Liderët evropianë dhe të Lindjes së Mesme mirëpritën planin e paqes për Gazën të presidentit Trump

Liderët evropianë dhe të Lindjes së Mesme kanë mirëpritur planin e paqes të Shteteve të Bashkuara (SHBA) për Gazën, të cilin presidenti Donald Trump e paraqiti në takimin e djeshëm me kryeministrin izraelit Benjamin Netanyahu në Shtëpinë e Bardhë. Netanyahu e pranoi planin e paqes dhe, siç raporton BBC, presidenti amerikan i bëri thirrje Hamasit të bëjë të njëjtën gjë, duke paralajmëruar se përndryshe do të përballet me pasoja, transmeton Portalb.mk.

Plani, i dakordësuar nga Trump dhe kryeministri izraelit Benjamin Netanyahu, parashikon ndërprerje të menjëhershme të operacioneve ushtarake në Gaza dhe i jep Hamasit 72 orë për të liruar njëzet pengjet e gjalla izraelite, si dhe mbetjet e po aq pengjeve që besohet të jenë të vdekur. Nga ana e tij, Izraeli, sipas planit, duhet të lirojë qindra palestinezë të ndaluar, banorë të Gazës, në këmbim.

Një burim palestinez i njohur me bisedimet e armëpushimit i tha Shërbimit Kombëtar të Transmetimeve të Britanisë se Shtëpia e Bardhë tashmë ua kishte dorëzuar përfaqësuesve të Hamasit planin e paqes me 20 pika.

Ai bën thirrje, ndër të tjera, që Hamasi të mos ketë asnjë rol në qeverisjen e Gazës dhe lë derën hapur për një shtet të mundshëm palestinez.

Duke folur në një konferencë të përbashkët për shtyp me Netanyahun pas takimit të tyre në Shtëpinë e Bardhë, Trump e quajti planin një “ditë historike për paqen”.

Megjithatë, ai shtoi se Izraeli do të kishte mbështetjen e SHBA-së në përpjekjet e tij për t’i dhënë fund ofensivës për të shkatërruar Hamasin nëse grupi militant palestinez nuk e pranonte planin.

Netanyahu përsëriti të njëjtën, duke thënë se Izraeli do ta “përfundonte punën” nëse Hamasi e refuzonte ose refuzonte ta zbatonte planin.

Autoriteti palestinez, i cili qeveris Bregun Perëndimor të pushtuar nga Izraeli, i quajti përpjekjet e presidentit amerikan “të sinqerta dhe të vendosura”.

Në një deklaratë të transmetuar nga agjencia e tij e lajmeve WAFA, Autoriteti Palestinez në Bregun Perëndimor tha se po rinovonte angazhimin e tij të përbashkët për të punuar me SHBA-në dhe shtetet dhe partnerët rajonalë për t’i dhënë fund luftës në Gaza, për të siguruar shpërndarjen e ndihmës humanitare në Rrip dhe për të liruar pengjet dhe të burgosurit.

Ministrat e jashtëm të Emirateve të Bashkuara Arabe (EBA), Arabisë Saudite, Katarit, Egjiptit, Jordanisë, Turqisë, Indonezisë dhe Pakistanit thanë në një deklaratë të përbashkët se mirëpritën udhëheqjen e Trumpit dhe përpjekjet e tij të sinqerta për t’i dhënë fund luftës në Gaza.

Ministrat e jashtëm thanë se vendet e tyre ishin të gatshme të angazhoheshin me Shtetet e Bashkuara për të finalizuar dhe zbatuar marrëveshjen, e cila sipas tyre duhet të çojë në një “zgjidhje me dy shtete, me Gazën të integruar plotësisht me Bregun Perëndimor në një shtet palestinez”.

Presidenti i Këshillit Evropian, Antonio Costa, tha se ishte “i inkurajuar nga përgjigjja pozitive e kryeministrit Netanyahu” ndaj propozimit. Ai shtoi se “të gjitha palët duhet ta shfrytëzojnë këtë moment për t’i dhënë paqes një shans të vërtetë”.

Presidentja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, në një postim në platformën e mediave sociale X, tha se mirëpret angazhimin e presidentit Donald Trump për t’i dhënë fund luftës në Gaza dhe i inkurajoi të gjitha palët ta shfrytëzojnë menjëherë këtë mundësi.

Bashkimi Evropian, shtoi von der Leyen, është i gatshëm të kontribuojë në proces.

“Armiqësitë duhet të përfundojnë me ofrimin e ndihmës urgjente humanitare për popullsinë e Gazës dhe lirimin e menjëhershëm të të gjithë pengjeve. Zgjidhja me dy shtete mbetet e vetmja rrugë e qëndrueshme për një paqe të drejtë dhe të qëndrueshme në Lindjen e Mesme, ku popujt izraelitë dhe palestinezë jetojnë krah për krah, në paqe dhe siguri, të lirë nga dhuna dhe terrorizmi”, shkroi presidentja e KE-së.

