Franca shtoi arsenalin bërthamor, Macron: Që të jemi të lirë, duhet të na e kenë frikën

Në një fjalim historik të mbajtur më 2 mars 2026, u shpalos vizioni i ri për sigurinë e kontinentit, duke vënë theksin te rëndësia jetike e forcës bërthamore si shtylla kurrizore e mbrojtjes franceze. Ky angazhim i vazhdueshëm e ka zanafillën që nga testi i parë bërthamor i vitit 1960, njoftimi i parë operacional i forcave ajrore strategjike në 1964 dhe patrullimi i parë i nëndetëses “Le Redoutable” në janar të vitit 1972. Për dekada me radhë, kombi ka ruajtur një përpjekje të jashtëzakonshme financiare, shkencore dhe teknologjike që nuk ka të barabartë në kontinent, duke krijuar një mbrojtje robuste që i bën të qartë çdo agresori çmimin e papërballueshëm që do të duhej të paguante, shkruan Portalb.mk.

Në një fjalim historik të mbajtur më 2 mars 2026, Presidenti francez shpalli një kthesë rrënjësore në politikën e mbrojtjes të vendit, duke njoftuar forcimin e arsenalit bërthamor dhe lëshimin e një strategjie të re të quajtur “mbrojtja e avancuar”.

Presidenti theksoi se siguria aktuale i detyrohet angazhimit të vazhdueshëm të paraardhësve dhe forcave të armatosura që nga testi i parë bërthamor në vitin 1960, alarmi i parë operativ i forcave ajrore në 1964, nisja e punimeve në Île Longue në 1965 dhe patrulla e parë e nëndetëses me raketa balistike Le Redoutable në janar 1972.

Sipas tij, Franca ka mbajtur një përpjekje konstante financiare, shkencore dhe teknologjike për mbrojtjen parandaluese, e cila është e jashtëzakonshme dhe pa barasvlerë në kontinent.Mbrojtja franceze u cilësua si robuste dhe efektive, duke dërguar një mesazh të qartë se kushdo që guxon të kërcënojë vendin do të përballet me një çmim të padurueshëm.

Megjithatë, përballë një kombinimi të ri kërcënimesh, Presidenti urdhëroi forcimin e mëtejshëm të arsenalit bërthamor dhe shtrirjen e kësaj strategjie në thellësi të kontinentit evropian, duke e pagëzuar këtë fazë si “mbrojtja e avancuar”, gjithnjë në respekt të plotë të sovranitetit kombëtar.

Në aspektin gjeopolitik, bota po kalon një periudhë këputjeje të mbushur me rreziqe, gjë që sipas kreut të shtetit justifikon ashpërsimin e modelit francez. Ai paralajmëroi për një rrezik të shtuar të kalimit të pragut bërthamor në konflikte, ndërkohë që vërehet edhe një intensifikim i përplasjeve poshtë këtij pragu. Presidenti rikonfirmoi se arma bërthamore është themeli i sigurisë së Francës dhe se asnjë shtet, pavarësisht fuqisë apo madhësisë, nuk do të mund t’i shpëtonte apo të rimëkëmbej nga përdorimi i këtij arsenali .

Duke konstatuar fundin e “dividendit të paqes” që nga viti 2017, Franca ka punuar për rinovimin e të gjitha kapaciteteve për dekadat e ardhshme.

Ky vlerësim çoi në konkluzionin se një rritje e arsenalit është e domosdoshme, jo si pjesë e një gare armatimi, por për të garantuar aftësinë e shkatërrimit të siguruar. Si rrjedhojë, është urdhëruar rritja e numrit të kokave bërthamore në arsenal, ndërsa u njoftua se Franca nuk do të bëjë më publike shifrat specifike të arsenalit të saj, duke i dhënë fund praktikës së kaluar.Presidenti sqaroi se siguria e vendit nuk është konceptuar kurrë vetëm brenda kufijve territorialë dhe se interesat jetike të Francës kanë një dimension të qartë evropian. Megjithatë, në kuadër të “mbrojtjes së avancuar”, nuk do të ketë ndarje të vendimmarrjes përfundimtare, as në planifikim dhe as në zbatim. Sipas Kushtetutës, vendimi i takon ekskluzivisht Presidentit të Republikës, i cili mbetet përgjegjës para popullit francez për vlerësimin sovran të interesave jetike.Doktrina e re do të ruajë themelet origjinale: karakterin rreptësisht mbrojtës, refuzimin e luftës bërthamore dhe ndarjen e prerë mes forcave konvencionale dhe atyre bërthamore.

