Pas tragjedisë me nënën dhe vajzën 6-vjeçare në Shkup, kërkohet ndryshim urgjent i sistemit të mbrojtjes

By N. D. On 05/03/2026 10:26

Dhuna ndaj grave, dhunë Foto: Milena Đorđević/novinarkeprotivnasilja.org

Platforma për barazi gjinore reagoi pas rastit tragjik ku një nënë dhe vajza e saj 6-vjeçare humbën jetën nga dhuna në familje, duke theksuar se sistemi i mbrojtjes në vend është jofunksional pavarësisht se ekziston që nga viti 2004. Sipas tyre, shteti nuk ka siguruar burime të mjaftueshme për zbatimin e ligjeve dhe mekanizmave mbrojtës për viktimat. Ata paralajmërojnë se dobësitë sistemike dhe bashkëpunimi i dobët institucional kanë lënë gratë pa mbrojtje efektive. Platforma i bën thirrje Qeverisë dhe Kuvendit që Strategjia Kombëtare 2026–2033 të shoqërohet me fonde konkrete dhe masa reale për parandalimin e dhunës dhe mbështetjen e viktimave, transmeton Portalb.mk.

“Si rezultat, për më shumë se 20 vjet, kanë vazhduar të njëjtat dobësi sistemike që pengojnë mbrojtjen efektive të grave që vuajnë dhunë në familje çdo ditë në shtëpi, në vendin ku të gjithë duhet të jemi më të sigurt: parandalimi i neglizhuar i dhunës në familje, mekanizmat joefektivë të mbrojtjes ligjore dhe qasja e kufizuar në masa, shërbime dhe të drejta për ndihmë dhe mbështetje për viktimat”, thuhet në reagim.

Ata shtojnë se janë të vetëdijshëm se dhuna në familje është problem shoqëror mjaft kompleks që kërkon veprim në disa fusha prioritare dhe koordinim të institucioneve dhe individëve të ndryshëm. Vlen të përmendet se ka pasur shembuj të veprimit në kohë dhe profesional, por këto raste janë më shumë përjashtim sesa rregull: praktikat nuk janë uniforme në të gjithë vendin, bashkëpunimi midis institucioneve është i dobët, shpesh i reduktuar në komunikim ad-hoc, dhe vazhdimësia në zbatim mungon.

“Rastet e fundit me pasoja fatale për viktimat dhe të dashurit e tyre, në Veles, Shuto Orizari dhe Shkup, si dhe fakti që në vitet e fundit më shumë se 15 raste të dhunës në familje janë raportuar në polici çdo ditë, duhet të jenë alarm për ndryshim themelor në qasjen e shtetit ndaj këtij problemi serioz shoqëror.

I bëjmë thirrje Qeverisë dhe Parlamentit që të përdorin miratimin e ardhshëm të Strategjisë Kombëtare për Parandalimin dhe Mbrojtjen nga Dhuna ndaj Grave dhe Dhuna në Familje 2026-2033 si pikënisje për këtë ndryshim dhe përmirësim real të situatës”, thuhet në reagim.

Ata kërkojnë që Qeveria të përparësojë planifikimin dhe ndarjen e duhur të fondeve të nevojshme buxhetore për zbatimin konsistent të planit të parë të veprimit 2026-2029, me rritje vjetore të përcaktuar qartë dhe progresive të fondeve të destinuara për parandalimin dhe mbrojtjen nga dhuna ndaj grave dhe dhuna në familje, nga Qeveria, ministritë kompetente dhe njësitë e vetëqeverisjes lokale.

Apelojnë që të përparësohen fondet buxhetore që do të drejtohen drejt komponentëve kryesorë që sigurojnë mbrojtje dhe mbështetje në kohë dhe efektive të viktimave:

Sigurimi i të gjitha burimeve të nevojshme (financiare, njerëzore, hapësinore dhe teknike) për të forcuar kapacitetet e QPS-së dhe policisë.
Intensifikimi i parandalimit të dhunës, përmes fushatave të vazhdueshme kombëtare për të përmirësuar kuptimin publik se çfarë është dhuna në familje, cilat forma të dhunës ekzistojnë, cilat janë pasojat dhe nevojat specifike të grave që kanë vuajtur dhunë në familje, si të përdoren mekanizmat ligjorë të mbrojtjes: procedura për vendosjen e masave të përkohshme të mbrojtjes dhe ndjekja penale e autorëve të veprave penale.
Përfshirja graduale e të gjithë praktikuesve në një proces të edukimit fillestar dhe të vazhdueshëm të detyrueshëm, me objektiva çdo 6 muaj, në mënyrë që brenda dy viteve të gjithë praktikuesit që kanë kontakt të drejtpërdrejtë ose të tërthortë me viktimat të jenë të mbuluar.
Zgjerimi i rrjetit të shërbimeve për viktimat në nivel kombëtar, nëpërmjet rritjes progresive të mbështetjes për organizatat e shoqërisë civile.
Zgjidhje sistematike e problemeve ekzistenciale të grave që kanë vuajtur dhunë në familje, duke ofruar: mbështetje financiare në periudhën e tranzicionit 12 muaj pas largimit nga komuniteti i dhunshëm; ndihmë ligjore dytësore falas në të gjitha procedurat; shërbime shëndetësore; strehim afatgjatë.

Rrjeti shton se rastet e fundit tragjike duhet të jenë më në fund një pikë kthese, që shteti të kalojë nga masat deklarative në mbrojtje reale, të koordinuar dhe të financuar të grave dhe fëmijëve.

“Si organizata të shoqërisë civile me shumë vite përvojë në këtë fushë, ne jemi në dispozicion për të dhënë një kontribut të konsiderueshëm në krijimin dhe zbatimin praktik të masave që do ta bëjnë të mundur këtë ndryshim”, thonë nga Platforma për barazi gjinore.

Kujtojmë se më 2 mars, nëna Ivana, bashkë me vajzën e saj 6-vjeçare Katja u hodh nga një ndërtesë në Karposh rreth orës 14:00 dhe vdiqën në vend. Krejt kjo ndodhi pas dhunës së vazhdueshme nga bashkëshorti i saj.