashme po zhvillohen edhe në Itali, e cila ka rezervat e treta më të mëdha të arit në botë pas SHBA-së dhe Gjermanisë.
Rezervat e arit të Gjermanisë arrijnë rreth 3,350 ton, nga të cilat rreth 36.6% ndodhen në SHBA, një trashëgimi e sistemit të Bretton Woods me kurse këmbimi fikse pas Luftës së Dytë Botërore.
“Në atë kohë, të gjitha kurset e këmbimit ishin të lidhura me dollarin, dhe dollari ishte i lidhur me arin,” tha për Euronews Dr. Demary, ekonomist i lartë për Politikën Monetare dhe Tregjet Financiare në Institutin Ekonomik Gjerman (IW).
“Gjermania kishte teprica të mëdha eksporti me SHBA-në, kështu që grumbulluam shumë dollarë. Për të mbajtur kursin e këmbimit të qëndrueshëm, i shkëmbyem ato dollarë me ar. Kështu u krijuan këto rezerva.” Gjatë Luftës së Ftohtë, ishte gjithashtu praktike të ruhej ari jashtë vendit, pasi SHBA-të konsideroheshin një vend i sigurt në rast konflikti me Bashkimin Sovjetik. Me kalimin e viteve, një pjesë e arit është riatdhesuar. Deri në vitin 2017, 300 ton u sollën nga Nju Jorku, 380 ton nga Parisi dhe 900 ton nga Londra. Kjo ishte pjesë e një plani të Bundesbank për të ruajtur gjysmën e rezervave të arit të Gjermanisë në vend nga viti 2020 e tutje.
Sjellja e thesarit të arit: Cilat janë rreziqet?
Strack-Zimmermann dhe politikanë e ekonomistë të tjerë përmendin politikën e paparashikueshme tregtare dhe të jashtme të Trump si arsyen për zhvendosjen e arit nga SHBA-ja.
“Sigurisht, gjithmonë ekziston njëfarë rreziku kur mban asete jashtë vendit,” tha Demary. Për shembull, ekziston rreziku i magazinimit në rast të një vjedhjeje me thyerje, por ky rrezik ekziston pavarësisht nëse ari ruhet jashtë vendit apo në Gjermani.
“Një skenar tjetër i mundshëm është që qeveria amerikane, për shkak të rezervave të pakta valutore, mund të parandalojë transferimin e arit,” shpjegoi ai. Për të siguruar rezervat e arit, Bundesbank është dashur të bëjë udhëtime të shpeshta në Nju Jork për të bërë inventar. “Ka kuptim ta lëmë këtë ar në SHBA në rast se ndodh një krizë bankare dhe na duhen dollarë,” tha Demary.
Marrja e arit mund të jetë jo vetëm logjistikisht komplekse, por edhe e rrezikshme. “Ari do të duhej të transportohej me automjete të blinduara në një anije, e cila pastaj do të ruhej dhe të sillej përsëri në Frankfurt nën siguri,” shtoi ai. “Mund të ketë grabitje, anija mund të fundoset ose ngarkesa mund të sekuestrohet.”
A është kërkesa e Strack-Zimmermann politikë e pastër simbolike? “Mendoj se po,” tha ekonomisti. “Ndoshta ishte një veprim politik në përgjigje të kërcënimeve me tarifa, duke thënë: ‘Po e kthejmë arin tonë tani’.”
Sipas Demary, është gjithashtu e mundur që Strack-Zimmermann ta ketë vlerësuar madhësinë e arit disi më të madhe nga sa është në të vërtetë. Sidoqoftë, ari është aktualisht i sigurt në Nju Jork, edhe nëse Trump do të donte ta përdorte për të ushtruar presion mbi Gjermaninë.
“Rezerva Federale është në fakt e pavarur në politikën e saj monetare. Qeveria amerikane nuk mund të ndërhyjë thjesht. Ata do të duhet të ndryshojnë ligjet më parë,” shpjegoi Dr. Demary.