Mundësia e një paralajmërimi të vetëm bërthamor do të mbetet gjithmonë në diskrecionin e Francës për të sinjalizuar ndryshimin e natyrës së konfliktit dhe për të rivendosur parandalimin. Franca do të marrë e vetme përgjegjësinë për kalimin e pragut bërthamor, duke marrë parasysh interesat e aleatëve në deliberimet e saj.Kjo strategji graduale u mundëson partnerëve pjesëmarrjen në stërvitje, masa sinjalizimi përtej kufijve dhe pjesëmarrjen konvencionale të forcave aleate në aktivitetet bërthamore. Po ashtu, parashikohet vendosja e mundshme e elementeve të forcave strategjike në territoret e aleatëve për të krijuar një thellësi strategjike konsistente me sfidat evropiane. Presidenti nënvizoi se kjo përpjekje vjen si shtesë e misionit bërthamor të NATO-s dhe falënderoi aleatët që kanë treguar besim duke punuar për këto partneritete në përputhje me Traktatin për Mos-Proliferimin e Armëve Bërthamore.

Gjermania u cilësua si një partner kyç në këtë përpjekje, krahas Britanisë së Madhe, Polonisë, Holandës, Belgjikës, Greqisë, Suedisë dhe Danimarkës. Kjo konvergjencë strategjike synon t’i japë thellësi mbrojtjes së kontinentit, duke i dhënë formë konkrete dimensionit evropian të parandalimit. Presidenti bëri thirrje për rindërtimin e rregullave të sigurisë në kontinent, pasi korniza aktuale e kontrollit të armëve është në rrënoja. Sipas tij, evropianët duhet të rifitojnë kontrollin e fatit të tyre mbi bazën e interesave të tyre të sigurisë. Angazhimi për rinovimin e forcave strategjike do të vazhdojë deri në fund të mandatit, duke synuar një forcë bërthamore moderne, të fuqishme dhe sovranë të rrënjosur në sferën evropiane.

Mrojtja bërthamore ka shërbyer si shtylla kurrizore e strategjisë së mbrojtjes të Francës

Për më shumë se gjashtë dekada, mbrojtja bërthamore ka shërbyer si shtylla kurrizore e strategjisë së mbrojtjes të Francës, duke u formalizuar fillimisht nga Gjenerali de Gaulle në fjalimin e tij të vitit 1959. Kjo doktrinë ka evoluar gradualisht përmes vendimeve të Presidentëve të njëpasnjëshëm të Republikës së Pestë, të cilët kanë formësuar organizimin dhe kapacitetet e forcave bërthamore brenda Këshillit për Armatimin Bërthamor për t’iu përshtatur kontekstit strategjik, nga Lufta e Ftohtë deri te kthimi i luftës në tokën evropiane.

Edhe pse mjedisi ndërkombëtar ka ndryshuar, parandalimi francez vazhdon të përcaktohet nga pesë karakteristika kyçe: fuqia dhe përgjegjshmëria, pavarësia si garantuese e sovranitetit, besueshmëria e lartë, natyra rreptësisht defensive dhe dimensioni i rëndësishëm evropian. Autonomia e këtij sistemi mbështetet në kapacitete të pavarura shkencore dhe industriale, ku Drejtoria e Aplikimeve Ushtarake siguron lëndët e para dhe dizajnin e armëve, ndërsa programi i simulimit garanton besueshmërinë e tyre pa pasur nevojë për teste të reja bërthamore. Franca mban një arsenal në nivelin e mjaftueshmërisë strikte me më pak se 300 koka bërthamore, i cili operon përmes dy komponentëve plotësues: Forca Oqeanike Strategjike me nëndetëse të klasit Le Triomphant dhe Forcat Ajrore Strategjike që përdorin avionët Rafale dhe raketat ASMPA-R.

Gatishmëria operacionale e këtyre forcave ka qenë e pandërprerë që nga vitet 1960, duke siguruar që të paktën një nëndetëse të jetë gjithmonë në patrullim detar për të garantuar aftësinë e goditjes së dytë në çdo rrethanë.Sovraniteti francez mbetet i patjetërsueshëm, pasi autoriteti për angazhimin e forcave bërthamore i takon ekskluzivisht Presidentit të Republikës, i cili mban një përgjegjësi unike të rrjedhur nga zgjedhja e drejtpërdrejtë popullore. Ky proces vendimmarrës nuk ndahet me asnjë partner apo institucion tjetër, megjithatë mbrojtja franceze ka një dimension të qartë evropian dhe kontribuon në sigurinë e kontinentit si një faktor stabiliteti që nga viti 1972. Strategjia franceze është plotësuese me parandalimin e NATO-s dhe mbështetet në bashkëpunimin e thellë bërthamor me Mbretërinë e Bashkuar, të rregulluar përmes Traktateve të Lancaster House dhe Deklaratës së Northwood të vitit 2025, duke krijuar një bërthamë sigurie për të gjithë Evropën.