Propozimi, nëse ndiqet, do të fillojë me një ndërprerje të menjëhershme të operacioneve ushtarake. Ai gjithashtu thotë se “vijat e betejës” ekzistuese do të ngrihen derisa të përmbushen kushtet për një tërheqje graduale. Hamasi do të dorëzojë armët e tij dhe tunelet dhe objektet e prodhimit të armëve do të shkatërrohen.

Për mbetjet e çdo pengu izraelit të dorëzuar nga Hamasi, Izraeli do të dorëzojë mbetjet e 15 banorëve të vdekur të Gazës që vdiqën në burgjet izraelite.

Plani gjithashtu kërkon fillimin e ndihmës së plotë humanitare për Rripin e Gazës, pasi të dyja palët të bien dakord me propozimin.

Shtetet e Bashkuara kanë përshkruar gjithashtu planin e tyre për qeverisjen e ardhshme të Gazës.

Sipas planit, një “komitet palestinez teknokratik dhe apolitik” do të qeverisë përkohësisht Rripin, i mbikëqyrur nga një organ i ri ndërkombëtar kalimtar i quajtur Komiteti i Paqes, i kryesuar nga presidenti i SHBA-së.

Ish-kryeministri britanik Tony Blair do të jetë pjesë e organit qeverisës së bashku me udhëheqës të tjerë, emrat e të cilëve ende nuk janë shpallur. Blair e përshkroi planin si të guximshëm dhe inteligjent.

Kryeministri aktual britanik Keir Starmer gjithashtu e mirëpriti planin, duke thënë se u bëri thirrje të gjitha palëve të bashkohen dhe të punojnë me administratën amerikane për të finalizuar dhe zbatuar këtë marrëveshje.

“Hamasi tani duhet të bjerë dakord me planin dhe t’i japë fund mjerimit, duke i dorëzuar armët dhe duke liruar të gjithë pengjet e mbetura”, tha Starmer.

Presidenti francez Emmanuel Macron foli gjithashtu rreth planit të propozuar, duke thënë se vendi i tij ishte gati të kontribuonte në përpjekjet për t’i dhënë fund luftës dhe për të liruar pengjet.

“Këto elementë duhet të hapin rrugën për diskutime të thella me të gjithë partnerët përkatës për të ndërtuar një paqe të qëndrueshme në rajon, bazuar në zgjidhjen me dy shtete”, tha Macron.

Kryeministrja italiane Giorgia Meloni tha se propozimi “mund të përfaqësojë një pikë kthese në këtë proces”. Italia, shtoi ajo, u bëri thirrje të gjitha palëve të shfrytëzojnë këtë mundësi dhe të pranojnë planin.

Pjesa më e madhe e propozimit të paqes përqendrohet në atë që Shtetet e Bashkuara e quajnë “plan zhvillimi ekonomik” dhe rindërtimin e Gazës. Ai gjithashtu thotë se “Izraeli nuk do ta pushtojë ose aneksojë Gazën” dhe se forcat e tij do të tërhiqen nga territori në disa faza.

Palestinezët nuk do të detyrohen të largohen nga Gaza, gjë që, sipas mediave botërore, është një ndryshim nga deklaratat e mëparshme e presidentit amerikan.

“Ne do t’i inkurajojmë njerëzit të qëndrojnë dhe do t’u ofrojmë atyre mundësinë për të ndërtuar një Gaza më të mirë”, thuhet në dokument, raportoi BBC.

Paraprakisht, një zyrtar i lartë i Hamasit i tha shërbimit se grupi mbetet i hapur për të studiuar çdo propozim që mund t’i japë fund luftës në Gaza, por theksoi se çdo marrëveshje duhet të mbrojë interesat palestineze, të sigurojë një tërheqje të plotë të Izraelit nga Gaza dhe t’i japë fund luftës.

Netanyahu i ka quajtur lëvizjet për të njohur një shtet palestinez të turpshme, duke thënë se ato dërgojnë një mesazh se “vrasja e hebrenjve paguhet”.

Ndërsa Trump ka qenë një mbështetës i vendosur i Netanyahut që kur u kthye në Shtëpinë e Bardhë, ai është bërë gjithnjë e më i frustruar me veprimet e Izraelit në javët e fundit.

Trump shprehu zhgënjim për sulmin e fundit të Izraelit ndaj anëtarëve të Hamasit në Katar, një aleat kyç i SHBA-së në rajon.

Netanyahu telefonoi kryeministrin e Katarit Mohammed bin Abdulrahman bin Jassim al-Thani përpara një konference për shtyp në Shtëpinë e Bardhë të mërkurën për të shprehur keqardhjen e tij që një ushtar i Katarit u vra pa dashje në një sulm raketor izraelit.

Ushtria izraelite nisi luft;n gjenocidale në Gaza në përgjigje të një sulmi të udhëhequr nga Hamasi në Izraelin jugor më 7 tetor 2023, në të cilin u vranë rreth 1,200 persona dhe u morën peng 251 të tjerë.

Të paktën 66,055 persona janë vrarë në sulmet izraelite në Rrip që nga fillimi i luftës..