Rezervat strategjike të naftës në fokus të Revizionit: Çfarë mangësish u zbuluan për MAKORA-n?
Raporti i revizionit për Agjencinë për Rezervat e Detyrueshme të Naftës (MAKORA) evidenton një sërë mangësish në menaxhimin financiar dhe në respektimin e legjislacionit në fuqi. Gjetjet tregojnë dobësi në planifikimin dhe administrimin e rezervave strategjike të naftës, si dhe në zbatimin e procedurave ligjore dhe administrative. Këto mangësi ndikojnë jo vetëm në funksionimin e institucionit, por edhe në aftësinë e shtetit për të garantuar sigurinë energjetike dhe për të menaxhuar rezervat strategjike në mënyrë efikase, transmeton Portalb.mk.
Një nga problemet kryesore të evidentuara është mosdorëzimi i propozim-vendimeve për sasinë dhe strukturën e rezervave të detyrueshme të naftës në ministrinë kompetente për vitet 2022, 2023, 2024 dhe 2025. Si pasojë, Qeveria nuk ka mundur të miratojë vendimet e nevojshme për menaxhimin e këtyre rezervave. Kjo situatë paraqet rrezik për planifikimin strategjik dhe krijon pasiguri në administrimin e rezervave që janë të rëndësishme për përballimin e krizave energjetike.
Revizioni ka konstatuar gjithashtu se pagesa e pagave dhe kompensimeve është kryer mbi bazën e pikëve më të larta se ato të përcaktuara me Ligjin për nëpunësit administrativë. Një praktikë e tillë tregon mungesë të pajtueshmërisë me legjislacionin dhe mund të sjellë pasoja financiare për institucionin, duke cenuar parimet e ligjshmërisë, transparencës dhe përdorimit racional të mjeteve publike.
Një tjetër mangësi lidhet me evidencën e punës jashtë orarit. Raporti thekson se dokumentacioni nuk është i plotë, pasi vetëm për një pjesë të punonjësve ekzistojnë të dhëna për orët e realizuara jashtë orarit, ndërsa për pjesën tjetër mungon një evidencë e rregullt. Kjo dobësi vështirëson verifikimin e pagesave dhe ul besueshmërinë e sistemit të kontrollit të brendshëm.
Raporti tërheq vëmendjen edhe ndaj disa çështjeve me rëndësi të veçantë. Njëra prej tyre është huaja e pazgjidhur prej 600.000 tonësh mazut ndaj Ministrisë së Mbrojtjes, e cila mbetet e pazgjidhur që nga viti 2017.
Po ashtu, revizioni evidenton se rezervat e naftës janë zvogëluar përmes vendimeve që kanë ulur ndjeshëm numrin e ditëve të mbulueshmërisë me derivate të naftës. Një reduktim i tillë mund të ndikojë negativisht në aftësinë e shtetit për t’u përballur me ndërprerje të furnizimit ose me situata emergjente, duke rritur rrezikun për sigurinë energjetike të vendit.
Në fund, raporti vëren se ekziston nevoja për përmirësime në kuadrin ligjor, veçanërisht në lidhje me harmonizimin e vlerës së rezervave të naftës dhe përcaktimin e qartë të mandatit të drejtorit të MAKORA-s. Këto ndryshime do të kontribuonin në rritjen e sigurisë juridike, përmirësimin e qeverisjes institucionale dhe forcimin e llogaridhënies.
Në përfundim, gjetjet e revizionit tregojnë se MAKORA përballet me sfida të rëndësishme në menaxhimin financiar, administrativ dhe ligjor. Zbatimi i rekomandimeve të revizionit është i domosdoshëm për të forcuar kontrollin e brendshëm, për të siguruar pajtueshmëri me legjislacionin dhe për të garantuar menaxhim më efikas të rezervave strategjike të naftës, të cilat kanë rëndësi të veçantë për stabilitetin ekonomik dhe sigurinë energjetike të shtetit.
Kujtojmë se në raportin paraprak, Enti Shtetëror i Revizionit ka konstauar dobësi në menaxhimin financiar dhe në funksionimin e NP ‘Parkingjet e Komunës Qendër’ Shkup, përkatësisht evidentim joadekuat i pajisjeve dhe objekteve ndërtimore, taksë komunale e papaguar në vlerë prej 86 milionë denarë në Buxhetin e Komunës Qendër, 25% e kërkesave të përgjithshme janë më të vjetra se gjashtë vjet dhe pa masa të ndërmarra për arkëtimin ose zhvlerësimin e tyre, parregullsi në procedurat e prokurimeve publike, si dhe dobësi në punën e arkës.