Rutte para Samitit të NATO-s: Asnjë anëtar nuk mund ta refuzojë planin për rritjen e buxhetit të mbrojtjes

By N. D. On 24/06/2025 15:02

Shefi i NATO-s, Mark Rutte, paralajmëroi se asnjë anëtar nuk mund ta refuzojë rritjen masive të planifikuar të shpenzimeve të mbrojtjes dhe se progresi drejt objektivit të ri do të rishikohet pas katër vitesh. Anëtarët e NATO-s pritet të miratojnë një plan për të rritur shpenzimet e mbrojtjes në 5% të produktit të tyre të brendshëm bruto në një samit dy-ditor në Hagë. Donald Trump do të marrë pjesë gjithashtu në samit, transmeton Portalb.mk.

“Nuk ka mundësi përjashtimi në NATO, NATO nuk nënshkruan marrëveshje anësore. Është thelbësore që çdo aleat të mbajë pjesën e tij të drejtë të barrës”, tha Rutte, duke shtuar se Trump dhe Shtetet e Bashkuara ishin plotësisht të përkushtuara ndaj NATO-s.

Megjithatë, Spanja tha se kishte arritur një marrëveshje me NATO-n për t’u përjashtuar nga plani i ri i shpenzimeve, ndërsa Trump tha se nuk duhet të zbatohet për Shtetet e Bashkuara, por vetëm për aleatët. Duke njoftuar vendimin e Spanjës të dielën, kryeministri Pedro Sanchez tha se premtimi i shpenzimeve nuk do të zbatohej për të gjithë anëtarët. Duke pasur parasysh se anëtarët e tjerë të NATO-s do të kenë gjithashtu probleme në ndarjen e miliarda dollarëve shtesë për mbrojtje, Rutte pranoi se “për disa, arritja e objektivit prej 5% do të jetë shumë larg”.

Trump tha disa ditë më parë se Shtetet e Bashkuara e kanë mbajtur barrën e NATO-s për shumë vite dhe tani është koha që aleatët të ndërmarrin hapa.

“Nuk mendoj se duhet ta bëjmë ne, por pjesa tjetër prej nesh. NATO do të duhet të merret me Spanjën”, tha Trump, duke shtuar se edhe Kanadaja paguan pak.

Objektivi prej 5% përbëhet nga dy pjesë. Vendet do të duhet të bien dakord të rrisin shpenzimet e mbrojtjes në 3.5% të PBB-së, në vend të 2% aktuale, të cilën vetëm 22 nga 32 anëtarët e kanë arritur deri më tani. Paratë e shpenzuara për armatosjen e Ukrainës do të merren gjithashtu në konsideratë. 1.5% shtesë do të shkojë për përmirësimin e rrugëve, urave, porteve dhe aeroporteve për të vendosur më mirë ushtritë, për të vendosur masa për të luftuar sulmet kibernetike dhe hibride dhe për të përgatitur shoqëritë për konflikte të ardhshme.

Pjesa e dytë është e lehtë për shumicën e vendeve, përfshirë Spanjën, por 3.5% për shpenzimet bazë është një sfidë e madhe. Vitin e kaluar, Spanja shpenzoi 1.28% të PBB-së për buxhetin e saj ushtarak, më i ulëti në NATO. Sánchez tha se Spanja mund të rrisë shpenzimet në 2.1%.

Spanja është gjithashtu ndër furnizuesit më të vegjël evropianë të armëve dhe municioneve për Ukrainën, sipas Institutit Kiel. Vlerësohet se që nga fillimi i pushtimit rus, ajo ka dërguar ndihmë ushtarake me vlerë rreth 800,000 euro.

Ka arsye të forta për rritjen e shpenzimeve. Evropianët besojnë se lufta e Rusisë kundër Ukrainës përbën një kërcënim ekzistencial për ta. Planet e aleancës për të mbrojtur Evropën dhe Amerikën e Veriut nga sulmi rus kërkojnë investime prej të paktën 3%, thonë ekspertët e NATO-s.